د نجونو د زدهکړو ملي کمپاين اعلامیه
د کابل پوهنتون د علمي ـ څېړنیز سیمینار په مناسبت؛ د نجونو پر زدهکړو او د ښځو پر کار د بندیزونو د پای ته رسولو غوښتنه
د پوهې او عدل د څښتن په نامه!
د کابل پوهنتون په علمي او اکاډمیک چاپېریال کې د طالبانو د مشر د فرمانونو د اغېزو په اړه د علمي ـ څېړنیز سیمینار جوړېدل، د افغانستان د اوسني وضعیت او راتلونکي په اړه د جدي بحث او ارزونې یو مهم فرصت و. په دې غونډه کې د زرګونو دیني عالمانو، ملا امامانو او چارواکو ګډون د دې فرصت ارزښت لا زیات کړی و.
د نجونو د زدهکړو ملي کمپاين په دې باور دی چې د داسې یوه سیمینار په علمي او څېړنیزو بحثونو کې باید د نجونو پر زدهکړو د دوامدار بندیز او د ښځو پر کار د محدودیتونو پر اغېزو ځانګړی تمرکز شوی وای. دا یوه مناسبه موقع وه چې د دغو پرېکړو دیني، انساني، ټولنیزې، اقتصادي او سیاسي پایلې څېړل شوې وای او د طالبانو مشر په خپله وینا کې د دې بندیزونو د پای ته رسولو پرېکړه اعلان کړې وای.
د اطاعت غوښتنه او د عدالت مسئله
د یوه ولس د اطاعت او ملاتړ غوښتنه هغه مهال معنا پیدا کوي چې د خلکو حقونه خوندي وي، د عزت یې درناوی وشي، لومړنۍ اړتياوو ته يې ځواب وويل شي او د ژوند اساسي فرصتونه یې پر مخ پرانیستي وي. څنګه له یوه ولس څخه د اطاعت غوښتنه کېدای شي، په داسې حال کې چې د هغه د لوڼو او خویندو پر مخ د ښوونځیو او پوهنتونونو دروازې تړل شوې وي، د کار حق ترې اخیستل شوی وي او د ټولنې له عادي ژوند او بنسټيزو حقونو څخه محرومې شوې وي؟
د خلکو باور په فرمانونو او غوښتنو نه، بلکې په عدالت، خدمت، مسؤلیتپېژندنې او د حقونو په رعایت ترلاسه کېږي. هېڅ ټولنه د خپلو لوڼو له محرومولو سره د تلپاتې سولې، ډاډمن ثبات، يووالي او پرمختګ پر لور نه شي تللای.
پنځه کاله بېځوابه پوښتنې
د نجونو د ښوونځیو او پوهنتونونو له تړل کېدو شاوخوا پنځه کاله اوړي؛ خو لا هم د دې پرېکړې لپاره کوم څرګند او قانع کوونکی شرعي دلیل، مشخص مهالوېش او د حل عملي طرحه نه ده وړاندې شوې.
که د مناسب تعلیمي چاپېریال نشتوالی د دې بندیزونو دلیل وي، نو ولې په دومره اوږده موده کې د هغه د برابرولو لپاره عملي ګامونه نه دي اخیستل شوي؟ که په تعلیمي نصاب کې اصلاحاتو ته اړتیا وي، ولې د اصلاحاتو پر ځای د میلیونونو نجونو د زدهکړو مخه نیول شوې ده؟
د یوه نسل د راتلونکي ځنډول د یوې عادي اداري ستونزې په توګه نه شي توجیه کېدای. د حل لاره د ښوونځیو تړل نه، بلکې د متخصصینو، ښوونکو او دیني عالمانو په مرسته د ستونزو هوارول دي.
د نجونو د زدهکړو بندیز؛ د ټول ملت بحران
د نجونو د زدهکړو او د ښځو د کار محدودیتونه یوازې د ښځو ستونزه نه ده، بلکې د ټول افغانستان د اقتصادي، ټولنیز او علمي پرمختګ پر وړاندې لوی خنډ دی. کله چې نجونې له زدهکړو محرومېږي، هېواد د راتلونکو ډاکټرانو، ښوونکو، متخصصینو او مسلکي کادرونو له روزنې بېبرخې کېږي. کله چې ښځې له کار څخه منع کېږي، کورنۍ خپل عاید او ټولنه د ښځینه متخصصینو له ارزښتناکې ونډې محرومېږي.
دغه محدودیتونه د افغانستان نړیوالې انزوا، د اقتصادي ستونزو او د بشري بحران د ژورېدو له مهمو عواملو څخه دي. د هېواد پر اقتصاد، روغتیا، تعليم او د نړیوالو اړیکو پر وضعیت یې ناوړه اغېزې کړې دي او په ځینو مواردو کې یې بېثباتۍ او تاوتريخوالي ته هم زمینه برابره کړې ده.
د مهاجرت او بېباورۍ یو مهم لامل
د طالبانو مشر له بهر مېشتو افغانانو څخه د بېرته راستنېدو غوښتنه کړې ده. د خپل وطن په ابادۍ کې موږ د هر افغان د ګډون هرکلی کوو؛ خو د خلکو بېرته راستنېدل یوازې په بلنه نه ترسره کېږي. د دې لپاره امنیت، د کار فرصتونه، د زدهکړو زمینه، ټولنیز عدالت او د راتلونکي په اړه باور اړین دي.
د نجونو د زدهکړو بندیز او د ښځو د کار محدودیتونه د ډېرو افغان کورنیو د اندېښنې او د بېرته نه راستنېدو له مهمو عواملو څخه دي. همدارنګه، د زدهکړو او کار د فرصتونو نشتوالی د ډېرو کورنیو د نوې کډوالۍ په پرېکړه کې مهم رول لري.
د افغانانو د بېرته راستنېدو تر ټولو اغېزمنه بلنه د هغوی د حقونو تضمین، د زدهکړو د دروازو پرانیستل او د یوه باوري راتلونکي رامنځته کول دي.
دین، علم او عدالت
افغانستان یو مسلمان هېواد دی او خلک یې له اسلام سره ژوره مینه لري. اسلام د علم، عدالت، مشورې او د انسان د کرامت دین دی. د همدې لپاره د نجونو د زدهکړو موضوع باید د دیني عالمانو له خوا د علم، عدالت او د ټولنې د مصلحت په رڼا کې په جدي او بېطرفه توګه وڅېړل شي.
د دیني عالمانو مسؤلیت یوازې د فرمانونو توجیه کول نه دي، بلکې د علم، حق، عدالت او د خلکو د خیر غوښتنې ملاتړ هم دی. موږ تمه لرو چې د هېواد دیني عالمان د نجونو د زدهکړو او د ښځو د کار د حقونو په اړه خپل علمي او فقهي نظرونه په څرګند او مستدل ډول وړاندې کړي. رښتيني ديني عالمان بايد دا جرئت ولري، چې د ناروا او بېعدالتۍ پر وړاندې غږ پورته کړي.
زموږ غوښتنې
د نجونو د زدهکړو ملي کمپاين د یاد سیمینار له ګډونوالو، دیني عالمانو او د طالبانو له مشر او چارواکو څخه لاندې غوښتنې لري:
۱. د نجونو پر مخ د ښوونځیو او پوهنتونونو دروازې دې سمدستي پرانیستل شي او د زدهکړو حق دې سمدستي بېرته ورکړل شي.
۲. د ښځو پر کار، مسلکي فعالیت او ټولنیز ګډون لګول شوي محدودیتونه دې لرې شي.
۳. د سیمینار علمي بحثونه، پایلې او سپارښتنې دې په شفافه توګه له خلکو سره شریکې شي او د ښځو او نجونو د حقونو موضوع دې پکې په جدي ډول وارزول شي.
۴. د هېواد له دیني عالمانو، پوهانو، ښوونکو، ښځو او متخصصینو سره دې په دې اړه پراخې او له فشار پرته مشورې وشي.
۵. که په تعلیمي نصاب او چاپېریال کې اصلاحاتو ته اړتیا وي، د متخصصینو په مرسته دې عملي طرحه جوړه شي؛ خو د اصلاحاتو په نوم دې د نجونو د زدهکړو مخه نه نیول کېږي.
۶. د خلکو د باور د ترلاسه کولو لپاره دې د عدالت، د حقونو د تضمین او د ولس د مشروع غوښتنو د منلو عملي ګامونه واخیستل شي.
د افغانستان راتلونکی د ټولو افغانانو ګډ حق دی
افغانستان د ټولو افغانانو ګډ کور دی او د دې هېواد پرمختګ د ښځو او نارینهوو، نجونو او هلکانو له ګډون پرته ناشونی دی. هغه هېواد چې نیم نفوس یې له زدهکړو او کار څخه محروم وي، نه شي کولای د علم، اقتصاد، روغتیا او تمدن په ډګر کې بشپړ پرمختګ وکړي.
موږ د طالبانو له مشر او ټولو اړوندو چارواکو غواړو چې د اطاعت او ملاتړ د غوښتنې تر څنګ، د خلکو حقونو او مشروع غوښتنو ته هم پاملرنه وکړي. د یوه ملت ملاتړ په عدالت، خدمت او د خلکو د حقونو په رعایت ترلاسه کېږي، نه د هغوی د ځپلو او محرومولو له لارې.
د نجونو د زدهکړو پرمخ د دروازو پرانیستل یوازې د نجونو په ګټه نه دي؛ دا د افغانستان د ملي یووالي، اقتصادي ودې، ټولنیز ثبات او روښانه راتلونکي لپاره یوه حیاتي اړتیا ده.
د نجونو د زدهکړو ملي کمپاين له ټولو دیني عالمانو، پوهانو، ملي شخصیتونو او د افغانستان له خیرغوښتونکو خلکو غواړي چې د نجونو د زدهکړو او د ښځو د کار د حقونو د بېرته ترلاسه کولو لپاره خپل غږ پورته کړي.
د افغانستان د نجونو د زدهکړو حق د معاملې موضوع نه ده؛ دا د هغوی انساني حق، د کورنیو هیله او د هېواد د روښانه راتلونکي بنسټ دی.
په درنښت،
د نجونو د زدهکړو ملي کمپاين
اعلامیهٔ کمپاین ملی آموزش دختران
به مناسبت سیمینار علمی ـ تحقيقی پوهنتون کابل؛ درخواست پایان دادن به ممنوعیت آموزش دختران و کار زنان
به نام پروردگار عدل و دانایی!
برگزاری سیمینار علمی ـ تحقیقی در محیط علمی و اکادمیک پوهنتون کابل، پیرامون تأثیرات فرامین رهبر طالبان، فرصت مهمی برای بحث و ارزیابی جدی وضعیت کنونی و آیندهٔ افغانستان بود. حضور هزاران تن از علمای دینی، ملا امامان و مقامهای طالبان در این نشست، بر اهمیت این فرصت افزوده بود.
کمپاین ملی آموزش دختران باور دارد که در بحثهای علمی و تحقیقی چنین سیمیناری، باید بر پیامدهای ممنوعیت دوامدار آموزش دختران و محدودیتهای وضعشده بر کار زنان، تمرکز ویژه صورت میگرفت. این فرصت مناسبی بود تا پیامدهای دینی، انسانی، اجتماعی، اقتصادی و سیاسی این تصمیمها مورد بررسی قرار میگرفت و رهبر طالبان در سخنرانی خود، تصمیم پایان دادن به این ممنوعیتها را اعلام میکرد.
درخواست اطاعت و مسئلهٔ عدالت
درخواست اطاعت و حمایت از یک ملت زمانی معنا پیدا میکند که حقوق مردم تأمین باشد، به عزت آنان احترام گذاشته شود، به نیازهای اساسیشان پاسخ داده شود و فرصتهای بنیادی زندگی در برابرشان گشوده باشد. چگونه میتوان از یک ملت انتظار اطاعت داشت، در حالی که دروازههای مکاتب و پوهنتونها به روی دختران و خواهرانشان بسته شده، حق کار از آنان گرفته شده و از زندگی عادی اجتماعی و حقوق اساسیشان محروم گردیدهاند؟
اعتماد مردم با صدور فرمان و طرح درخواست به دست نمیآید، بلکه بر بنیاد عدالت، خدمت، مسئولیتپذیری و رعایت حقوق مردم شکل میگیرد. هیچ جامعهای با محروم ساختن دختران خود نمیتواند به سوی صلح پایدار، ثبات مطمئن، وحدت و پیشرفت حرکت کند.
پنج سال پرسشهای بیپاسخ
از بستهشدن مکاتب و پوهنتونها به روی دختران حدود پنج سال میگذرد؛ اما هنوز هم برای این تصمیم، هیچ دلیل روشن و قناعتبخش شرعی، زمانبندی مشخص و طرح عملی برای حل این معضل ارائه نشده است.
اگر نبود محیط مناسب آموزشی دلیل این ممنوعیتهاست، پس چرا در این مدت طولانی برای فراهمسازی آن اقدامات عملی صورت نگرفته است؟ اگر نصاب تعلیمی نیازمند اصلاحات است، چرا بهجای اصلاحات، از آموزش میلیونها دختر جلوگیری شده است؟
به تأخیر انداختن آیندهٔ یک نسل را نمیتوان بهعنوان یک مشکل عادی اداری توجیه کرد. راهحل، بستن مکاتب نیست، بلکه رسیدگی به مشکلات با همکاری متخصصان، استاداان و علمای دینی است.
ممنوعیت آموزش دختران؛ بحران تمام ملت
محدودیتهای وضعشده بر آموزش دختران و کار زنان، تنها مشکل زنان نیست، بلکه مانع بزرگی در برابر پیشرفت اقتصادی، اجتماعی و علمی تمام افغانستان به شمار میرود. هنگامی که دختران از آموزش محروم میشوند، کشور از تربیت داکتران، استادان، متخصصان و کادرهای مسلکی آینده بیبهره میماند. زمانی که زنان از کار منع میشوند، خانوادهها از درآمد و جامعه از سهم ارزشمند متخصصان زن محروم میگردد.
این محدودیتها از عوامل مهم انزوای بینالمللی افغانستان، تشدید مشکلات اقتصادی و عمیقتر شدن بحران بشری در کشور به شمار میروند. این ممنوعیتها بر اقتصاد، صحت، آموزش و وضعیت روابط بینالمللی کشور تأثیرات منفی گذاشته و در برخی موارد زمینهٔ بیثباتی و خشونت را نیز فراهم کردهاند.
یکی از عوامل مهم مهاجرت و بیاعتمادی
رهبر طالبان از افغانهای مقیم خارج خواسته است که به کشور بازگردند. ما از مشارکت هر افغان در آبادانی وطن استقبال میکنیم؛ اما بازگشت مردم تنها با دعوت و درخواست تحقق نمییابد. برای این منظور، امنیت، فرصتهای کاری، زمینهٔ آموزش، عدالت اجتماعی و اعتماد به آینده ضروری است.
ممنوعیت آموزش دختران و محدودیت کار زنان، از عوامل مهم نگرانی و عدم بازگشت بسیاری از خانوادههای افغان به شمار میرود. همچنان نبود فرصتهای آموزشی و کاری، در تصمیم بسیاری از خانوادهها برای مهاجرت مجدد نقش مهمی دارد.
مؤثرترین دعوت برای بازگشت افغانها، تضمین حقوق آنان، گشودن دروازههای آموزش و فراهمسازی زمینهٔ یک آیندهٔ قابل اعتماد است.
دین، علم و عدالت
افغانستان یک کشور اسلامی است و مردم آن به اسلام محبت و علاقهٔ عمیق دارند. اسلام دین علم، عدالت، مشوره و کرامت انسانی است. به همین دلیل، موضوع آموزش دختران باید از سوی علمای دینی، در پرتو علم، عدالت و مصلحت جامعه، بهگونهٔ جدی و بیطرفانه مورد بررسی قرار گیرد.
مسئولیت علمای دینی تنها توجیه فرامین نیست، بلکه حمایت از علم، حق، عدالت و خیرخواهی برای مردم نیز میباشد. ما انتظار داریم علمای دینی کشور دیدگاههای علمی و فقهی خود را در مورد حق آموزش دختران و حق کار زنان، بهگونهٔ روشن و مستدل بیان کنند. علمای واقعی دین باید این شهامت را داشته باشند که در برابر ناروا و بیعدالتی صدای خود را بلند کنند.
خواستهای ما
کمپاین ملی آموزش دختران، از اشتراککنندگان سیمینار یادشده، علمای دینی و رهبر و مقامهای طالبان خواستار موارد ذیل است:
۱. دروازههای مکاتب و پوهنتونها فوراً به روی دختران بازگشایی شود و حق آموزش آنان بدون تأخیر دوباره تأمین گردد.
۲. محدودیتهای وضعشده بر کار زنان، فعالیتهای مسلکی و مشارکت اجتماعی آنان برداشته شود.
۳. بحثهای علمی، نتایج و پیشنهادهای سیمینار بهگونهٔ شفاف با مردم شریک ساخته شود و موضوع حقوق زنان و دختران در آن بهصورت جدی مورد ارزیابی قرار گیرد.
۴. در این زمینه با علمای دینی، دانشمندان، استادان، زنان و متخصصان کشور، مشورههای گسترده و بدون فشار صورت گیرد.
۵. اگر نصاب تعلیمی و محیط آموزشی نیازمند اصلاحات است، با همکاری متخصصان طرح عملی برای آن تهیه گردد؛ اما به نام اصلاحات، از آموزش دختران جلوگیری نشود.
۶. برای جلب اعتماد مردم، اقدامات عملی در راستای تأمین عدالت، تضمین حقوق و پذیرش خواستهای مشروع مردم روی دست گرفته شود.
آیندهٔ افغانستان حق مشترک همهٔ افغانها است
افغانستان خانهٔ مشترک همهٔ افغانهاست و پیشرفت این کشور بدون مشارکت زنان و مردان، دختران و پسران ناممکن است. کشوری که نیمی از جمعیت آن از آموزش و کار محروم باشد، نمیتواند در عرصههای علم، اقتصاد، صحت و تمدن به پیشرفت کامل دست یابد.
ما از رهبر طالبان و تمام مقامهای مربوط میخواهیم که در کنار درخواست اطاعت و حمایت، به حقوق و خواستهای مشروع مردم نیز توجه کنند. حمایت یک ملت از راه عدالت، خدمت و رعایت حقوق مردم به دست میآید، نه از طریق سرکوب و محروم ساختن آنان.
گشودن دروازههای آموزش به روی دختران، تنها به سود دختران نیست؛ بلکه یک نیاز حیاتی برای وحدت ملی، رشد اقتصادی، ثبات اجتماعی و آیندهٔ روشن افغانستان است.
کمپاین ملی آموزش دختران از تمام علمای دینی، دانشمندان، شخصیتهای ملی و مردم خیرخواه افغانستان میخواهد که برای بازگرداندن حق آموزش دختران و حق کار زنان، صدای خود را بلند کنند.
حق آموزش دختران افغانستان موضوع معامله نیست؛ این حق انسانی آنان، امید خانوادهها و بنیاد آیندهٔ روشن کشور است.
با احترام،
کمپاین ملی آموزش دختران
Our Pashto-Dari Website

د دعوت رسنیز مرکز ملاتړ وکړئ
له موږ سره د مرستې همدا وخت دی. هره مرسته، که لږه وي یا ډیره، زموږ رسنیز کارونه او هڅې پیاوړی کوي، زموږ راتلونکی ساتي او زموږ د لا ښه خدمت زمینه برابروي. د دعوت رسنیز مرکز سره د لږ تر لږه $/10 ډالر یا په ډیرې مرستې کولو ملاتړ وکړئ. دا ستاسو یوازې یوه دقیقه وخت نیسي. او هم کولی شئ هره میاشت له موږ سره منظمه مرسته وکړئ. مننه
د دعوت بانکي پتهDNB Bank AC # 0530 2294668 :
له ناروې بهر د نړیوالو تادیاتو حساب: NO15 0530 2294 668
د ویپس شمېره Vipps: #557320 :
Support Dawat Media Center
If there were ever a time to join us, it is now. Every contribution, however big or small, powers our journalism and sustains our future. Support the Dawat Media Center from as little as $/€10 – it only takes a minute. If you can, please consider supporting us with a regular amount each month. Thank you
DNB Bank AC # 0530 2294668
Account for international payments: NO15 0530 2294 668
Vipps: #557320