تبه د مغز کومه برخه او څنګه کنترولوي

تبه (Fever) په اصل کې د مغز د یوې ځانګړې برخې له خوا تنظیمېږي چې Hypothalamus نومېږي. هایپوتالاموس د بدن د “ترموسټات” په څېر کار کوي او د بدن د حرارت درجه په عادي ډول شاوخوا ۳۷°C ساتي.
د تبې میکانیزم څنګه کار کوي؟
1. میکروب یا التهاب
کله چې باکتریا، ویروس، یا کوم التهاب بدن ته داخل شي، د معافیت حجرې فعالېږي.
2. Pyrogens تولیدېږي
معافیتي حجرې داسې مواد خوشې کوي لکه:
Interleukin-1 (IL-1)
Interleukin-6 (IL-6)
Tumor Necrosis Factor (TNF)
3. هایپوتالاموس ته پیغام
دا مواد د وینې له لارې هایپوتالاموس ته رسېږي او هلته د Prostaglandin E2 (PGE2) تولید زیاتوي.
4. د حرارت ټاکل شوې کچه لوړېږي
هایپوتالاموس د بدن مطلوبه تودوخه مثلاً له ۳۷°C څخه ۳۹°C ته لوړوي.
5. بدن ځان ګرموي
د پوستکي رګونه تنګېږي (Vasoconstriction). رېږدېدل (Shivering) پیل کېږي. د عضلو فعالیت او میتابولیزم زیاتېږي.
له همدې امله د تبې په پیل کې انسان د یخنۍ او لړزې احساس کوي، که څه هم د بدن اصلي حرارت لوړېږي.
تبه څنګه بېرته راکمیږي؟
کله چې انتان یا التهاب کنټرول شي:
د Pyrogens اندازه کمه شي. د PGE2 تولید راټیټ شي.
هایپوتالاموس بېرته عادي حرارت (۳۷°C) ته راشي. رګونه پراخېږي او خوله راځي (Sweating)، چې اضافي تودوخه وباسي.
د تبې ګټه څه ده؟
معتدله تبه:
د ځینو باکتریاو او ویروسونو وده ورو کوي. د سپینو وینې حجرو فعالیت پیاوړی کوي. د معافیتي سیستم اغېز زیاتوي.
نو په لنډه توګه، تبه د هایپوتالاموس له خوا د Prostaglandin E2 په واسطه تنظیمېږي، او دا د بدن د دفاعي سیستم یوه طبیعي برخه ده.