صلاح الدين حمید

- جګړې او د هېوادونو ترمنځ شخړې د اقتصادي نظم، اقتصادي نظامونو او د یوې ټولنې د مصرف پر الګو څه اغېزې پرې باسي؟ دا پوښتنه په داسې شرایطو کې، چې زمونږ ګاونډي هېواد ایران کې جګړه څه نا څه پای ته رسيدلي او د نورو احتمالي نښتو د پیل امکان هم…

د منځني ختیځ جګړه د مصنوعي ځیرکتیا (AI) لپاره څه معنا لري؟ - روانه شخړه یوازې د نړۍ د انرژۍ پر عرضې اغېز نه لري، بلکې د مصنوعي ځیرکتیا راتلونکی هم بدلولی شي. - د مصنوعي ځيرکتيا د سیالۍ راتلونکی پړاو به یوازې د کوډ په وسیله ونه ګټل…

د دې پوښتنې پر ځای چې کله او څنګه پای ته ورسیده «هیله ده چې نورې وینې تویې نه شي» اوس دا مفکوره مطرح ده چې له دې وروسته څه باید راشي. یو ملت چې د سوسیالیسم له امله وروسته پاتې شوی څنګه بېرته رغېدلی شي؟ ځواب یې دا دی: آزادي! د رغونې…

په ۲۰۱۰ میلادي کال کې هغه وخت چې د افغانستان خلکو لا هم بانکونه د خپلو پیسو د خونديتوب په مانا ګڼل، د هېواد د اقتصاد په یوه اساسي ستنه کې یو ستر درز راڅرګند شو. کابل بانک چې هغه مهال تر ټولو لوی خصوصي بانک و ناڅاپه د «سپما کوونکو پناه ځای»…

اقتصادي شفافيت هغه حالت ته ويل کېږي چې اقتصادي معلومات روښانه او د لاسرسي وړ وي، څو په فردي، شرکتونو او دولتي کچه غوره او اغېزمنې پرېکړې وشي. دا مفهوم د اقتصادي پاليسيو، مالي حالت، د بازارونو د کړنو او نورو اړوندو اقتصادي معلوماتو ته د…

موری راتبارد یا روتبارد د امریکا یو له تر ټولو بحث‌پارونکو اقتصادپوهانو څخه دی، دی د آزادۍ او د آزاد بازار پلویانو لپاره الهام‌بښونکی دی. راتبارد به د نړۍ په اړه ستاسو لیدلوری بدل کړي:  ۱. «هر څومره چې دولت ډېره پلان جوړونه کوي،…

یو دولت څنګه سقوط کوي؟ د شوروي ړنګېدو ته کتنه: د یو خوب پای د اګست ۱۹مه د کمونیستي سخت دریځو د ناکامې کودتا کلیزه ده چې د شوروي د ولسمشر میخائیل ګورباچف پر ضد ترسره شوه او د شوروي اتحاد د ړنګېدو لامل وګرځېده. د شوروي له ړنګېدو ۳۰…

لیکوال: توماس سوېل ژباړه: صلاح الدين حمید  لومړۍ برخه حکومتونه کولای شي د بازار په اقتصاد کې له بېلابېلو لارو مداخله وکړي، او روښانفکرانو عموماً په سوداګرۍ او په ټوله کې د اقتصاد په چارو کې له دې مداخلو ملاتړ کړی دی، په…

د روښانتيا په بهير کې د انسان مقام او حقوق، خپلواک عقل، خپل فکر، انتقاد او تجربي پوهه پر مشاهدې او ازموينې ولاړ دي او د دين او سياست د بنسټونو خپلواکي ټينګه شوه. خو دا بايد و نه ګڼل شي چې د روښانتيا روح او هماهنګي په فرانسه، انګلستان او…

پوهه او آګاهي د روښانفکرۍ له بنسټيزو اصولو څخه ده. دا يوازې د علومو په ځانګړي ډول د ټولنيزو علومو پوهه نه ده بلکې د هغه حاکم نظام جوړښتي پېژندنه هم ده چې روښان فکر پکې، او د هغه لپاره، ژوند او کار کوي. همدارنګه د هغې ټولنې د مادي او معنوي…