لیمفوما څه ډول ناروغي ده ؟

لیمفوما (Lymphoma) څه ډول ناروغي ده ؟

لیمفوما یوه داسې ناروغي ده چې د بدن د لمفاوي سیستم (Lymphatic system) سرطان بلل کېږي. دا هغه سیستم دی چې د بدن د دفاعي ځواک لپاره کار کوي او په کې لمفاوي غدې، توری ( طحال ) ، هډوکي مغز او نورې برخې شاملې دي.

لیمفوما څه ډول رامنځته کېږي؟

په دې ناروغۍ کې د وینې یو ډول سپین حجرې چې لیمفوسایتونه (Lymphocytes) بلل کېږي، بې‌نظمه او زیات وده کوي، او د بدن عادي توازن ګډوډوي.

د لیمفوما ډولونه :

لیمفوما دوه مهم ډولونه لري:

هوډکین لیمفوما (Hodgkin Lymphoma)
نون هوډکین لیمفوما (Non-Hodgkin Lymphoma)

نښې (علایم)

د غاړې، تخرګ او ورن په شاوخوا کې د لمفاوي غدو پړسوب (بې‌درده)
دوامداره تبه
د شپې زیاتې خولې (خوله کېدل)
ناڅاپي وزن کمېدل
ستړیا او کمزوري
د بدن خارښت

ایا درملنه لري؟

هو، لیمفوما ډېری وخت درملنه کېدونکې ناروغي ده، په ځانګړي ډول که ژر تشخیص شي.

د درملنې لارې:

کیموتراپي (Chemotherapy) – د سرطان ضد درمل
شعاعي درملنه (Radiotherapy)
هدفمند درملنه (Targeted therapy)
معافیتي درملنه (Immunotherapy)
کله کله د هډوکي مغز انتقال (Bone marrow transplant)

د ښه کېدو چانس :

په هوډکین لیمفوما کې د ښه کېدو چانس ډېر لوړ دی (حتی تر ۸۰–۹۰٪ پورې)
په نون هوډکین لیمفوما کې چانس د ډول او مرحلې پورې تړلی وي .

مهمه خبره :

که څوک پورته نښې ولري، باید ژر تر ژره د داخلې ناروغیو متخصص ته مراجعه وکړي، ځکه وختي تشخیص د درملنې بریا ډېروي .

که د لیمفوما شک موجود وي، نو دا ازموینې ترسره کېږي:

1. د لمفاوي غدې نمونه (Biopsy) :

تر ټولو مهمه ازموینه ده. ډاکټر د پړسوب شوې غدې یوه کوچنۍ ټوټه اخلي او لابراتوار ته یې لېږي.

2. د وینې ازموینې

د وینې عمومي معاینه (CBC)
د ځیګر او پښتورګو د کار ازموینه

3. انځوریزې ازموینې (Imaging)

CT Scan
PET Scan
MRI

4. د هډوکي مغز ازموینه (Bone marrow test)

تر دې معلومه شي چې ناروغي خپره شوې که نه.

د لیمفوما مرحلې (Stages)

لیمفوما عموماً په څلورو پړاو وېشل کېږي:

لمړی پړاو :

ناروغي یوازې په یوه برخه یا یوه غده کې وي

دویم پړاو :

ناروغي په څو نږدې غدو کې وي (په یوه اړخ کې).

دریم پړاو :

ناروغي د بدن دواړو اړخونو ته خپره شوې وي .

څلورم پړاو :

ناروغي نورو غړو ته هم تللې وي (لکه ځیګر، سږې، هډوکي مغز) .

د درملنې تفصیلي لارې :

درملنه د ناروغ د حالت، عمر او مرحلې پورې اړه لري:

1. کیموتراپي (Chemotherapy) :

تر ټولو عامه لاره ده، چې د سرطان حجرې له منځه وړي .

2. شعاعي درملنه (Radiotherapy) :

په ځانګړي ځای کې د وړانګو په وسیله درملنه .

3. د معافیتي درملنه (Immunotherapy)

د بدن دفاعي ځواک پیاوړی کوي چې سرطان له منځه یوسي .

4. هدفمند درملنه (Targeted therapy) :

په ځانګړو سرطان حجرو اغېز کوي .

5. د هډوکي مغز انتقال :

په سختو حالتونو کې کارول کېږي .

د ژوند تمه (Prognosis) :

که ناروغي وختي تشخیص شي د ښه کېدو چانس ډېر لوړ دی
که ناوخته تشخیص شي نو درملنه یې سخته کېږي، خو بیا هم ممکنه ده .

مهمې سپارښتنې :

هر ډول بې‌درده پړسوب جدي وګڼئ .
که تبه، وزن کمېدل او ستړیا دوام وکړي، ډاکټر ته لاړ شئ .
له ځان‌درملنې ډډه وکړئ .