د روژه ماتي وروسته سر درد

روژه د بدن لپاره د سکون، تنظیم او داخلي توازن موده وي. د ساعتونو لوږې او تندې وروسته بدن په یوه داسې حالت کې وي چې د انرژۍ، مایعاتو او منرالونو کچه یې ټیټه شوې وي، او ټول فزیولوژیکي سیستمونه په احتیاطي ډول فعالیت کوي. خو کله چې روژه ماتی وشي، دا سکون ناڅاپه ماتېږي او بدن له یو نوي حالت سره مخ کېږي. همدا ناڅاپي بدلون کله کله د سر درد په بڼه څرګندېږي، هغه درد چې له څو دقیقو وروسته پیل شي او حتی تر څو ساعتونو دوام وکړي.

د دې حالت تر شا یو مهم علمي حقیقت پروت دی. کله چې یو تږی انسان په یو وخت کې ډېرې اوبه وڅښي، نو دا اوبه په چټک ډول د وینې جریان ته داخلیږي. په دې سره د وینې او د حجرو څخه بهر مایع کې د سوډیم، یا مالګې، غلظت کمېږي. سوډیم یوازې یو عادي منرال نه دی، بلکې دا د اعصابو، عضلاتو او د بدن د مایعاتو د توازن مهم تنظیموونکی دی. کله چې د سوډیم اندازه ناڅاپه کمه شي، بدن خپل عادي توازن له لاسه ورکوي. دې حالت ته په طبي اصطلاح کې dilutional hyponatremia ویل کېږي.

د سوډیم د دې ناڅاپي کمښت اغېزه لومړی په مغز څرګندېږي. مغز، چې د بدن تر ټولو حساس ارګان دی، د مایعاتو او الکترولایتونو په کوچنیو بدلونونو هم ژر غبرګون ښيي. د همدې حساسیت له امله انسان د سر درد، سر ګرځېدو، ستړیا او د عمومي ناراحتۍ احساس کوي. دا په حقیقت کې د بدن یو خبرداری دی چې توازن یې ناڅاپه بدل شوی دی.

خو دا ستونزه یوازې د اوبو له ډېر څښلو سره نه تړاو لري، بلکې د څښلو له طریقې سره هم تړلې ده. بدن چې د ساعتونو لپاره له اوبو محروم پاتې شوی وي، هغه د اوبو تدریجي ترلاسه کولو ته اړتیا لري، نه دا چې په یو وخت کې ډېر مقدار داخل شي. تدریجي څښل بدن ته فرصت ورکوي چې خپل داخلي توازن بېرته په طبیعي ډول تنظیم کړي.

په همدې اساس، د روژه ماتي پر مهال دا غوره ده چې اوبه په ارامه او په وقفه وقفه وڅښل شي. لږ مقدار مایعات، د بدن د اړتیا مطابق، کولی شي توازن بېرته اعاده کړي، پرته له دې چې پر سیستم فشار وارد کړي. همدارنګه، د مالګې او منرالونو متوازن ترلاسه کول هم د بدن د ثبات لپاره مهم دي، ځکه دا مواد د مایعاتو د سم وېش لپاره ضروري دي.

یو بل مهم اړخ د خوراک انتخاب دی. ځینې خلک د روژه ماتي پر مهال درنې، ډېرې خوږې یا ډېرې ګډې میوې خوري، چې دا هم د وینې د شکر او د بدن د کیمیاوي توازن ناڅاپي بدلون سبب کېږي. په ځانګړي ډول هغه کسان چې د نیم سري یا مایګرین ستونزه لري، د دې بدلونونو پر وړاندې ډېر حساس وي.

په فلسفي مانا، دا حالت موږ ته دا درس راکوي چې بدن له افراط سره سازګار نه دی. بدن له اعتدال سره ژوند کوي. لکه څنګه چې روژه د محرومیت یو تدریجي حالت دی، بېرته مړښت ته ستنېدل هم باید تدریجي وي. ناڅاپي بدلونونه، که هغه لوږه وي یا مړښت، دواړه بدن ګډوډوي.

په پایله کې، د روژه ماتي وروسته سر درد یوازې یو عادي شکایت نه دی، بلکې دا د بدن د داخلي توازن د حساسیت نښه ده. دا موږ ته یادونه کوي چې بدن یو دقیق نظام دی، او د دې نظام درناوی په اعتدال، صبر او تدریجي چلند کې دی. روژه یوازې د لوږې تمرین نه دی، بلکې دا د بدن د اورېدو او د هغه د اړتیاوو د درک کولو هنر هم دی.

پښتون تر اوسه پورې یو قوم نه دی، بلکې یو ولس دی

زموږ انګلیسي ویبپاڼه: