د کونړ د علم، ادب او فرهنګ ځلانده ستوری، ارواښاد ډاکټر کبیر ستوری

د کونړ د علم، ادب او فرهنګ ځلانده ستوری، ارواښاد ډاکټر کبیر ستوری

له ارواښاد ډاکټر کبیر ستوري سره زما د لومړۍ لیدنې او له ۱۹۹۵ کال راهیسې د نه هېرېدونکو خاطرو یادونه.

ځینې انسانان له دې فاني نړۍ څخه سترګې پټوي، خو د هغوی خوږې خبرې، نېک اخلاق، علمي شخصیت، انساني مینه او له خاطرو ډک مجلسونه د خلکو په زړونو کې د تل لپاره ژوندي پاتې کېږي. ارواښاد ډاکټر کبیر ستوری هم له همدغو نه هېرېدونکو شخصیتونو څخه و.

نن غواړم له خپلو درنو دوستانو، د علم، ادب او فرهنګ له مینه‌والو او په ځانګړې توګه د کونړ له قدرمنو ولسونو سره د خپل ژوند یوه خوږه، تاریخي او نه هېرېدونکې خاطره شریکه کړم، هغه خاطره چې شاوخوا یو دېرش کاله پرې تېر شوي، خو لا هم یې هره خبره او هره شېبه زما په ذهن او زړه کې ژوندۍ ده.

د لومړۍ ټیلیفوني اړیکې خوږې خاطرې

شاوخوا د ۱۹۹۵ زېږدیز کال خبره ده. زه تازه جرمني ته راغلی وم. په هغه وخت کې زموږ د یوه اشنا لپاره د یوې شخصي ستونزې په تړاو طبي تصدیق‌پاڼې ته اړتیا وه.

څرنګه چې ارواښاد ډاکټر کبیر ستوری د ارواپوهنې متخصص او یو پېژندل شوی علمي او فرهنګي شخصیت و، نو د هغه د ټیلیفون شمېره مو پیدا کړه او د لومړي ځل لپاره مو ورسره ټیلیفوني اړیکه ونیوله.

له ډاکټر صاحب سره مو خبرې پیل کړې. د لومړۍ اړیکې له هماغو شېبو یې د خبرو خوږوالي، درانه شخصیت، علمي پوهې او صمیمانه چلند پر ما ژور اغېز وکړ.

خبرې مو اوږدې شوې. د وطن، ولس، ژوند او بېلابېلو موضوعاتو په اړه مو په ډېره مینه او ورورولۍ مجلس وکړ.

د خبرو په وروستیو کې مو د خپلې اړتیا یادونه وکړه او د تصدیق‌پاڼې غوښتنه مو ترې وکړه.

ارواښاد ډاکټر صاحب په ډېره مهربانۍ، خوږه لهجه او مسلکي درنښت راته وویل:

«پیلوټ صاحب، د چا لپاره چې تصدیق په کار دی، که ناروغ وي او یا کومه بله ستونزه ولري، یو ځل دې ماته راشي، چې زه یې په خپلو سترګو وګورم. بیا به، ان‌شاءالله، د ستونزې د حل لاره پیدا کړو.»

ما ورته وویل:

«ډاکټر صاحب، زه خو له تاسو څخه شاوخوا ۳۰۰ تر ۳۵۰ کیلومتره لرې اوسېږم. که درشم، نو بیا به ستاسو مېلمه کېږم او ټوله ورځ به درسره تېره کړم.»

ډاکټر صاحب په خپله ځانګړې کونړۍ مینه، پراخه
حوصله او مېلمه‌پالنه راته وویل:

«خدای دې راوله، پیلوټ صاحب، راشه، کې به نو قیصې به وکړو»

د هغه دا څو ښکلی ، خو له مینې ډکې خبرې زما په زړه کې داسې ځای ونیو چې تر نن ورځې مې نه دي هېرې شوې.

له همدې خبرو وروسته مو پرېکړه وکړه چې د ډاکټر صاحب لیدو ته ورشو.

رښتیا دا ده چې زموږ د سفر موخه نور یوازې د تصدیق‌پاڼې موضوع نه وه،بلکې زړه مو غوښتل چې دغه نومیالی عالم، شاعر، لیکوال او وطنپال شخصیت له نږدې ووینو، ورسره اشنا شو او د هغه له علمي تجربو، خوږو خبرو او د وطن په درد له ډک فکر څخه څه زده کړو.

بالاخره د ډاکټر صاحب حضور ته ورسېدو.

هغه ورځ زما د ژوند له هغو خوږو او ارزښتمنو ورځو څخه وه چې یاد یې هېڅکله نه زړېږي.

له ډاکټر صاحب او د هغه له درنو زامنو سره مو له نږدې پېژندګلوي وشوه. د هغوی صمیمانه هرکلي، درانه چلند، مېلمه‌پالنې او د کورنۍ فرهنګي فضا پر موږ ځانګړی اغېز وکړ.

د ډاکټر صاحب په مجلس کې یوازې عادي خبرې نه وې،هلته د علم، ادب، فرهنګ، انسانیت، وطنپالنې او د خپل ولس د راتلونکي په اړه ژورې او ارزښتمنې خبرې کېدې.

هغه د خپل هېواد او ولس له دردونو سره ژوره بلدتیا لرله. د افغانستان د پرمختګ، د ځوان نسل د زده کړو، د پښتو ژبې د ودې، ملي یووالي او یوه روښانه راتلونکي په اړه یې مثبت او هیله‌بښونکي نظریات وړاندې کول.

په خبرو کې یې د یوه عالم پوهه، د یوه شاعر احساس، د یوه لیکوال ژور فکر او د یوه وطنپال انسان د زړه درد له ورایه څرګندېده.

هغه نه یوازې یو پوه او علمي شخصیت و، بلکې یو مهربان، صمیمي، بااخلاقه او مېلمه‌پال انسان هم و.

د هغه خوږ کونړی مجلس، د خبرو ځانګړې لهجه، ورین تندی او د مېلمنو درناوی داسې و چې انسان به یې په حضور کې د پردیتوب احساس نه کاوه.

نن چې شاوخوا یو دېرش کاله له هغې لومړۍ لیدنې تېرېږي، داسې راته ښکاري لکه پرون چې مې له ډاکټر صاحب سره لیدلي وي، د هغه په مجلس کې ناست وم او د هغه خوږې کونړۍ خبرې مې اورېدلې.

له هغې لومړۍ لیدنې وروسته مو اړیکې او پېژندګلوي دوام پیدا کړ.

کله به چې د ډاکټر صاحب سیمې ته ورتلم، هڅه مې کوله چې له خپلو دوستانو سره د هغه لیدو ته هم ورشم.

د هغه مجلس زموږ لپاره یوازې د دوستانه لیدنې ځای نه و، بلکې د علم، فرهنګ، ادبیاتو، ملي احساس او مثبت فکر یوه ارزښتمنه ناسته وه.

زه د ډاکټر صاحب د شعرونو، لیکنو او علمي او فرهنګي فعالیتونو مینه‌وال وم. د هغه لیکنې او شعرونه به مې په مینه تعقیبول.

ارواښاد ډاکټر کبیر ستوری د ارواپوهنې د متخصص ترڅنګ یو پیاوړی شاعر، لیکوال، څېړونکی او سیاسي شخصیت هم و.

هغه د پښتنو د ټولنیز ولسولیز ګوند مشري هم کوله او د خپل ولس د فرهنګي ودې، علمي پرمختګ، ټولنیزو حقونو او سیاسي پوهاوي لپاره یې فعالیتونه ترسره کول

ما د هغه په ګڼو علمي، ادبي، فرهنګي او د ګوند په غونډو او مجلسونو کې هم ګډون کړی و.

په دغو غونډو کې به د پښتنو د یووالي، د پښتو ژبې د پرمختګ، د افغانستان د راتلونکي، د ځوان نسل د روزنې او د خپل ولس د ستونزو په اړه بحثونه او خبرې کېدې.

زما لپاره په دغو مجلسونو کې ګډون یوازې په یوه غونډه کې حضور نه و، بلکې د ډاکټر صاحب د فکر، پوهې، تجربې او ملي احساس د لا ښه پېژندلو یوه ارزښتمنه موقع وه.

د هغه په شخصیت کې یوه ځانګړې ښکلا دا وه چې له خپل علمي مقام او سیاسي فعالیتونو سره سره یې تواضع، سادګي، ولسي مینه او مېلمه‌پالنه ساتلې وه.

ارواښاد ډاکټر کبیر ستوري کلونه په جرمني کې ژوند وکړ، خو د خپل ګران افغانستان، د کونړ د ښکلو درو، د خپلې مورنۍ ژبې او د خپل ولس مینه یې هېڅکله له زړه ونه ایسته.

بدن یې په اروپا کې و، خو فکر، احساس او زړه یې د خپل وطن او ولس له برخلیک سره تړلي وو.

د پښتو ژبې په اړه د هغه مینه یوازې په خبرو کې نه وه، بلکې په شعر، لیکنو، علمي هڅو او ورځني ژوند کې یې هم څرګندېده.

د خپلې مورنۍ ژبې په اړه یې دا څلور شعري کرښې د هغه د مینې او احساس ښکلی انځور وړاندې کوي:

د ارواښاد ډاکټر کبیر ستوري شعر:

ساه مې واخله، خو پښتو رانه وانخلې
زه پښتون یم، په پښتو باندې پتمن یم

که زما ستوري، په قبر چېرې راشې
په پښتو راته دعا کړه، پرې مین یم

دا یوازې څلور شعري کرښې نه دي، بلکې د خپلې ژبې، فرهنګ او هویت په وړاندې د یوه شاعر د ژورې مینې او وفادارۍ څرګندونه ده.

ډاکټر صاحب په رښتیا هم له خپلې مورنۍ ژبې سره مینه لرله او غوښتل یې چې پښتو د علم، ادب، څېړنې او پرمختګ ژبه شي.

له بده مرغه، د ۲۰۰۶ زېږدیز کال د اپرېل په څلورمه د ډاکټر صاحب مړینې د هغه کورنۍ، دوستان، مینه‌وال او د افغانستان علمي او فرهنګي ټولنه له ستر غم سره مخ کړه.

د هغه وفات زما لپاره هم ډېر دردونکی و، ځکه ما یوازې یو عالم، شاعر او لیکوال نه و پېژندلی، بلکې یو مهربان مشر، خواخوږی دوست، د خوږ مجلس خاوند او د خپل وطن په درد دردمن انسان مې له لاسه ورکړی و.

د ډاکټر صاحب په څېر علمي، فرهنګي او وطنپال شخصیتونه د هر ملت ارزښتمنه معنوي شتمني ده.

د هغوی ځای په اسانۍ نه ډکېږي، خو نېک نوم، علمي آثار، انساني اخلاق او د وطن لپاره ترسره شوي خدمتونه یې د نسلونو په حافظه کې ژوندي پاتې کېږي.

زه چې نن د خپل ژوند هغه خوږې خاطرې راپه زړه کوم، د ډاکټر صاحب هماغه لومړنۍ جمله مې لا هم په غوږونو کې انګازې کوي:

«خدای دې راوله، پیلوټ صاحب، راشه، کې به نو قیصې به وکړو»

کاشکې یو ځل بیا هغه خوږ مجلس، هغه ورین تندی، هغه صمیمانه خندا او د وطن په مینه ډکې خبرې راژوندۍ شوې وای،

خو دا د ژوند نه بدلېدونکی حقیقت دی چې انسانان ځي، خاطرې پاتې کېږي،عمرونه تېرېږي، خو د نېکو انسانانو نومونه نه هېرېږي.

ډاکټر کبیر ستوری په نوم هم ستوری و، په علم هم ستوری و، په ادب هم ستوری و او د انسانیت او وطنپالنې په اسمان کې هم یو ځلانده ستوری پاتې شو.

د ارواښاد ډاکټر کبیر ستوري په یاد زما څو شعري کرښې،

د ډاکټر صاحب د علمي، ادبي او فرهنګي خدمتونو او له هغه سره د خپلو نه هېرېدونکو خاطرو په یاد، دا څلوریزه په مینه او درنښت د هغه پاکې اروا ته ډالۍ کوم:

ستوری لاړ، خو یې رڼا په زړونو پاتې ده
د پښتو خوږه نغمه په زړونو پاتې ده
د خپل قام په مینه وسوځېد تر پایه
د ماموند د زړه دعا په زړونو پاتې ده.

د لوی او مهربان الله تعالی له درباره ارواښاد ډاکټر کبیر ستوري ته د جنت الفردوس غوښتنه کوم.

الله تعالی دې د هغه علمي، ادبي او فرهنګي خدمتونه قبول کړي او کورنۍ، اولادونو، خپلوانو، دوستانو او ټولو مینه‌والو ته دې اجر او صبر ورکړي.

زما هیله دا ده چې زموږ ځوان نسل د ډاکټر کبیر ستوري او د هغه په څېر د نورو علمي او فرهنګي شخصیتونو ژوند، آثار او فکرونه مطالعه کړي، ځکه د یوه ملت روښانه راتلونکی د علم، پوهې، فرهنګ، انساني اخلاقو او د خپلو ارزښتمنو شخصیتونو د میراث په ساتلو جوړېږي.

اروا دې ښاده، یاد دې تلپاتې او علمي او فرهنګي میراث دې د راتلونکو نسلونو لپاره روښانه مشال وي.

په ژور درنښت، مینه او نه هېرېدونکو خاطرو

ډګروال شمس الرحمن ماموند پیلوټ

جرمني ،اکتوبر ۲۰۲۶.