فاجعه ۸ ثور
اخوانیسم افغانی
پنجاه سال خیانت به یک ملت
ریشه های یک فاجعه
جریان اخوانی در افغانستان نه از دل جامعه، بلکه از آزمایشگاه های ایدئولوژیک بیرونی سر برآورد.
دهه ای چهل خورشیدی، محصلان از پوهنتون کابل به مصر و پاکستان رفتند و با ایدئولوژی اخوان المسلمین سیدقطب و مودودی برگشتند.
این ایدئولوژی بیگانه را بر پیکر جامعهای تحمیل کردند که سنت های دینی خود، فرهنگ خود و هویت خود را داشت.
این آغاز یک خیانت بزرگ بود.
دههای پنجاه و شصت
زمینهچینی برای فاجعه
پیش از آنکه کودتای ثور فرصتی برای ظهور ایجاد کند، گروههای اخوانی در افغانستان سازمان می دادند، ترور میکردند و نقشه می کشیدند.
ترور استادان پوهنتون، درگیری های مسلحانه در جان کنی ها و تلاش برای کودتا در سال ۱۳۵۴ علیه حکومت داوود خان، همه نشان می دادند که این جریان از همان ابتدا با خشونت و بیثباتی عجین بود.
جهاد
فرصتطلبی در لباس دین
وقتی شوروی افغانستان را اشغال کرد، مقاومت مردمی حق مشروع بود.
اما رهبران اخوانی و جهادی این مقاومت را ربودند و به ابزار اهداف خود تبدیل کردند.
پاکستان و ISI از یک طرف، آمریکا و CIA از طرف دیگر، و عربستان سعودی از طرف سوم، این گروهها را به عروسک های خود تبدیل کردند. رهبرانی که ادعای استقلال داشتند، در واقع مزدورانی بودند که برای دالر، ریال و روپیه می جنگیدند.
گلبدین که بیشترین کمکهای مالی CIA را دریافت میکرد، همزمان با مجاهدین دیگر می جنگید، زیرا قدرت شخصی بر هر اصلی مقدم بود.
۱۹۹۲ تا ۱۹۹۶
جنایت در برابر کابل
شاید هیچ دورهای بهتر از سالهای ۱۳۷۱ تا ۱۳۷۵ ماهیت واقعی این جریان را نشان ندهد. وقتی شوروی رفت و دولت نجیب سقوط کرد، جهادیها فرصت داشتند کشوری بسازند.
اما آنچه ساختند، جهنمی بود:
کابل که از جنگ با شوروی سالم مانده بود، توسط راکتهای احزاب جهادی ویران شد. بیش از شصت هزار غیرنظامی کشته شدند. محلات بر اساس قومیت تقسیم شدند.
زنان از خانهها بیرون رانده شدند.
موزیم ملی غارت شد.
کتابخانهها سوختند.
استادان، دکتوران و روشنفکران فرار کردند یا کشته شدند.
ربانی مسعود گلبدین مزاری و شرکا کابل را به آتش کشیدند .
مسعود و دوستم علیه هم جنگیدند.
عبدالعلی مزاری و نیروهایش جنایت کردند.
این دیگر جهاد نبود ٫ این جنایت علیه بشریت بود.
ترویج بنیادگرایی
میراث زهرآگین
یکی از ماندگارترین جنایات این جریان، تغییر بنیادین فرهنگ دینی افغانستان است. افغانستانی که پیش از دههی پنجاه خورشیدی، اسلام بومی، متسامح و آمیخته با فرهنگ محلی داشت، به تدریج به زمینبازی وهابیسم، سلفیسم و دیوبندیسم پاکستانی تبدیل شد.
مدارس پاکستانی که با پول سعودی اداره میشدند، نسلی تربیت کردند که نه افغانستان را می شناختند، نه تاریخش را، نه فرهنگش را. همین نسل بعدها طالبان شد.
بنابراین طالبان محصول مستقیم سیاستهای جهادی دههای هشتاد است.
این رابطهی علّی را نمیتوان انکار کرد.
جاسوسی و وابستگی
خیانت ساختاری
اسناد منتشرشده از آرشیف های مختلف نشان می دهد که رهبران برجستهای جهادی با سازمانهای اطلاعاتی متعدد همکاری داشتند. ISI پاکستان عمیق ترین نفوذ را داشت.
بسیاری از رهبران جهادی در واقع عوامل پاکستان بودند که سیاست تبدیل افغانستان به «عمق استراتژیک» پاکستان را پیش می بردند.
این خیانت تنها نظامی نبود. فروش آثار تاریخی افغانستان در بازارهای پاکستان و اروپا، انتقال سلاحها به گروههای خارجی، و همکاری با شبکه های قاچاق مواد مخدر، همه بخشی از این خیانت ساختاری بود.
میراث پنجاه ساله
حساب کتاب تاریخ
امروز وقتی به پنجاه سال گذشته نگاه میکنیم، میراث این جریان روشن است٫ بیش از دو میلیون کشته در جنگهای داخلی پس از ۱۹۹۲، شش میلیون آواره، نسلی از کودکانی که با کلاشنیکوف بزرگ شدند نه با کتاب، اقتصادی که به قاچاق مواد مخدر وابسته شد، و نهادهای دولتی که هرگز فرصت ساخته شدن نیافتند.
تاریخ این قضاوت را خواهد کرد.
جریانهایی که با نام دین و جهاد آمدند، بیشترین ضربه را به دین، به جهاد و به افغانستان زدند.
نسلهای آینده حق دارند این حقیقت را بدانند ٫ نه برای کینه، بلکه برای آنکه هرگز دوباره فریب نخورند.
کودتای ثور و تجاوز نظامی روس
زموږ انګلیسي ویبپاڼه:
![]()
د دعوت رسنیز مرکز ملاتړ وکړئ
له موږ سره د مرستې همدا وخت دی. هره مرسته، که لږه وي یا ډیره، زموږ رسنیز کارونه او هڅې پیاوړی کوي، زموږ راتلونکی ساتي او زموږ د لا ښه خدمت زمینه برابروي. د دعوت رسنیز مرکز سره د لږ تر لږه $/10 ډالر یا په ډیرې مرستې کولو ملاتړ وکړئ. دا ستاسو یوازې یوه دقیقه وخت نیسي. او هم کولی شئ هره میاشت له موږ سره منظمه مرسته وکړئ. مننه
د دعوت بانکي پتهDNB Bank AC # 0530 2294668 :
له ناروې بهر د نړیوالو تادیاتو حساب: NO15 0530 2294 668
د ویپس شمېره Vipps: #557320 :
Support Dawat Media Center
If there were ever a time to join us, it is now. Every contribution, however big or small, powers our journalism and sustains our future. Support the Dawat Media Center from as little as $/€10 – it only takes a minute. If you can, please consider supporting us with a regular amount each month. Thank you
DNB Bank AC # 0530 2294668
Account for international payments: NO15 0530 2294 668
Vipps: #557320
Comments are closed.