بلوچستان آزاد-در تعامل ژیوپولتیک با لوی افغانستان

بلوچستان آزاد

در تعامل ژیوپولتیک با لوی افغانستان

در ۳۰ جنوری ۲۰۲۶ حمله  مهندسی شده و هم آهنگ  فوج آزادی بلوچستان در ۱۲ شهر به رهبری بشیر زیب نظام فاسد پنجاب را سخت تکان داد.

نوشته رویدست که دران از منابع داخلی و خارجی استفاده شده است، فشرده یک تحلیل رهنمود دهنده در رابطه به داعیه آزادی بلوچستان  برای حلقه های علاقمند به حل معضله نزدیک به یک قرن بلوچستان است. نوشته پرده از روی مطالب مهمی برمیدارد که کمتر در مدیای مربوط به افغان ها بیان شده است.

 *  *  *

 مقدمه :   بلوچستان منطقه کوهستانی و صحرایی در مجموع  دارای ۵۰۰ هزار کیلومتر مربع مساحت است که شامل ساحات پاکستان، ایران و افغانستان میشود. بخش پاکستانی آن ۴۳ فیصد مجموع مساحت آنکشور را احتوأ میکند. نفوس بلوچستان ۱۳ ملیون است که ۵ در صد نفوس ۲۰۷ ملیونی پاکستان را شامل میشود. بلوچ ها به دلیل کمبود نفوس در فیصله های حکومت مرکزی فدرال از حقوق خود به شیوه مسالمت آمیز دفاع نمیتوانند.

موجودیت بندر گوادر و معادن سرشار طلا، مس گاز و . . .  بلوچستان را در مرکز رقابت ژیوپولتیک قرار داده است.

۷۰ در صد مردم با وجود داشتن ثروت طبعی سرشار در فقر زندگی میکنند. بلوچان پنجاب و چین را در تاراج منابع طبعی کشور خود مسئول قیاس مینمایند.

بلوچ ها به ۱۸ قبیله تقسیم شده اند. قبایل مری، بوختی ( بوگتی ) و منگل بزرگ ترین آنها است. در رأس قبیله سردار، نواب وخان قرار دارد.

از نظر تاریخی ساختار سیاسی بلوجستان پیرامون نفوذ خانات قلات تشکل یافته است.

 ایالت بلوچستان طبق معاهده « مستونگ » در ۱۸۷۶ تحت قیمومیت برتانیه قرار گرفت.

با خروج برتانیه از نیم قاره هند یک روز بعد از اعلام موجودیت پاکستان، خان قلات بنام میر احمد خان احمدزی  در ۱۵ اگست ۱۹۴۷ استقلال بلوچستان را اعلان کرد. خان  فقط  چند ماه مستقل عمل نمود. پاکستان با ظهور بلوچستان آزاد مخالفت کرد و با اِعمال زور  بلوچستان را در اپریل ۱۹۴۸ اشغال و ضمیمه قلمرو خود ساخت. شهزاده عبدالکریم خان احمدزی برادر خان قلات به افغانستان پناهنده شد و به حمایت در حدود صد نفر بلوچ های افغان و بلوچستان جنگ ملیشیایی را علیه پاکستان آغاز کرد که با خشونت سرکوب شد. مقاومت کوتاه مدت و محدود بود، اما تأثیر دوامدار از ظلم و خشونت فوج پاکستان در ذهنیت عامه به جاه گذاشت.

در حالیکه قیام ملی بلوچ یک قرن سابقه دارد، امروز حکومت پاکستان مبارزه مسلحانه آنها را به حمایت هند و مداخله طالبان افغان نسبت میدهد، بی آنکه اسنادی ارائه کند. فوج پاکستان اصطلاح  « فتنه هندوستان » و « فتنه خوارج » را در مورد قیام ملی طالبان پاکستان و جنگجویان بلوچ بکار میبرد.

پلان یک یونت  و دوام مبارزه علیه پنجاب :

در ۱۹۵۵ حکومت فدرال پاکستان با طرح پلان یک یونت به قصد تأمین وحدت پاکستان در محور مذهب، سرکوب شورشیان در بلوچستان و وزیرستان را رویدست گرفت. در اکتوبر ۱۹۵۸ فوج پاکستان با حمله به بلوچستان خان قلات را توقیف کرد. حمله پاکستان انگیزه اتحاد قبایل بزرگ مری، منگل و بوگتی علیه پاکستان شد. در دوره ریاست جمهوری یحیی خان، پلان یک یونت ملغا اعلام شد. به بلوچستان در ۱۹۷۰ خود مختاری داخلی اعطا گردید.

بدنبال انتخابات ۱۹۷۲ ذولفقار علی بوتو به استثنای بلوچستان در بقیه پاکستان برنده اعلام شد. در بلوچستان حزب عوامی ملی ( ح،ع ، م )  با کسب اکثریت رای حکومت محلی را تشکیل نمود. بوتو به دلیل نقش ( ح،ع، م ) در آزادی بنگله دیش و تجزیه پاکستان در ۱۹۷۱ حکومت نظامی را اعلام کرد و حکومت  محلی  بلوچستان را منحل نمود. سران حکومت بلوچستان توقیف گردیدند.

در ۱۹۷۴ ناسیونالیست های بلوچ به مبارزه مسلحانه رو آوردند و با بستن جاده های ترانسپوت، حمل ذغال سنگ به سوی پنجاب را مانع شدند. عوامل مختلفی در کشانیدن ناسیونالیست ها در مقابله مسلحانه دخیل بود. از جمله :

انفاذ حکومت نظامی، جعل در انتخابات ۲۰۰۲ محلی به قصد به حاشیه کشانیدن احزاب بلوچ، ورود کتلوی پشتون ها در ستیچ سیاسی و رزمی و آغاز ساخت و ساز بندر گوادر که زمینه ساز احساس عدم مالکیت  بلوچان از منابع طبعی سرزمین شان گردید.

به موازات فشار جنگ از جانب بلوچ ها بر ضد حکومت نظامی پاکستان، فوج آنکشور در یک عملیات هم آهنگ با متحدین ملیشیأ، قوای سرحدی و آی، اس، آی دست به اختطاف، ترور و اعدام ناسیونالیست های بلوچ زد. به روایت سازمان غیر حکومتی بلوچ ۱۵۰۰۰ نفر مفقود الاثر گردید.

پاکستان در ۲۰۱۴ پروگرام عملیات ضد تروریزم را در ۱۷ ماده اعلام کرد. درین پروگرام اعدام صحرایی بغاوتگران، فعال شدن محاکم نظامی، انجماد منابع مالی تروریزم، اعطای صلاحیت بیشتر برای مذاکره با مخالفین به حکومت محلی و اخراج اجباری مهاجرین افغان شامل بود. با تشدید عملیات مخالفین بخصوص ( تی، تی، پی )، پروگرام مبارزه با تروریزم از صفحه کاغذ بیرون نشد.

در ناکامی عملیات هم آهنگ ضد آزادی خواهی بلوچ از طرف پاکستان بدرجه اول اختلاف میان حکومت ملکی و فوج نقش داشت. فوج پاکستان ظرفیت خود را به هدف حل پروبلم بلوچستان بیشتر از حکومت ملکی میداند. خطوط اساسی سیاست در قبال بلوچستان از جانب فوج پاکستان تنظیم میشود. تلاش فوج در دو نکته متمرکز است :

ـ جلوگیری از نزدیکی افغانستان و هند به هدف ایجاد جبهه واحد برای نفوذ در بلوچستان و نهایتاً عدم تکرار سناریوی بنگله دیش.

ـ افزاری ساختن هر چه بیشتر مذهب به قصد پیوند دادن قطعات از هم گسیخته قلمرو ملی. رسوب همین طرز تفکر سنتی در دماغ صاحب منصبان فوج مانع میشود که آنها به شیوه موثر علیه افراطیت مذهبی و تروریزم اقدام کنند.

در نقاط حساس بلوچستان از جمله خطوط سرحدی، ساحات معدنی و بندر گوادر این اورگان های حکومتی جاه به جاه شده اند : فرقه نمبر ۱۲ فوج، حربی کالج، استخبارات، یونت ۳۱ جنگنده قوه هوایی  و ۵۰ هزار اربکی متحد فوج.

بلوچستان هم چنان مرکز ستراتژی بازدارندگی ذروی پاکستان به حساب میاید. در ۱۹۹۸ در ولسوالی « شگی » آزمایشات ذروی اجرأ شد که تشعشعات آن لوی قندهار را متأثر ساخت.

از ۲۰۰۱ تا ۲۰۱۲ میدان هوایی شمسی در اختیار سی، آی، ای و ایساف به قصد حملات هوایی به افغانستان قرار گرفت.

با وجود حضور ظاهرن پٌر قدرت فوج و استخبارات  پاکستان، حمله هم آهنگ مقاومت در ۱۲ شهر بلوچستان در ۳۰ جنوری ۲۰۲۶ همه را حیرت زده ساخت.

بحث آینده :

ـ  پراگندگی در صفوف مقاومت بلوچ  و رخنه استخبارات پاکستان

ـ  افزاری ساختن اسلام توسط پاکستان برای کنترول بلوچ ها و پشتون ها

۱۲/۰۲/۲۰۲۶

مکث کوتا در حواشی غوغای قتل قوماندان اکرام الدین

زموږ انګلیسي ویبپاڼه: