ولې ښې اړیکې د وخت په تېرېدو سره سړېږي؟

ښې اړیکې ډېر وخت د وخت په تېرېدو سره ځکه سړېږي، چې انسانان، شرایط او لومړيتوبونه بدلېږي. دا هر وخت د مینې او احترام د ختمېدو معنا نه لري؛ بلکې اکثره د ژوند د بوختیاوو، احساساتي ستړیا او د اړیکو د نه پالنې پایله وي.
هغه خلک چې د ژوند منځنيو کلونو ته له نږدې ملګرو پرته رسېږي، بد خلک نه وي
ځینې خلک، کله چې د ژوند منځنيو کلونو ته رسېږي، ګوري چې د ملګرو کړۍ یې ډېره کوچنۍ شوې ده. ډېر کسان فکر کوي چې ښايي دا خلک سخت‌مزاجه، مغرور يا نه‌خوښېدونکي وي؛ خو ارواپوهنه وایي چې حقيقت تر دې ډېر ژور دی.
اکثره دا هغه کسان وي چې کلونه کلونه یې نورو ته:
وخت،
مینه،
مرسته،
او وفاداري ورکړې وي،
خو په بدل کې یې هماغه اندازه پام، ارزښت او پاملرنه نه وي ترلاسه کړې.
ولې ځینې خلک یوازې پاتې کېږي؟
ډېر وخت داسې خلک:
تل لومړی پیغام لېږي؛
د لیدنو او مجلسونو تنظيم کوي؛
د نورو د ستونزو پر وخت ورسره درېږي؛
او د اړیکو د ساتلو ټول بار پر خپلو اوږو وړي.
خو کله چې ستړي شي او نور دا هر څه بند کړي، نو اړیکې ورو ورو کمزورې کېږي او ځینې وخت پای ته رسېږي.
دا مانا نه لري چې هغوی بد خلک دي؛
بلکې دا ښيي چې ډېرې اړیکې يو اړخیزې وې.
اصلي ستونزه څه ده؟
کله ناکله انسان فکر کوي:
“موږ ښه ملګري يو.”
خو حقيقت دا وي چې يوازې يو کس اړیکه ژوندۍ ساتي.
تر هغې چې ته:
زنګ وهې،
پوښتنه کوې،
بلنه ورکوې،
او مرسته کوې،
اړیکه روانه وي.
خو کله چې ته چوپ شې، نو حقيقت څرګندېږي چې آیا مقابل لوری هم ستا ارزښت احساسوي که نه.
يوازيتوب تل منفي نه وي
د ارواپوهنې له نظره، ډېر کسان چې منځني عمر ته په محدودو اړیکو رسېږي، په اصل کې له خلکو نه تښتي؛ بلکې یوازې ستړي شوي وي.
دوی نور نه غواړي داسې اړیکې وساتي چې تل پکې یوازې دوی قرباني ورکوي.
له بهر څخه ښايي دا حالت يوازيتوب ښکاره شي، خو کله ناکله دا د:
ذهني آرامۍ،
ځان‌ساتنې،
او عاطفي بلوغ نښه وي.
څېړنې څه وایي؟
اوږدمهاله څېړنې د انسان د ژوند او خوښۍ په اړه وایي:
د انسان خوشحالي د ملګرو په شمېر پورې نه ده تړلې، بلکې د اړیکو په کیفیت پورې تړلې ده.
يعنې:
دوه يا درې رښتيني ملګري،
تر لسګونو سطحي اړیکو ډېر ارزښت لري.
که تاسې هم داسې احساس لرئ، نو څه بايد وکړئ؟
۱. د له لاسه ورکړو اړیکو غم ومنئ
که څه هم ځینې اړیکې يو اړخیزې وې، خو ستاسې احساسات پکې رښتيني وو.
۲. خپل چوپ ژوند د بې‌ارزښتۍ نښه مه ګڼئ
تاسې نه‌خوښېدونکي انسانان نه ياست؛
تاسې يوازې له هغو اړیکو ستړي شوي ياست چې متقابلې نه وې.
۳. خپل زړه په بشپړه توګه مه تړئ
که څه هم انسان له ډېرې ستړيا وروسته غواړي له ټولو لرې شي، خو بيا هم بايد ښو او رښتينو خلکو ته لږ ځای پرېږدي.
ځینې وخت:
يوه ساده قهوه،
يوه رښتینې پوښتنه،
يا د يو صادق انسان کوچنۍ پاملرنه،
د نوې او سالمې اړیکې پیل وي.
هره سړه شوې اړیکه ختمه نه وي
ځینې اړیکې که څه هم کمې خبرې پکې وي، خو بیا هم ژور احترام او رښتینولي پکې موجوده وي.
کله کله یو رښتینی ملګری له میاشتو چوپتیا وروسته هم هماغسې نږدې احساسېږي.
اصلي خبره دا ده:
اړیکې د زور، عادت او یوازې پیغامونو په وسیله نه ژوندي پاتې کېږي؛
بلکې د متقابل ارزښت، صداقت او پاملرنې په وسیله دوام پیدا کوي.
پايله کې ويلي شو چې ژوند په منځنيو کلونو کې د ملګرو کمېدل تل ناکامي نه ده.
کله ناکله دا یوازې دا معنا لري چې انسان نور نه غواړي يو اړخیزې اړیکې پر اوږو يوسي.
اصلي ارزښت د اړیکو په شمېر کې نه دی، بلکې په:
صداقت،
وفادارۍ،
او متقابل احترام کې دی.
کله چې ته د هغو دروازو ټکول بند کړې چې هېڅکله نه پرانیستل کېدې، دا د ماتېدو نښه نه ده؛
بلکې دا د ځان د ارزښت پېژندل دي.