افغان ځوان ته یو څو لنډې سپارښتني

ځوانان د یوې ټولنې د ملا تیر حسابیږ‎ي. څومرہ چې دا تیر قوي، منظم او د علم او پوھې په گاڼه پسلول شوی وي، په ھماغه اندازہ ھغه ټولنه ھوسا، بسیا او د آفتونو څخه لیرې پاته کیږ‎ي.
د ملگرو ملتونو د ( UNFPA) ټولنې په یوہ تازہ راپور کې راغلي چې د افغانستان نژدې ۳۷ سلنه وگړیو عمرونه د ۱۵ او ۳۵ کلونو تر منځ دي او ۷۳ سلنه نفوس یې تر ۳۵ کلونو کم عمر لري. دا په دې مانا دہ چې زموږ‎ ټولنه د نړ‎ۍ د ډیرو ځوانو ټولو په کتار کې راځي.
موږ‎ د خپلو دیني متونو له مخې د فتنو په زمانه کې ژوند کوو او دا فتنې تر بل ھر چا زیات د ټولنو ځوان پوړ‎ تر خپل شیطاني طلسم لاندې مسحور کوي.
زموږ‎ ځوانان څرنگ کولای شي چې د معاصرې نړ‎ۍ له علم، او تخنیک څخه پر استفادې له خپل دین، خاورې، ملي ھویت، او کلتور څخه دفاع وکړ‎ي؟
زما په اند، ځوانان باید د پورته مرام د ترلاسه کولو لپارہ لاندې سپارښتنې په جدي توگه تعقیب کړ‎ي:
۱- خپل دین د پوهې له لارې وپېژني نه د دودیز عمل له لارې.
قرآن کریم، د رسول الله ﷺ سیرت او د اسلامي اخلاقو بنسټونه زده کړي. د دین په اړه د هرې خبرې په اورېدو یا په ټولنیزو رسنیو کې د هرې ویډیو په لیدلو ژر باور و نه کړ‎ي بلکې خپل علمای کرام وپوښتي؛ فَاسْأَلُوا أَهْلَ الذِّكْرِ إِن كُنتُمْ لَا تَعْلَمُونَ.
۲- خپل افغان هویت ھیر نه کړ‎ي؛
افغان کېدل یوازې د یوې ژبې، سیمې یا قوم نوم نه دی؛ دا زموږ له تاریخ، کورنۍ، مېلمه‌پالنې، عزت، وفادارۍ او ګډو ټولنیزو ارزښتونو سره تړاو لري. خپل تاریخ زده کړي، خو له تاریخ سره د مینې تر څنګ له هغه څخه درس هم واخلي.
۳- خپله ژبه وساتي؛
پښتو، دري او د افغانستان نورې ژبې زموږ د فرهنګي حافظې سترې زېرمې دي. بھر میشتي افغانان له خپلو ماشومانو او ملګرو سره په خپله مورنۍ ژبه خبرې وکړي، کتابونه ولولي او خپل ژبني ادبيات د یو بل سرہ شریک کړ‎ي.

۴- . له خپلې کورنۍ او چاپیریال سره ژورې اړیکې وساتي؛
د دجل او فتنو په دې زمانه کې کورنۍ د ځوان لپاره یو مهم فکري او عاطفي پناه‌ځای دی. له مور او پلار، نیکونو، تره، ماما او نورو مشرانو سره خبرې وکړي؛ د هغوی تجربې واوري او د کورنۍ تاریخ او خپل مشاھیر له یادہ و نه باسي.

۵- ټولنیزې رسنۍ په هوښیارۍ وکاروي.
هره ویډیو حقیقت نه دی، هر مشهور کس د پوهې خاوند نه دی، او هره جذابه خبره سمه نه ده. د دروغو، افراط، کرکې، قومي تعصب او بې‌ځایه جنجالونو له خپرولو ځان وساتي.

۶- د نړۍ له پرمختګ څخه و نه وېرېږي، خو خپل اصول ھم و نه بایلي؛
علم، ټکنالوژي، ژبې او مسلکي مهارتونه زده کړي. له نورو ملتونو څخه ګټور شیان واخلي، خو هر څه یوازې ځکه و نه مني چې له بهر څخه راغلي دي. د هر نوي فکر د ارزونې لپاره خپل عقل، دین، اخلاق او انساني ارزښتونه معیار وګرځوي.

۸- د قوم او سیمې له تنګ نظرۍ پورته فکر وکړ‎ي؛
د پیغمبر علیه السلام دا مبارک حدیث چې فرمایي: ليس منا من دعا إلى عصبية، ځانته د لارې مشال وگرځوي.
پښتون، تاجک، هزاره، ازبک، ترکمن، بلوچ، نورستانی او د افغانستان نور قومونه د دې هېواد د ټولنیز جوړښت برخې دي. د یوه افغان عزت باید د بل افغان د سپکاوي پر بنسټ نه وي ولاړ‎.
دا ھیواد د ټولو ملیتونو مشترک میراث او ټاټوبۍ وگڼي؛
ولسي شاعر مرحوم ملنگ جان څه ښه ویلي و:
چې یې مور وي په دې خاورہ زیږ‎ولی
که په ھرہ ژبه گویان وي خو افغان دی

۸- له حرامو او اخلاقي انحرافاتو څخه ځان وساتي.
د سترګو، ژبې، لاس او وخت ساتنه وکړي. بد ملګري، نشه، قمار، فحشا، د خلکو سپکاوی او د انټرنېټ ناسالم محتوا د انسان شخصیت کمزوری کوي. زموږ‎ ځوانان باید د ځان کنټرول د ځوانۍ له سترو بریاوو څخه وگڼي.

۹- خپل وخت ھسې ضائع نه کړ‎ي او له علم او مسلک سره خپل راتلونکی جوړ کړي.
هره ورځ د عبادت، زده کړې، ورزش، کار، کورنۍ او مطالعې لپاره وخت وټاکي. هغه ځوان چې خپل وخت نه اداره کوي، ډېر ژر د نورو د افکارو او غوښتنو تابع کېږي.
یوازې په دې فکر و نه کړ‎ي چې «زه افغان یم»؛ داسې فکر ھم باید وکړي: «زه باید د افغانستان او خپلې ټولنې لپاره یو باعلمه، مسلکي او بااخلاقه انسان شم.» ډاکټر، انجنیر، استاد، عالم، څېړونکی، سوداګر، تخنیکر او نور مسلکي کسان ټول د هېواد د ځلاندہ راتلونکي مھمه برخه دہ.

۱۰- له خپل هېواد سره مینه له عملي خدمت سره وتړي:
افغانستان یوازې یوه جغرافیه نه ده؛ افغانستان د میلیونونو انسانانو کور دی. ځوان که په افغانستان کې وي او که په اروپا، امریکا، استرالیا یا بل ځای کې، په زده کړه، کار، صداقت، خیرات، مسلکي خدمت او سالم فکر سره کولی شي د خپل هېواد لپاره ګټور ثابت شي.

پایله:
افغان ځوان باید خپل دین په علم وپېژني، خپل کلتور په شعور وساتي، خپله ژبه زده کړي، خپل تاریخ په انصاف ولولي، له خپلې کورنۍ سره اړیکه متداومه وساتي ، د نړۍ له علم او پرمختګ څخه ګټه واخلي، خو خپل فکري او اخلاقي هویت و نه بایلي. د هرې فتنې په وړاندې په احساساتو نه، بلکې په ایمان، علم، عقل، اخلاقو او بصیرت ودرېږي.
افغان ځوان باید نه داسې مسلمان شي چې له علم او تخنیک څخه وتښتي، او نه داسې معاصر او ماډرن انسان شي چې له خپل دین او هویت څخه لیرې لاړ‎ شي؛ بلکې داسې افغان ځوان شي چې ایمان، علم، اخلاق، هویت او خدمت په خپل شخصیت کې سره یو ځای کړي.
والله المستعان
__________

حفیظ الدین پیرزادہ
د اکتوبر ۳/ ۲۰۲۶ م
لندن

د نظام ساتنه

زموږ انګلیسي ویبپاڼه: