اسپانیا ته د ګدوالو هجوم او ناوړه پایلي

د انسان د تاریخ په اوږدو کې مهاجرت تل د ټولنیزو بدلونونو، اقتصادي ستونزو، جګړو او سیاسي تحولاتو یوه نه بېلېدونکې برخه پاتې شوې ده. په یوویشتمه پېړۍ کې، سره له دې چې نړۍ د پرمختللې ټکنالوژۍ، نړیوال اقتصاد او د بشري حقونو د پراخو شعارونو پړاو ته ننوتې، بیا هم میلیونونه انسانان د جګړو، بېوزلۍ، اقلیمي بدلون او بېکارۍ له امله خپل هېوادونه پرېږدي.

اروپا د نړۍ له هغو سیمو څخه ده چې د لوړو معاشونو، ټولنیزو خدمتونو او سیاسي ثبات له امله د میلیونونو مهاجرینو د جذب مرکز ګڼل کېږي. له همدې امله د افریقا او منځني ختیځ ډېری وګړي هڅه کوي چې د اروپا خاورې ته ورسېږي.

په دې لړ کې د اسپانیا د سیوتا ښار ځانګړی اهمیت لري. دا ښار که څه هم د افریقا په شمال کې د مراکش په خاوره پورې نښتی دی، خو د اسپانیا او د اروپايي ټولنې برخه ګڼل کېږي. همدې ځانګړتیا سیوتا د افریقا او اروپا ترمنځ د مهاجرت تر ټولو حساسو دروازو څخه ګرځولې ده.

د ۲۰۲۶ کال د جولای په وروستیو کې په همدې سیمه کې داسې بېساری مهاجرتي بهیر رامنځته شو چې د نړیوالو رسنیو او سیاستوالو پام یې ځان ته واړاوه. د راپورونو له مخې، نږدې ۵۰ زره تر ۶۰ زرو کسانو په لنډ وخت کې د سمندر او ځمکنۍ پولې له لارې سیوتا ته د ننوتلو هڅه وکړه. دا د ۲۰۲۱ کال تر بحران هم څو چنده لویه پېښه وه. د دې بحران په ترڅ کې لسګونه کسان د سمندر په اوبو کې مړه شول، زرګونه نور په لنډمهالو کمپونو کې ځای پر ځای شول، او اسپانیا د پوځ او سرحدي ځواکونو په استولو سره بېړنی حالت اعلان کړ. وروسته د دواړو هېوادونو په همغږۍ د ډېری کسانو بېرته ستنول پیل شول.

د دې پېښې اهمیت یوازې د مهاجرت په شمېر کې نه دی، بلکې دا بحران د اروپا د سرحدي سیاست، د مراکش او اسپانیا د اړیکو، د انسان قاچاق، د نړیوالو بشري حقونو او د اروپايي ټولنې د مهاجرتي ستراتیژۍ په اړه نوې پوښتنې راپورته کړې.

تر ټولو لومړی باید روښانه شي چې د ۲۰۲۶ کال د جولای په وروستیو او د اګست په لومړیو کې د مراکش څخه د اسپانیا د افریقایي ښارګوټي Ceuta (سیوتا) پر لور د مهاجرو بې‌ساری بهیر رامنځته شو. د نړیوالو رسنیو د راپورونو له مخې، په دوو ورځو کې شاوخوا ۵۰ زره څخه تر ۶۰ زرو کسانو د سمندر او ځمکنۍ پولې له لارې د اوښتو هڅه وکړه، چې لسګونه کسان هم

د سمندر په اوبو کې مړه شول. وروسته د دغو کسانو لویه برخه بېرته مراکش ته ستنه شوه یا د دواړو هېوادونو په همغږۍ ور وګرځول شوه.

سیوتا سیمه ځکه مهمه ده چی دا اسپانیا یوه خودمختاره سیمه ده، خو د افریقا په شمال کې د مراکش له خاورې سره نښتې ده دا د اروپا د اتحادیې یوه بهرنۍ پوله بلل کېږي ځکه نو ډېری افریقايي او مراکشي مهاجر هڅه کوي له همدې ځایه اروپا ته داخل شي ..

د مهاجرت او کدوالۍ علتونه زیات دي خو په عمده ډول دا څو علتونه د یادونی وړ دي :

په مراکش کې بېکاري، فقر او د ځوانانو د کار نشتوالی او د اروپا د ژوند د ښه راتلونکي تصور ..

د ټولنیزو شبکو له لارې خپاره شوي ناسم معلومات او اوازې چې ګواکې سیوتا ته له رسېدو وروسته اروپا ته تلل اسانه دي . ځکه نو د انسان قاچاق کوونکو شبکو فعالیت هم ورسره زیات سوی دئ ..

د کډوالی د ې طوفان په مقابل کی اسپانیا هم غبرګون ښودلی نه یوازی دا چی د سرحدي ځواکونو او پوځ یې لیږلی دئ بلکی په ساحلي سیمه کې بلکې د ۵۰۰ متروپه اوږدوالی یې د لامبو په مقابل کی خنډ جوړ کړی دئ برسیره په دې له مراکش سره د بېرته ستنولو د بهیر چټک کړی دي . او په دغه برخه کی ئی د اروپایی ټولنی څخه د مرستی غوښتنه هم کړی ده .

مراکش په رسمي ډول ویلي چې له اسپانیا سره د پولې په کنټرول کې همکاري کوي.

• ګڼ شمیر مهاجر یې بېرته خپل هېواد ته استولي دي.
• خو سیاسي شنونکي وايي چې د دواړو هېوادونو اړیکې او د سرحدي همکارۍ کچه پر دې بحران اغېز لري.

• شک نسته چی دا پېښه یوازې د اسپانیا ستونزه نه ده ، بلکې د ټولې اروپايي ټولنې د بهرنیو پولو له پاره جدی مسئله ګڼل کیږي ..

په عین حال کی دا یو بشری ناورین دئ ځکه چی په لسګونه کسان د اوښتلو پر مهال ډوب شوی هم دي .

زرګونه کسان د خوړو، استوګنې او روغتیا له ستونزو سره مخ شول.

د ماشومانو او کورنیو وضعیت د بشري حقونو د سازمانونو پام ځان ته واړاوه .

د مخنیوي لارې

د مهاجرت د بحران د اغېزمن مدیریت لپاره اړینه ده چې د سرچینې، ترانزیټ او مقصد هېوادونه ګډه او اوږدمهاله ستراتیژي غوره کړي. د سرچینې هېوادونو اقتصادي پراختیا، د کارموندنې پروګرامونه، د پانګونې زیاتوالی او د ځوانانو د مهارتونو لوړول کولای شي د غیرقانوني مهاجرت انګېزې کمې کړي.

د عامه پوهاوي پراخول هم ځانګړی اهمیت لري. خلک باید د ټولنیزو شبکو د ناسمو تبلیغاتو، د انسان قاچاق کوونکو د دروغجنو ژمنو او د غیرقانوني سفر د خطرونو په اړه کره معلومات ترلاسه کړي، څو د ژوند له خطر سره د مخ کېدو پرېکړه ونه کړي.

د اروپایي ټولنې او افریقایي هېوادونو ترمنځ اقتصادي او پراختیایي همکاري، د قانوني کار او موسمي مهاجرت د پروګرامونو پراخول، د سرحدونو د ګډ مدیریت پیاوړتیا او د نړیوالو بشري حقونو رعایت د دې ستونزې د کنټرول مهمې وسیلې بلل کېږي.

همدارنګه، د ژغورنې سمندري عملیات، د بېړنیو بشري مرستو چمتو کول، د ماشومانو او ښځو ځانګړې ساتنه او د کډوالو د حقونو درناوی باید د هر ډول امنیتي اقداماتو تر څنګ لومړیتوب ولري.

پــــــایلــه :

په پایله کی باید وویل سی چی دا موضوع یوازې د مهاجرت خبره نه ده؛ بلکې د اروپا د امنیت، د افریقا د اقتصادي ستونزو، د نړیوالو بشري حقونو او د مراکش–اسپانیا د سیاسي اړیکو له مسئلو سره هم تړاو لري.

د سیوتا د ۲۰۲۶ کال د مهاجرت بحران وښودله چې د غیرقانوني مهاجرت مسئله یوازې د یوه هېواد یا یوې پولې ستونزه نه ده، بلکې د نړیوالو اقتصادي، ټولنیزو، سیاسي او بشري عواملو ګډه پایله ده. تر هغو چې په افریقایي هېوادونو کې بېوزلي، بېکاري، ناامني او د ځوانانو د راتلونکي په اړه بې باوري موجوده وي، اروپا ته د غیرقانوني مهاجرت هڅې به دوام ولري.

دغه بحران دا هم څرګندوي چې یوازې د سرحدونو سخت ساتل او د پوځ یا امنیتي ځواکونو زیاتول د ستونزې د حل بشپړه لار نه ده.

که څه هم دا اقدامات کولای شي د لنډ مهال لپاره د مهاجرت بهیر ورو کړي، خو د مهاجرت اصلي لاملونه له منځه نه سی وړلای . له همدې امله د سرچینې هېوادونو اقتصادي پرمختګ، د کار فرصتونو رامنځته کول، د ځوانانو لپاره د مسلکي زده کړو پراختیا او د قانوني کډوالۍ د لارو برابرول د دې ستونزې د دوامدار حل مهم عناصر ګڼل کېږي.

له بلې خوا، د انسان قاچاق کوونکي له بېوزلۍ او د خلکو له ناوړه اقتصادي وضعیت څخه ناوړه ګټه اخلي. د دغو شبکو فعالیت نه یوازې د زرګونو انسانانو ژوند له خطر سره مخ کوي، بلکې د دواړو غاړو د امنیت او ټولنیز ثبات لپاره هم جدي ګواښ رامنځته کوي. له همدې امله د نړیوالو او سیمه‌ییزو همکاریو له لارې د دغو شبکو پر ضد ګډ او اغېزمن اقدامات اړین دي.

د سیوتا د ۲۰۲۶ کال د مهاجرت بحران یو ځل بیا دا حقیقت روښانه کړ چې غیرقانوني مهاجرت د بېوزلۍ، اقتصادي نابرابرۍ، سیاسي بې‌ثباتۍ، اقلیمي بدلونونو او نړیوالو نابرابریو ګډ محصول دی. د دې ستونزې حل یوازې د سرحدونو په تړلو، امنیتي تدابیرو او بېرته ستنولو کې نه نغښتی، بلکې د سرچینې هېوادونو د اقتصادي ودې، د خلکو د ژوند د شرایطو د ښه والي، د نړیوالې همکارۍ د پراختیا او د بشري حقونو د اصولو په رعایت پورې تړاو لري.

که نړیواله ټولنه د دې بحران د ریښو د له منځه وړلو لپاره ګډ، عملي او اوږدمهاله اقدامات ونه کړي، نو د سیوتا په څېر پېښې به په راتلونکو کلونو کې هم تکرارېږي او د اروپا او افریقا ترمنځ به د مهاجرت فشار لا زیات شي. له همدې امله د مهاجرت د مدیریت بریالۍ تګلاره هغه ده چې د امنیتي تدابیرو ترڅنګ د اقتصادي پراختیا، ټولنیز عدالت، قانوني مهاجرت او بشري کرامت ترمنځ متوازن او دوامدار تعادل رامنځته کړي.

د سیوتا له وروستي بحران وروسته د ایټالیا په ګډون ځینو اروپايي حکومتونو د اسپانیا پر وړاندې سختې نیوکې وکړې. ایټالیا په موقتي ډول له اسپانیا سره د شنګن د ازاد تګ راتګ ځینې اسانتیاوې محدودې کړې او په خپلو پولو کې یې د اسپانیا څخه پر راتلونکو کسانو اضافي کنټرولونه پیل کړل.

همدارنګه د فرانسې، پولنډ، چک جمهوریت، ډنمارک او ځینو نورو هېوادونو یو شمېر سیاستوالو غوښتنه وکړه چې د اسپانیا د شنګن غړیتوب او د هغې د بهرنیو پولو د ساتنې وړتیا دې له سره وڅېړل شي.

خو تر اوسه هیڅ رسمي پرېکړه نه ده شوې چې اسپانیا به له شنګن تړون څخه وایستل شي. په حقیقت کې د یوه غړي هېواد ایستل له شنګن څخه له حقوقي او سیاسي پلوه ډېر ستونزمن کار دی او د اروپايي ټولنې د بنسټونو او غړو هېوادونو پراخې موافقې ته اړتیا لري. تر اوسه یوازې د بیاکتنې، فشار او د سرحدي سیاست د سختولو خبرې شوې دي.

دا برخه به ستاسو د څېړنیزې مقالې علمي ارزښت هم زیات کړي، ځکه د حقوقي واقعیت او سیاسي دریځ ترمنځ توپیر په روښانه ډول بیانوي.

د انځورونو تشریح:

لومړی انځور د مراکش له ساحل څخه د سیوتا پر لور د هغو زرګونو مهاجرینو صحنه ښيي چې د سمندر له لارې د اسپانیا خاورې ته د رسېدو هڅه کوي. ( جولای ۲۰۲۶)

دوهم انځور د سیوتا په ساحلي سیمه کې د اسپانیا د پوځ او سرحدي ځواکونو حضور او د مهاجرینو د راټولېدو حالت انځوروي، چې د ۲۰۲۶ کال د مهاجرتي بحران له مهمو صحنو څخه شمېرل کېږي. 

د بد مرغه هیلۍ بچی

زموږ انګلیسي ویبپاڼه: