د اداري اخلاقو په چوکاټ کې د ټوکو حدود

د اداري اخلاقو په چوکاټ کې د ټوکو حدود
کله چې خوش‌طبعي د شخصیت او سازماني فرهنګ د کمزورۍ لامل شي

سریزه
اداري اخلاق د هرې بریالۍ ادارې او سازمان د دوام، اعتبار او پرمختګ بنسټ جوړوي. هغه اداره چې په کې متقابل درناوی، مسؤلیت‌پالنه او مسلکي چلند واکمن وي، د باور، همکارۍ او لوړ فعالیت فضا رامنځته کوي. په داسې چاپېریال کې خوش‌طبعي، موسکا او مناسبې ټوکې نه یوازې د کاري فشار په کمولو کې مرسته کوي، بلکې د همکارانو ترمنځ د نږدېوالي او مثبت تعامل سبب هم ګرځي.
خو کله چې خوش‌طبعي له خپل اخلاقي او مسلکي چوکاټ څخه ووځي، د ادب، احترام او مسؤلیت ځای د سپکاوي، تمسخر او بې‌نظمۍ په فرهنګ بدلېږي. له همدې ځایه د ټوکې او بې‌ادبۍ ترمنځ کرښه ماتیږي او سازماني ارزښتونه زیانمنېږي.
کله چې ټوکه د شخصیت د کمزورۍ نښه شي
له بده مرغه، په ځینو ادارو کې داسې کسان شته چې د ملګرتیا، صمیمیت او انسانیت له نوم څخه ناسمه استفاده کوي. دوی په هر وخت او هر ځای کې بې‌ځایه ټوکې کوي، د همکارانو شخصي حدود نه مراعاتوي، د مشر او کشر ترمنځ د احترام ارزښت کم ګڼي او کله ناکله د نورو د شخصیت او احساساتو په بیه ځان خوش‌طبعه او مجلس‌ګرم ګڼي.
دوی ښايي تصور وکړي چې د خلکو په خندولو سره محبوبیت ترلاسه کوي، خو حقیقت دا دی چې د نورو د سپکاوي په قیمت ترلاسه شوې خندا، د احترام نه، بلکې د شخصیت د کمزورۍ نښه ده. ځکه مسلکي شخصیت د خبرو په ډېروالي نه، بلکې د خبرو په کیفیت، ادب او مسؤلیت کې څرګندېږي.
د ټوکو او بې‌ادبۍ ترمنځ کرښه
په سازماني چلند کې یو مهم اصل دا دی چې هره ټوکه باید د مقابل لوري د رضایت، عزت او احساساتو په چوکاټ کې وي. که یوه ټوکه د چا احساسات زیانمن کړي، د هغه شخصیت ته سپکاوی وکړي، د کاري نظم د ګډوډۍ سبب شي یا د ادارې وقار ته زیان ورسوي، نو هغه نور ټوکه نه، بلکې غیرمسلکي او غیراخلاقي چلند دی.
ارواښاد استاد ګل پاچا الفت په ښکلو ټکو وایي:
“هغه ټوکه چې عملي شي، ټوکه نه بلل کېږي.”
دا خبره موږ ته را زده کوي چې هر هغه عمل چې د بل انسان د خپګان، سپکاوي او زیان سبب شي، د ټوکې تر عنوان لاندې توجیه کېدای نه شي.
ولې ځینې خلک خپل چلند نه درک کوي؟
د ارواپوهنې له نظره، ځینې کسان د خپلو خبرو او کړنو اغېزې نه ارزوي. کله چې نور د ادب، مجبورتیا یا د شخړې د مخنیوي لپاره وخاندي، دوی دا خندا د خپل چلند د منلو نښه ګڼي، حال دا چې ډېری وخت دا خندا د ناراحتۍ د پټولو یوه وسیله وي. له همدې امله، دوی ورو ورو ټول اخلاقي حدود ماتوي او د همکارانو د خپګان سبب ګرځي.
د دې چلند زیانونه
دا ډول چلند یوازې یو فرد نه، بلکې ټول سازمان اغېزمنوي. مهمې منفي پایلې یې دا دي:
د همکارانو ترمنځ د باور او احترام کمېدل.
د کاري تمرکز او تولیداتو ټیټېدل.
د ادارې د نظم او ډسپلین کمزوري کېدل.
د مشر او کشر ترمنځ د واټن او بې‌احترامۍ زیاتېدل.
د رواني ځورونې او کاري شخړو رامنځته کېدل.
د شخص خپل اعتبار، وقار او مسلکي شخصیت ته زیان رسېدل.
یو رښتینی مسلکي کارکوونکی څوک دی؟
رښتینی مسلکي کارکوونکی هغه څوک نه دی چې مجلس په ټوکو ګرم کړي؛ بلکې هغه څوک دی چې:
په خبرو کې ادب او متانت ولري.
د هر انسان شخصیت او احساساتو ته درناوی وکړي.
د ادارې اصول او ارزښتونه مراعات کړي.
د خپلو خبرو او کړنو مسؤلیت ومني.
د همکارانو لپاره د باور او احترام فضا رامنځته کړي.
څو مهمې سپارښتنې
له هرې ټوکې مخکې له ځانه وپوښتئ: که دا خبره ماته وشي، زه به څنګه احساس وکړم؟
هېڅکله د چا د شخصیت، عمر، مقام، لهجې، قوم، فقر، معلولیت یا شخصي ستونزو په اړه ټوکې مه کوئ.
که څوک ستاسو له خبرو ناراحت شو، د “ما خو ټوکې کولې” پر ځای بښنه وغواړئ.
د خلکو خندول هنر دی، خو د خلکو سپکاوی هنر نه دی.
په یاد ولرئ چې احترام ترلاسه کېږي، نه دا چې په زور یا ټوکو اخیستل کېږي.
یو سالم کاري چاپيريال هغه دی چې بنسټ یې پر اخلاقو، احترام، باور او مسلکي چلند ولاړ وي. خوش‌طبعي هغه وخت ارزښت لري چې د انسان کرامت خوندي وساتي. که خوش‌طبعي د نورو د شخصیت د سپکاوي، احساساتو د زیان او د ادارې د نظم د ګډوډۍ سبب شي، نو هغه نور خوش‌طبعي نه، بلکې د مسلکي کمزورۍ څرګندونه ده.
راځئ چې د خپلو خبرو، کړنو او چلند له لارې داسې کاري چاپېریال رامنځته کړو چې هر کارکوونکی پکې د عزت، امنیت او متقابل احترام احساس وکړي؛ ځکه ادارې د ودانیو په واسطه نه، بلکې د خپلو کارکوونکو د اخلاقو او چلند په وسیله لویېږي.
د ورځې پیغام
“هغه څوک چې د نورو د سپکاوي په بیه خندا پیدا کوي، ښايي مجلس وګټي؛ خو احترام، شخصیت او اعتبار له لاسه ورکوي.”

د باور ساتلو هنر؛ مشران څنګه ستونزمنې خبرې په بریالیتوب ترسره کړي؟