د سرباز وروستی انتظار

د سهار لمر لا په بشپړه توګه نه و راختلی. د کلي پر خټو جوړو کورونو د شپې شبنم ناست و او د جومات له منارې څخه د سهار اذان غږېده.
د کلي په یوه کوچني کور کې فرید له خوبه راپاڅېد.
فرید یو ځوان سرباز و. عمر یې ډېر نه و، خو د ژوند سختیو هغه د خپل عمر څخه ډېر پخ کړی و. په کور کې یې مېرمن شکیلا، پنځه کلن زوی احمد او درې کلنه لور مریم اوسېدل.
فرید د سهار له لمانځه وروسته خپلې کاري جامې واغوستې. کڅوړه یې وتړله او د دروازې تر څنګ ودرېد.
شکیلا له خوبه راویښه شوه.
«فریده، نن هم ځې؟»
فرید ورو موسکی شو.
«هو، نن باید ولاړ شم.»
شکیلا د چای لپاره اوبه کېښودې.
«زړه مې نه غواړي چې ته لاړ شې.»
فرید چوپ شو.
هغه هم نه غوښتل چې لاړ شي، خو دنده یې وه، کور یې و، ماشومان یې وو.
فرید خپلې درې کلنې لور ته وکتل. مریم لا ویده وه او د پلار یوه پخوانۍ خولۍ یې په غېږ کې نیولې وه.
فرید ورنږدې شو، پر تندي یې ښکل کړه.
شکیلا ورو وویل:
«هر ځل چې ځې، ماشومانو ته وایم چې پلار به مو ژر راشي. خو زړه مې هره ورځ وېرېږي.»
فرید د هغې لاس ونیو.
«شکیلا، زه به بېرته راشم.»
شکیلا سترګې ښکته کړې.
«دا خبره هر ځل کوې.»
فرید موسکی شو.
«ځکه چې هر ځل غواړم بېرته راشم.»
هماغه وخت احمد له خوبه راویښ شو.
«پلاره!»
هغه منډه کړه او د پلار غاړې ته یې لاسونه واچول.
«پلاره، نن مې له ځان سره یوسه.»
فرید وخندل.
«ته لا ډېر کوچنی یې.»
احمد وویل:
«زه غټ شوی یم!»
فرید هغه په غېږ کې پورته کړ.
«هو، زما زوی غټ شوی دی.»
احمد بیا وپوښتل:
«کله چې راشې، زما لپاره به موټر راوړې؟»
فرید ورته وویل:
«موټر نه، خو یو ښکلی قلم به درته راوړم.»
«ولې قلم؟»
«ځکه چې ته به زده کړه کوې او یوه ورځ به داسې سړی شې چې خلک به درته ویاړي.»
احمد وخندل.
فرید د خپلې لور پر سر لاس کېښود، خپله کڅوړه یې واخیسته او د دروازې تر څنګ ودرېد شکیلا ورته وکتل.
دواړو څو شېبې یو بل ته کتل.
ډېرې خبرې یې په زړه کې وې، خو هېڅ یوه یې پر ژبه نه راتله.
فرید وویل:
«د ماشومانو خیال ساته.»
شکیلا په لړزېدلي غږ وویل:
«ته هم خپل خیال ساته.»
فرید له کوره ووت.
احمد د دروازې تر شا ولاړ و او لاس یې ورته ښوراوه.
«پلاره! ژر راشه!»
فرید ودرېد، بېرته یې وکتل او موسکی شو.
«خامخا.»
خو چې کله یې له کلي واټن واخیست، موسکا یې ورو ورو ورکه شوه.
هغه پوهېده چې د ده د دندې ځای له کلي ډېر لرې و.
هلمند.
هلته جګړه روانه وه او هره ورځ د مرګ خبرونه راتلل.
په موټر کې د ده تر څنګ یو بل سرباز ناست و، نوم یې نعمان و.
نعمان وویل:
«فریده، ته ولې دومره غلی یې؟»
فرید د کړکۍ له لارې بهر وکتل.
«د کور فکر کوم.»
نعمان وویل:
«موږ ټول د کور فکر کوو.»
فرید خپل جیب ته لاس کړ.
هلته یې د احمد هغه کوچنی کاغذ ایښی و چې پرې لیکل شوي وو:
«زما پلار تر ټولو زړور دی.»
فرید کاغذ راویست او څو شېبې ورته وکتل.
بیا یې بېرته جیب ته کېښود.
«نعمانه…»
«هو؟»
«زه نه غواړم چې زما بچیان یوه ورځ د پلار په اړه یوازې د عکس له لارې خبرې وکړي.»
نعمان چوپ شو.
موټر د غرونو تر منځ روان و.
شپه شوه.
فرید خپل کور ته زنګ وواهه.
شکیلا موبایل پورته کړ.
«الو؟»
فرید وویل:
«زه ښه یم.»
له بلې خوا د ماشومانو غږونه راتلل.
احمد چیغه کړه:
«پلاره! قلم مې مه هېروه!»
فرید وخندل.
«نه، زویه. نه یې هېرووم.»
مریم هم د مور له غېږې څخه غږ وکړ:
«پلاره!»
فرید سترګې پټې کړې.
«هو، لورې؟»
«ژر راشه.»
د فرید غږ لږ دروند شو.
«راځم، لورې.»
زنګ ختم شو.
فرید موبایل په لاس کې ونیو.
بهر تیاره وه.
لرې د جګړې غږونه اورېدل کېدل.
هغه د اسمان ستورو ته وکتل او په زړه کې یې وویل:
«خدایه، یوازې دومره مهلت راکړه چې بیا د خپلو ماشومانو دروازه ووینم.»
هلمند
هلمند ته د فرید د رسېدو درېیمه ورځ وه.
د ورځې تودوخه سخته وه او د شپې دښتې داسې چوپې وې چې د انسان د خپل زړه درزا به یې هم اورېدله.
فرید او نعمان د یوې وړې پوستې په څنډه کې ناست وو.
ځینو سربازانو د خپلو کورونو عکسونه له جیبونو راایستل او ځینو خپلو کورنیو ته د زنګ وهلو هڅه کوله.
فرید خپل موبایل ته وکتل.
بیټرۍ یې لږه پاتې وه.
نعمان وویل:
«کور ته زنګ نه وهې؟»
فرید وویل:
«غواړم، خو وېرېږم چې شکیلا به زما له غږه پوه شي چې دلته حالات ښه نه دي.»
نعمان وخندل.
«ښځې د غږ له اندازې هم ډېر څه درک کوي.»
فرید هم موسکی شو.
«زما شکیلا خو به زما له چوپتیا هم پوه شي.»
هماغه شېبه د پوستې له راډیو څخه د خبر غږ راغی.
حالات خراب شوي وو.
ټولو سربازانو خپل وسایل برابر کړل.
د شپې تیاره لا ژوره شوه.
له لرې څخه د ډزو غږ واورېدل شو.
بیا یو بل.
او بیا څو پرله‌پسې غږونه.
فرید سمدستي پورته شو.
نعمان هم ورسره ودرېد.
«فریده، تیار اوسه.»
فرید یوازې دومره وویل:
«خدای دې خیر کړي.»
جګړه پیل شوه.
د شپې سکون مات شو. د پوستې شاوخوا د ډزو غږونه اورېدل کېدل، خاوره پورته کېده او هر لوري ته د وېرې فضا خپره شوې وه.
فرید د خپل ملګري غږ واورېد:
«فریده!»
هغه ور وکتل.
«څه شوي؟»
«یو ملګری مو ټپي دی!»
فرید سمدستي ورغی.
سرباز پر ځمکه پروت و.
فرید او نعمان هغه خوندي ځای ته یووړ.
هغه په کمزوري غږ وویل:
«زما مور ته ووایئ… زه یې ډېر یادوم.»
فرید د هغه لاس ونیو.
«ته به خپله ورته وایې.»
خو د فرید په زړه کې ویره پیدا شوه.
هغه پوهېده چې جګړه د هیچا وعده نه مني.
سهار چې شو، جګړه لږه ارامه شوې وه.
فرید د پوستې په یوه کونج کې ناست و.
د ده لاسونه له خاورې ډک وو.
موبایل یې راواخیست.
د شکیلا شمېره یې ووهله.
زنګ لا نه و بشپړ شوی چې شکیلا ځواب ورکړ.
«فریده!»
فرید موسکی شو.
«هو، زه یم.»
«ولې دې پرون زنګ ونه واهه؟»
«موبایل مې چارج نه درلود.»
شکیلا څو شېبې چوپه وه.
«ته راته دروغ نه وایې؟»
فرید سترګې پټې کړې.
«نه.»
له بلې خوا د احمد غږ راغی:
«پلاره!»
فرید سمدستي موسکی شو.
«هو، زویه!»
«زما قلم دې راوړی؟»
«لا مې نه دی اخیستی.»
«نو ژر راشه!»
فرید وویل:
«خامخا.»
بیا مریم د مور له غېږې څخه غږ وکړ «پلاره!»
«هو، لورې؟»
«زه دې ډېره یادوم.»
فرید نور خبرې نه شو کولی.
سترګې یې له اوښکو ډکې شوې.
«زه هم تا ډېره یادوم.»
زنګ ختم شو.
فرید موبایل خپلې سینې ته ونیو.
نعمان چې څنګ ته ناست و، ورو یې وویل:
«کور دې ډېر یادېږي؟»
فرید سر وخوځاوه.
«زما ټوله دنیا هلته ده.»
هغه شپه فرید خوب ونه کړ.
د ماشومانو غږونه یې په ذهن کې ګرځېدل.
د احمد خبره:
«زما قلم مه هېروه.»
او د مریم خبره:
«زه دې ډېره یادوم.»
د سهار له راختلو مخکې بیا د خطر زنګ ووهل شو.
ټول سربازان تیار شول.
فرید خپل جیب ته لاس کړ.
هغه کوچنی کاغذ یې راویست چې احمد ورته ورکړی و.
پر کاغذ لیکل شوي وو:
«زما پلار تر ټولو زړور دی.»
فرید کاغذ ښکل کړ او بېرته یې جیب ته کېښود.
نعمان ورته وکتل.
«څه دې وویل؟»
فرید ورو وویل:
«ما خپل زوی ته وعده کړې چې بېرته به ځم.»
نعمان ورته وکتل، خو څه یې ونه ویل.
په همدې شېبه کې د پوستې له بهر څخه یو ناڅاپي غږ پورته شو.
ټول کسان تیار شول.
د فرید زړه سخت وډار شو.
خو هغه خپله ویره پټه کړه.
د ده په ذهن کې یوازې یو شی و:
کور.
هغه غوښتل بېرته لاړ شي.
غوښتل یې د دروازې تر شا خپل زوی وویني.
غوښتل یې خپله لور په غېږ کې ونیسي.
غوښتل یې شکیلا ته ووایي:
«ما درسره وعده کړې وه، ما خپله وعده وساتله.»
خو هغه نه پوهېده چې همدا ورځ به د ده د ژوند تر ټولو اوږده ورځ وي.
وروستۍ شپه
سهار لا سم نه و راختلی، خو د پوستې شاوخوا لا د تېرې شپې د جګړې نښې پرتې وې.
فرید د پوستې پر څنډه ولاړ و.
سترګې یې ستړې وې، خو ذهن یې یوازې کور ته تللی و.
د جیب له دننه یې د احمد کوچنی کاغذ راویست.
«زما پلار تر ټولو زړور دی.»
هغه په کاغذ کې لیکل شوې کرښې ته وکتل او ورو یې وویل:
«زویه، پلار دې هڅه کوي چې بېرته راشي.»
نعمان ورنږدې شو.
«فریده، لږ استراحت وکړه.»
فرید موسکی شو.
«استراحت به هغه وخت وکړم چې کور ته ورسېدم.»
هماغه ورځ د پوستې حالت بیا خراب شو.
د خطر خبر راغی.
سربازان تیار شول.
فرید خپل وسایل برابر کړل، خو له وتلو مخکې یې موبایل راواخیست.
ده غوښتل شکیلا ته زنګ ووهي.
زنګ یې وواهه.
شکیلا ځواب ورکړ.
«فریده؟»
د فرید غږ نرم و.
«هو، زه یم.»
شکیلا سمدستي وپوښتل:
«ولې دې غږ داسې دی؟»
فرید څو شېبې چوپ شو.
«ستړی یم.»
شکیلا وویل:
«زړه مې ډېر خراب دی.»
فرید موسکی شو، که څه هم هغې نه لید.
«مه وېرېږه. زه ښه یم.»
له بلې خوا احمد غږ وکړ:
«پلاره!»
«هو، زویه.»
«ته کله راځې؟»
فرید سترګې پټې کړې.
«ژر.»
«قلم دې راوړی؟»
فرید وویل:
«هو، زویه. لا مې اخیستی نه دی، خو چې راغلم، ستا لپاره به تر ټولو ښکلی قلم راوړم.»
احمد وخندل.
«وعده؟»
فرید وویل:
«وعده.»
مریم هم راغله.
«پلاره، ژر راشه.»
فرید په ډېر نرم غږ وویل:
«راځم، لورې.»
بیا یې شکیلا ته وویل:
«د ماشومانو خیال ساته.»
شکیلا ناڅاپه چوپه شوه.
«فریده…»
«هو؟»
«بېرته راشه.»
فرید څو ثانیې هېڅ ونه ویل.
بیا یې وویل:
«ان‌شاءالله.»
زنګ ختم شو.
فرید موبایل جیب ته کېښود.
نعمان ورته وکتل.
«هر څه سم دي؟»
فرید وویل:
«هو.»
خو په سترګو کې یې د کور د لیدلو وروستۍ هیله وه.
څو ساعته وروسته د پوستې شاوخوا جګړه بیا سخته شوه.
سربازان هڅه کوله چې یو بل خوندي کړي.
فرید خپل ملګري نعمان ته غږ وکړ:
«نعمان! شاته شه!»
په هماغه شېبه کې یوه چاودنه وشوه.
لوګي پورته شول.
د څو شېبو لپاره هر څه چوپ شول.
کله چې لوګي لږ خپاره شول، نعمان د فرید په لټه کې شو.
«فریده!»
ځواب نه و.
هغه بیا غږ وکړ:
«فریده!»
فرید د پوستې په څنډه کې پر ځمکه پروت و.
نعمان ورمنډه کړه.
فرید لا هوښیار و، خو ډېر کمزوری.
نعمان د هغه لاس ونیو.
«فریده، خبرې وکړه!»
فرید ورو سترګې خلاصې کړې.
«زما… موبایل…»
نعمان موبایل راواخیست.
فرید وویل:
«که زه…»
نعمان سمدستي خبره پرې کړه.
«دا مه وایه. ته به روغ شې.»
فرید کمزورې موسکا وکړه.
«زما ماشومانو ته… ووایه چې…»
هغه څو شېبې چوپ شو.
«پلار یې… له دوی سره ډېره مینه لرله.»
نعمان سترګې له اوښکو ډکې کړې.
فرید خپل جیب ته لاس کړ.
هغه کوچنی کاغذ یې راویست.
«دا… احمد ته ورکړه.»
نعمان کاغذ ونیو.
فرید ورو وویل:
«هغه ته ووایه… چې پلار یې خپله وعده غوښتل پوره کړي…»
د هغه غږ ورو شو.
سترګې یې د اسمان خواته پورته شوې.
او بیا یې سترګې پټې شوې.
نعمان څو ځله غږ پرې وکړ:
«فریده!»
خو فرید نور ځواب نه ورکاوه.
هغه د خپل کور له دروازې ډېر لرې، په هلمند کې، د خپل ژوند وروستۍ شېبې تېرې کړې.
د کور وروستۍ دروازه
درې ورځې وروسته د کلي په هغه کوچني کور کې دروازه وټکول شوه.
شکیلا ورغله.
د دروازې مخې ته دوه کسان ولاړ وو.
د هغوی په سترګو کې هغه خبره وه چې شکیلا یې له ډېرې مودې وېرېدله.
هغې د دروازې چوکاټ ونیو.
«نه…»
یو سړي په ټیټ غږ وویل:
«خورې… فرید شهید شوی دی.»
شکیلا هېڅ ونه ویل.
یوازې یې سر ښکته کړ.
احمد منډه راغی.
«مورې، پلار مې راغلی؟»
شکیلا د خپل زوی مخ ته وکتل.
هغې غوښتل ووایي:
هو.
خو دا ځل یې دروغ ونه شو ویلای.
هغې احمد په غېږ کې ونیو.
او په ژړا یې وویل:
«زویه… پلار دې نه راځي.»
احمد څو شېبې مور ته کتل.
«ولې؟»
شکیلا ځواب نه درلود.
یوازې یې زوی ټینګ په غېږ کې ونیو مریم هم راغله.
«مورې، پلار مې چېرته دی؟»
شکیلا دواړه ماشومان خپلې غېږ ته کړل.
«ستاسې پلار… له موږ څخه ډېر لرې تللی.»
احمد وویل:
«خو هغه خو راته ویلي وو چې قلم به راوړي.»
شکیلا د زوی له خبرې سره ونړېده.
هغې خپل مخ پټ کړ.
د فرید جنازه چې کلي ته راوړل شوه، ټول خلک راټول شول.
خو د هغه کور ته چې جنازه ننوته، داسې چوپتیا خپره شوه چې د ژړا غږ هم پکې دروند ښکارېده.
شکیلا د فرید عکس په لاس کې نیولی و.
احمد د پلار د کاري جامو تر څنګ ناست و.
مریم د پلار خولۍ په غېږ کې نیولې وه نعمان هم راغلی و.
هغه احمد ته ورغی.
د جیب څخه یې یو کوچنی کاغذ راوایست.
«دا ستا پلار درته پرېښی دی.»
احمد کاغذ واخیست.
پرې هماغه لیکنه وه:
«زما پلار تر ټولو زړور دی.»
احمد کاغذ خپلې سینې ته ونیو.
«دا زما د پلار دی؟»
نعمان سر وخوځاوه.
«هو.»
احمد د پلار عکس ته وکتل.
«پلار مې ولې بېرته رانغی؟»
نعمان ځواب ونه شو ویلی.
یوازې یې د ماشوم پر سر لاس کېښود.
کلونه تېر شول.
شکیلا د ژوند د مجبورۍ له امله د نورو خلکو په کورونو کې کار پیل کړ.
سهار به له کوره وتله.
ماښام به ستړې راستنېده.
د هغې لاسونه به له کاره وچ او زخمي وو، خو چې کور ته به راتله، د خپلو ماشومانو مخې ته به یې موسکا کوله.
احمد لوی شو.
مریم هم لویه شوه.
خو د پلار ځای هېڅکله تش نه شو.
یوه ورځ احمد د خپل پلار عکس مخې ته ودرېد.
په لاس کې یې هماغه زوړ کاغذ و هغه ورو وویل:
«پلاره، ته خپله وعده پوره نه کړې… خو زه پوه شوم چې ولې نه راغلې.»
شکیلا له لرې ورته کتل.
احمد خپلې مور ته وکتل.
«مورې، ته ډېره ستړې شوې یې.»
شکیلا موسکۍ شوه.
«نه زویه.»
احمد د هغې لاسونه ونیول.
«زه پوهېږم.»
هغه لاسونه یې وکتل چې د کلونو کار له امله سخت شوي وو.
«ستا ټول عمر هم زموږ لپاره قرباني شو.»
شکیلا د زوی پر سر لاس کېښود.
«زما بچیان، تاسې زما ژوند یاست.»
د دې کور په دېوال کې لا هم د فرید عکس ځړېده.
عکس ته نږدې د احمد هغه زوړ کاغذ هم ایښی و.
او هر ځل چې به د کلي له لارې د کوم سرباز موټر تېر شو، شکیلا به څو شېبې دروازې ته ودرېده.
لکه لا هم چې د زړه په یوه کونج کې د فرید د راتلو انتظار کوي.
خو فرید نه راتلو.
یوازې یاد یې راتلو.
د ماشومانو په سترګو کې.
د زړې خولۍ په څنډه کې.
د هغه په عکس کې او د یوې ښځې په زړه کې چې خپل ټول ژوند یې د یوه سرباز د یوې جملې په تمه تېر کړ:
«شکیلا، زه بېرته راځم.»
هغه بېرته رانغی.
خو د هغه د ماشومانو په زړه کې یې نوم ژوندی پاتې شو.
او د فرید کیسه همدلته ختمه شوه؛

پښتو ژبه؛ د افغانستان رسمي ژبه، تاریخي میراث او د ملي هویت ستره نښه

زموږ انګلیسي ویبپاڼه: