وطن قربانی جهالت و ساده لوحی می شود
وطنی که با دستهای خودی به خاک می افتد
ریشهٔ فکری و خطای تحلیلی محیالدین مهدی .
این پاسخ، گزنده و دندان شکن است چون بر توالی تاریخی ٫ دانش تاریخی ، تاریخ و منطق استوار است، نه بر احساسات پوچ قومی ٫ سمتی و تباری .
مشکل اصلی محی الدین مهدی
تحلیل ناقص، گزینشی و قوم محور
سخنان محی الدین مهدی نه از سر تحقیق عمیق، بلکه از خوانش گزینشی تاریخ سرچشمه میگیرد.
او تاریخ افغانستان را نه به عنوان یک پدیدهٔ پیچیدهٔ چندلایه، بلکه به عنوان میدان اثبات یک پیشفرض سیاسی می بیند:
« نام افغانستان نمایندهٔ همه نیست.»
این گزاره زمانی علمی می بود که با اسناد، داده، مقایسهٔ تاریخی، تحلیل جامعه شناسی و بررسی پروسه های هویتی همراه می شد.
اما او ٫ محی الدین مهدی به جای این ها، از زبان سیاسیِ ساده لوحانه ای قطبی شده ای تهوع آور قومی ٫ سمت و تباری استفاده می کند ٫ زبانی که بیشتر برای تحریک احساسات ساخته شده تا برای روشن کردن حقیقت ٫ آن هم زبان ساده لوحانه .
نام افغان و افغانستان مفهوم سرزمینی است محصول تاریخ مشترک، نه محصول یک قوم
نام «افغانستان» در تاریخ، برخلاف ادعای او، این جهادی ویرانگر و دنبالچه ٫ نه یک پروژهٔ تک قومی، بلکه نتیجهٔ پروسه های تاریخی، جغرافیایی، سیاسی و فرهنگی است که طی قرن ها شکل گرفته است.
چند نکتهٔ مستند:
در منابع فارسی، عربی، هندی و حتی اروپایی از قرن ها پیش، «افغانستان » به عنوان نام یک بخش از مردم این سرزمین آمده است.
« افغانستان» در قرن ۱۸ و ۱۹ به عنوان نام سیاسیِ واحدی که قبایل، اقوام و مناطق مختلف را در یک ساختار دولتی جمع می کرد، تثبیت شد.
هیچ کشوری در جهان نامش بازتابدهندهٔ هر یک از اقوام نیست ٫ «ایران»، «ترکیه»، «هند»، «چین»، «فرانسه»، «روسیه» ٫ همه نام هایی دارند که از یک بخش تاریخی یا قومی آمده، اما امروز هویت ملی مشترک را نمایندگی می کند.
پس ادعای او ٫ همین محی الدین مهدی که روزگاری در رکاب مسعود اخوانی قدم می زد که «نام افغانستان نمایندهٔ همه نیست» نه یک تحلیل علمی، بلکه یک برداشت سیاسی و قوم محور بی عقلانه است.
تقلیل تاریخ به فهرست جنایتها
مهدی تاریخ افغانستان را به یک فهرست از ظلم های لوده مآبانه تقلیل می دهد و سپس نتیجه می گیرد که «نام کشور» مشکل دارد.
این روش، از نظر علمی، قیاس معالفارق است.
چرا؟
زیرا:
ظلم های عبدالرحمن،
اشتباهات حبیب الله خان،
سیاست های نادر،
راکت باران گلبدین،
تنظیم جنگی های مسعود و ملا ربانی،
خشونت طالبان،
همه رفتارهای سیاسی و نظامی بوده اند، نه «هویت ملی».
هیچ مورخ جدی، جنایت یک حکومت را دلیل تغییر نام کشور نمی گیرد.
اگر چنین بود، باید امروز:
آلمان نامش را عوض میکرد چون نازی ها جنایت کردند،
روسیه چون استالین کشتار کرد،
چین چون انقلاب فرهنگی داشت،
ایران چون صفویان قتل عام کردند،
ترکیه چون عثمانی ها جنگ های خونین داشتند.
اما هیچکدام چنین نکردند.
چرا؟
چون نام کشور، محصول تاریخ مشترک است، نه محصول جنایت یک دوره یا یک فرد.
استفادهٔ سیاسی از مفهوم «خراسان»
مهدی ساده لوحانه با مطرح کردن «خراسان»، می کوشد نام افغانستان را «غیرتاریخی» جلوه دهد.
اما این هم یک تحریف تاریخی است.
چند واقعیت مهم:
خراسان یک منطقهٔ بزرگ تاریخی بود که بخشهایی از ایران، ترکمنستان، ازبکستان، تاجیکستان و افغانستان را شامل میشد.
• هیچ گاه یک «کشور واحد» با نام خراسان وجود نداشت ٫ بلکه یک «اقلیم» بود.
امروز هیچ یک از کشورهای منطقه نام «خراسان» را به عنوان نام ملی خود استفاده نمی کنند.
استفادهٔ سیاسی از «خراسان» در افغانستان، بیشتر یک پروژهٔ هویتیِ عکس العملی است، نه یک پیشنهاد علمی.
پس ادعای او که «خراسان امروز زیر سلطهٔ یک قومی است» نه تحلیل تاریخی، بلکه شعار سیاسی احمقانه است.
تقلیل هویت ملی به قومیت
هویت ملی افغانستان، برخلاف ادعای او، نه بر پایهٔ یک قوم، بلکه بر پایهٔ تجربهٔ مشترک تاریخی شکل گرفته است:
مقاومت در برابر استعمار،
جنگهای استقلال،
فرهنگ مشترک فارسی–پشتو–ترکی–بلوچی،
موسیقی، ادبیات، معماری،
حافظهٔ مشترک از رنج و امید،
جغرافیای واحد،
اقتصاد مشترک،
مهاجرت های درونی،
.پیوندهای خانوادگی میان اقوام.
اینها هویت ملی را می سازند، نه نام یک قوم.
مهدی ساده لوح با نادیده گرفتن این واقعیت ها، عملاً هویت ملی را قربانی سیاست قوم محور می کند.
زهرپاشی قومی بهجای نقد علمی
وقتی یک نیمچه باسواد، بهجای تحلیل علمی، از زبان «زهرپاشی قومی» استفاده کند، دیگر پژوهشگر نیست خائن به مردم و وطن است ٫ فعال سیاسی قطبی است ٫ و بیمار روانی است .
او با:
برجستهسازی یک قوم،
قربانی سازی اقوام دیگر،
استفادهٔ احساسی از تاریخ،
نادیده گرفتن داده های علمی،
تکرار روایت های یک طرفه،
به عنوان مامور و اجیر استخبارات در واقع به تفرقه دامن می زند، نه به فهم.
این رفتار، نه نقد علمی است، نه خدمت به مردم٫بلکه بازسازی همان شکافهایی است که پنجاه سال جنگ از آن تغذیه کرده است.
دفاع از انسان افغان و افغانستان
افغانستان با همهٔ اقوامش، با همهٔ زبان هایش، با همهٔ فرهنگ هایش، یک ملت شریف ٫ با نجابت ٫ بزرگ و واحد است.
ملت یعنی:
درد مشترک،
امید مشترک،
تاریخ مشترک،
آیندهٔ مشترک.
نام افغانستان، نام همین خانهٔ مشترک است.
هیچ نامی کامل نیست، اما این نام:
در تاریخ ریشه دارد،
در حافظهٔ مردم جا دارد،
در جهان شناخته شده است،
در اسناد بینالمللی تثبیت شده است،
و مهمتر از همه: به همهٔ اقوام تعلق دارد.
هیچ قوم مالک افغانستان نیست٫
اما همهٔ اقوام مالک افغانستان اند.
نتیجهٔ نهایی
محیالدین مهدی این آدمک نا بالغ نه مشکل نام افغانستان را حل می کند، نه مشکل هویت را ٫ او فقط برای هیزم جنگ ها و اختلافات قومی پطرول می ریزد می ریزد.
پاسخ به او نه از سر خشم، بلکه از سر دانش و وطن دوستی این است:
افغانستان خانهٔ مشترک همهٔ ماست٫
نامش، تاریخش، دردش و آیندهاش را با تحلیل های قوم محور نمی توان تکه تکه کرد.
هویت ملی را با زهرپاشی نمی سازند٫
با صداقت، با تاریخ کامل، با احترام به همهٔ مردم می سازند.
این پاسخ، نه توهین است و نه شعار٫
این دفاع از حقیقت و دفاع از افغانستان است.
د دعوت رسنیز مرکز ملاتړ وکړئ
له موږ سره د مرستې همدا وخت دی. هره مرسته، که لږه وي یا ډیره، زموږ رسنیز کارونه او هڅې پیاوړی کوي، زموږ راتلونکی ساتي او زموږ د لا ښه خدمت زمینه برابروي. د دعوت رسنیز مرکز سره د لږ تر لږه $/10 ډالر یا په ډیرې مرستې کولو ملاتړ وکړئ. دا ستاسو یوازې یوه دقیقه وخت نیسي. او هم کولی شئ هره میاشت له موږ سره منظمه مرسته وکړئ. مننه
د دعوت بانکي پتهDNB Bank AC # 0530 2294668 :
له ناروې بهر د نړیوالو تادیاتو حساب: NO15 0530 2294 668
د ویپس شمېره Vipps: #557320 :
Support Dawat Media Center
If there were ever a time to join us, it is now. Every contribution, however big or small, powers our journalism and sustains our future. Support the Dawat Media Center from as little as $/€10 – it only takes a minute. If you can, please consider supporting us with a regular amount each month. Thank you
DNB Bank AC # 0530 2294668
Account for international payments: NO15 0530 2294 668
Vipps: #557320
Comments are closed.