من‌های ذهنی

متأسفانه در بسیاری از رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی، به‌ویژه در میان بخشی از افغان‌های مقیم کشورهای خارج، شاهد افزایش «من‌های ذهنی» و بوی ناخوشایند تعصبات مذهبی، عقیدتی، زبانی، قومی و نژادی هستیم؛ تعصباتی که گاهی چنان شدت می‌گیرند که انسان، انسان بودن خویش را فراموش می‌کند و دیگری را تنها به دلیل زبان، قوم، مذهب یا باورش دشمن می‌پندارد

به باور من، مهاجرت نباید ما را از وطن و دردهای آن دور کند؛ بلکه باید به ما فرصت بدهد تا از فاصله‌ای تازه، گذشته و حال خود را ببینیم و از اشتباهاتی که سال‌ها کشور ما را زخمی ساخته است، درس بگیریم

اما با تأسف، گاهی می‌بینیم همان دیوارهایی را که در وطن میان یکدیگر ساخته بودیم، با خود به سرزمین‌های دیگر نیز می‌بریم. در فضای مجازی، به جای گفت‌وگو، ناسزا؛ به جای همدلی، نفرت؛ و به جای شناخت یکدیگر، برچسب‌زنی و دشمن‌سازی می‌کنیم

افغانستان سرزمینی است که مانند باغی بزرگ، گل‌های رنگارنگ دارد. زیبایی این باغ در همین گوناگونی آن است. هیچ گلی برای زیباتر بودن، نیاز ندارد گل دیگری را پرپر کند. اگر قرار باشد هرکس تنها رنگ و بوی گل خودش را حقیقت مطلق بداند، سرانجام باغی باقی نخواهد ماند؛ جز زمینی خشک و زخمی

من‌های ذهنی به انسان می‌گویند
«من از تو بهترم، چون زبانم چنین است؛
من برترم، چون قومم چنین است؛
من حق دارم، چون باورم چنین است.»

اما «خودِ آگاه» از انسان می‌پرسد:
آیا پیش از آنکه تاج قومیت، زبان، مذهب و عقیده را بر سر بگذاری، انسان نبودی؟

به باور من، بسیاری از این تعصبات، نتیجه گرفتار شدن انسان در زندان «من‌های ذهنی» است؛ من‌هایی که از کودکی در ذهن ما ساخته می‌شوند و اگر آگاهانه آنها را بررسی نکنیم، تا پایان عمر به جای ما فکر می‌کنند، به جای ما قضاوت می‌کنند و حتی به جای ما دشمن می‌سازند

افغانستان بیش از هر چیز به انسان‌هایی نیاز دارد که از این زندان‌های ذهنی بیرون شوند؛ انسان‌هایی که تفاوت را تهدید ندانند، بلکه آن را بخشی از زیبایی جامعه بدانند

بیایید اگر در غربت چیزی را با خود آورده‌ایم، نفرت و تعصب نباشد. بیایید تجربه‌های تلخ گذشته را به آینده منتقل نکنیم

و یک‌بار از خود بپرسیم:

تا چه زمانی باید وطن را با تعصب، خودخواهی، نفرت و «من‌های ذهنی» تکه‌تکه کنیم؟

و شاید مهم‌تر از آن:

اگر هر یک از ما خود را اصلاح نکنیم، چه کسی قرار است افغانستان را اصلاح کند؟

ملي‌پالنه او په افغانستان کې ټولنیزې ننګونې

زموږ انګلیسي ویبپاڼه: