له المان څخه تر ترکیې سفر؛ د افغانستان د طبیعي ښکلا او سیمه‌ییزې همکارۍ یو درس

اروپايي هېوادونو، په تېره بیا د تېرو څو لسیزو په اوږدو کې، د سولې، ثبات، ګډو اقتصادي ګټو او سیمه‌ییزې همکارۍ له لارې د پام وړ پرمختګ کړی دی. ښکلي ښارونه، منظم سړکونه، شنه پارکونه، سیندونه، تاریخي ځایونه او د سیاحت لپاره برابرې اسانتیاوې یې د نړۍ له ګوټ ګوټ څخه میلیونونه سیلانیان ځان ته راجلبوي.

که څه هم ترکیه د اروپايي اتحادیې غړې نه ده، خو له اروپا سره یې پراخې اقتصادي او سیاسي اړیکې دي او د اروپا او آسیا ترمنځ د یوه مهم پل په توګه ځانګړی موقعیت لري. د سیمې د هېوادونو ترمنځ اسانه تګ‌راتګ، سوداګري، ترانزیټ او اقتصادي اړیکې د خلکو د ژوند او اقتصاد په پیاوړتیا کې مهم رول لري.

له بده مرغه زموږ د سیمې وضعیت له دې سره ډېر توپیر لري. افغانستان او یو شمېر ګاونډي هېوادونه د اوږدو جګړو، سیاسي اختلافونو، ناامنۍ، بې‌وزلۍ او کمزوري اقتصاد له ستونزو سره مخ دي. په داسې شرایطو کې خلک له زده‌کړو، کار، پانګونې او عادي ژوند څخه محرومېږي او د سیمې طبیعي او اقتصادي ظرفیتونه هم په سمه توګه نه شي کارول کېدای.

زما یو ملګري له خپلې کورنۍ سره په خپل شخصي موټر له المان څخه تر ترکیې سفر کړی و. هغه د سفر په ترڅ کې له څو هېوادونو څخه تېر شوی او په هر هېواد کې یې د لنډې دمې او تفریح لپاره تم ځایونه لیدلي وو. نوموړي ویل چې په دې سفر کې یې ډېرې ښکلې منظرې ولیدې؛ سیندونه، غرونه، شنې سیمې، ساحلونه او د تفریح نور ځایونه.

خو یوه خبره ورته ډېره د پام وړ وه. ده ولیدل چې په ډېرو ځایونو کې د سیاحت لپاره مصنوعي منظرې، پارکونه، تفریحي مرکزونه او نورې اسانتیاوې جوړې شوې دي. په دغو ځایونو کې د نړۍ له بېلابېلو هېوادونو څخه سیلانیان راتلل او له دغو ښکلو منظرو او امکاناتو څخه یې خوند اخیست.

ملګري مې ویل: کله چې مې دا ځایونه لیدل، له ځانه سره مې فکر وکړ چې د دغو تفریحي سیمو د جوړولو لپاره څومره پانګونه شوې ده، څو خلک راشي، تفریح وکړي او له دغو ځایونو څخه خوند واخلي. بیا مې د افغانستان په اړه فکر وکړ. افغانستان په طبیعي ډول هغه ډېرې ښکلاوې لري چې نورو هېوادونو د جوړولو لپاره پرې ډېرې پیسې لګولي دي؛ زموږ غرونه، دره‌ګانې، سیندونه، شنې سیمې، تاریخي اثار او طبیعي منظرې له پخوا زموږ د هېواد برخه دي.

خو له بده مرغه، د اوږدې جګړې، ناامنۍ، کمزورې زیربنا او نامعلوم سیاسي او اقتصادي وضعیت له امله زموږ هېواد د نړۍ له سیلانیانو څخه تر ډېره پټ پاتې شوی دی.

که دولت، خصوصي سکتور او عام خلک په ګډه د سیاحت، امنیت، سړکونو، هوټلونو، تاریخي ځایونو او طبیعي سیمو د ساتنې لپاره جدي کار وکړي، زه باور لرم چې افغانستان د نړیوالو سیلانیانو لپاره په یوه مهم مقصد بدلېدای شي. زموږ طبیعي ښکلاوې یوازې د افغانستان شتمني نه ده؛ دا د داسې اقتصادي فرصتونو سرچینه هم کېدای شي چې زرګونو خلکو ته د کار زمینه برابره کړي.

اصلي ستونزه دا ده چې زموږ د تېرو پنځوسو کلونو جګړو ډېرې شتمنۍ، زیربناوې او فرصتونه تر خاورو لاندې کړي دي. اوس زموږ لپاره تر ټولو مهمه خبره دا ده چې د قدرت د ترلاسه کولو پر ځای د خدمت، کار، تعلیم، اقتصاد او د خلکو د هوساینې فکر پیاوړی کړو.

قدرت باید د ملت پر وړاندې امانت وګڼل شي، نه شخصي امتیاز. که زموږ د ټولنې یوه لویه برخه د شخصي ګټو او د قدرت د ترلاسه کولو پر ځای د تولید، تجارت، تعلیم، پانګونې او هېواد جوړونې فکر وکړي، ډېرې ستونزې به په تدریجي ډول حل شي.

همدارنګه، د سیمې د هېوادونو ترمنځ همکاري خورا مهمه ده. که افغانستان او ګاونډي هېوادونه د اروپا د سیمه‌ییزې همکارۍ له تجربې څخه په استفادې د سوداګرۍ، ترانزیټ، تعلیم، اقتصاد او د خلکو د تګ‌راتګ لپاره ګډې لارې ومومي، د سیمې اقتصاد به په چټکۍ سره وده وکړي.

زموږ سیمه د طبیعي سرچینو، ځوان بشري ځواک، جغرافیایي موقعیت او تاریخي او فرهنګي شتمنیو له پلوه خورا بډایه ده. که جګړه کمه او سوله، ثبات، قانون، تعلیم، اقتصاد او سیمه‌ییزه همکاري پیاوړې شي، له نړۍ څخه به خلک یوازې د کار لپاره نه، بلکې د افغانستان د طبیعي ښکلاوو او تاریخي ځایونو د لیدلو لپاره هم راشي.

زما په اند، د دې سیمې د راتلونکي لپاره تر ټولو لویه پانګونه وسلې نه، بلکې سوله، تعلیم، سړکونه، سوداګري، سیاحت او د خلکو ترمنځ اړیکې دي.

که موږ د جګړې پر ځای د ګډو ګټو فکر وکړو، د قدرت پر ځای خدمت ته ارزښت ورکړو او د بېلتون پر ځای سیمه‌ییزه همکاري پیاوړې کړو، نو هغه ورځ لرې نه ده چې زموږ سیمه د نړۍ له مهمو اقتصادي او سیاحتي سیمو څخه وګرځي.

افغانستان طبیعي ښکلا لري؛ اوس اړتیا دا ده چې سوله او ثبات ورته برابر کړو، تر څو نړۍ یې ښکلا وویني.

د وطن مینه او عزت

زموږ انګلیسي ویبپاڼه: