بلوچستان آزاد در تعامل ژیوپولتیک با لوی افغانستان/ (قسمت ۳)

موضع قدرت های منطقه و بیرون منطقه در قبال معضله بلوچستان :

بلوچستان در مجاورت منطقه قبایلی پاکستان قرار دارد. درب ورودی پاکستان به ایران از مسیر سیستان بلوچستان و به افغانستان از معبر بولان به کندهار شمرده میشود.

بلوچستان با این ساختار جغرافیایی محور ایدیال برای خطوط مواصلاتی انرژی تاپی ( افغانستان، پاکستان، هند ) و ای، پی ( ایران و پاکستان ) از یک سو و قاچاق مواد مخدر و اسلحه از جانب دیگر به حساب میاید.

قیام آزادیخواهی بلوچ ها منبع نگرانی هر دو کشور پاکستان و ایران است : در جنوری ۲۰۲۴ ایران و پاکستان حملات متقابل را در قلمرو خود علیه پناهگاه های جدایی طلبان بلوچ انجام دادند. در ایران گروه جیش العدل و جندالله به مثابه جدایی طلب بلوچ شناخته شده است. مواردی وجود دارد که پاکستان سران جندالله را توقیف و به ایران سپرده است.گ

بلوچستان بستر رو به رشد جهاد در سطح بین المللی و نقطه تقابل منافع ستراتژیک کشور های مختلف است : چین، هند، ایران، عربستان سعودی و امریکا هریک در حادثه آفرینی در بلوچستان مقاصد مشخص خود را تعقیب میکنند. درین میان با مساعد شدن زمینه تدریجی قیام ملی بلوچ، پاکستان هیچ ضمانتی که درین بازی حرف آخر را بزند در دست ندارد.

۱ ـ چین : 

چین به قصد تسلط اقتصادی در جهان به  صلح و محیط آرام ضرورت دارد و ازینکه پاکستان از افراطیت و تروریزم منحیث افزار سیاست خارجی استفاده میکند، ناراض است.

چین با سرمایه گذاری ۶۲ ملیارد دالر در  دهلیز سیکیانگ ـ گوادر دوام موجودیت پاکستان را با منافع حیاتی خود گره زده است. مخالفت با تجزیه پاکستان، چین را معروض به حملات جدایی طلبان بلوچ ساخته است. علاوتن درسالیان اخیر جدائی طلبان اویگور به کمک گروه های ملی و اسلامی بلوچستان که با حضور چین مخالف اند، چندین حمله ترورستی به کارگران چینی ( از جمله ترور سه انجنیر چینایې در بندر گوادر در ۴ می ۲۰۰۴ )  را سازماندهی کرده اند.

در اعلامیه نهایی سران بریکس در  ۲۰۱۷ به موجودیت حد اقل ده گروه افراطی و تروریست در پاکستان اشاره شد که ملکیان چین و افغانستان را هدف ترور قرار میدهند. درین اعلامیه از اقدامات ضد داعش اداره طالبان افغان قدر دانی گردید.

بدون تردید فعالیت های تخریباتی تأسیسات چین در بلوچستان توسط آزادیخواهان بلوچ، چین را ملزم به مطالبه کمک امنیتی از پاکستان میسازد و موجب نزدیکی بیشتر پاکستان و چین میگردد.

قابل یاد آوری است که چین آرزو ندارد که با اِعمال فشار مزید بر پاکستان، خود را علناً دشمن رادیکالیزم  مذهبی معرفی کند. دشمنی آشکار چین با تروریزم خطر حملات ترورستی علیه پروژه های آنکشور را افزایش میبخشد.

۲ ـ  امریکا :

امریکا  به داعیه آزادی خواهی بلوچ و پشتون برخورد اقتضایی و محیلانه کرده است. این برخورد در مقطع زمانی حضور نظامی امریکا در افغانستان متأثر از فشار پاکستان بود: امریکا به پاکستان به قصد تمدید سیم خاردار در امتداد خط دیورند ملیون ها دالر کمک مالی کرد. مشران بزرگ تی، تی، پی را هدف درون قرار داد و به شهادت رسانید.

امریکا در ۲۰۰۷ بکمک استخبارات پاکستان « نوابزاده میربخش خان مری » ( پسر رهبر قبیله مری )، این چگوارای قیام ملی بلوچ را ، در داخل افغانستان با حمله درون شهید ساخت.

امریکا در زمان حضور نظامی در افغانستان، به همکاری پاکستان به نظر شک میدید و درک درست از سیاست دو پهلو و منافقت آمیز آنکشور داشت. از همین رو روی حمایت برخی گروه های بلوچ ضد پاکستان و آزادیخواه سرمایه گذاری کرده بود تا حکومت پاکستان تحت فشار قرار داشته باشد.

ایران بار ها امریکا، برتانیه و عربستان سعودی را به تجهیز و تمویل بلوچ های ایران و پاکستان از جمله جندالله، سپاه صحابه و لشکر جنگوی متهم میکرد.

اوباما ندرتاً از پاکستان ابراز نا رضایتی مینمود. ترامپ در آغاز ریاست جمهوری به صراحت اعلام کرد : « . . . نمیتوانیم در برابر اینکه پاکستان به پناهگاه گروه های تروریست تبدیل شده است سکوت کنیم ». ازان به بعد زمامداران پاکستان مانور های متملقانه و خفت بار را به قصد فرونشاندن خشم ترومپ رویدست گرفتند : از دریافت اجازه بمباردمان کابل و کندهار تا دعوت به سرمایه گذاری روی معادن بلوچستان و پشتونخواه.

امریکا از کنترول کامل بلوچستان توسط چین نگران است. زیرا با تسلط چین در بلوچستان، صرف نظر از عواقب منفی ژیوپولتیک احتمال نصب آلات استراق سمع به قصد نظارت بر فعالیت های نظامی امریکا در خلیج عرب وجود دارد.

امریکا فعلن اوضاع را از نزدیک تحت نظارت دارد و به قصد ایجاد جنجال به چین از طریق ایجاد شر و شور در بلوچستان، بالتدیج خود را به هند نزدیک کرده است. احتمال شکل گیری آرام یک کامپ واحد امریکا، هند و افغانستان بعید نیست. این در حالیکه برای اغفال پاکستان و حفظ زمامداران متملق آنکشور در حلقه خدمت، امریکا ( ف، آ، ب ) را شامل لیست تروریست ساخته است.

۳ ـ هندوستان :

پاکستان قونسلگری های هندوستان را در کندهار و سیستان ( ایران ) متهم به تجهیز و تمویل آزادیخواهان بلوچ مینماید. هر دو کشور اتهام پاکستان را رد میکنند.

دیاسپورای بلوچ در برتانیه، امریکا و فرانسه انجمن های فعال به هدف تشویق هند برای حمایت از داعیه آزادی بلوچستان دارد.

هندوستان در دفاع از داعیه بلوچ بسیار محتاط است، تا در موضع مخالف با ایران که دارای اقلیت بلوچ مخالف نظام است، قرار نگیرد. مخالفت ایران با هندوستان، پروژه سرمایه گذاری هند در بندر چاه بهار را که آنکشور را با دور زدن از پاکستان از طریق افغانستان با آسیای مرکزی و روسیه وصل میکند، زیر سوال میبرد.

علاوتن رقابت آشکار پروژه ترانزیت چاه بهار هندوستان در تقابل با دهلیز سی کیانگ ـ گوادر چین ( سی، پی، او، سی )، چگونگی برخورد هندوستان را با داعیه آزادی بلوچ ها استقامت میدهد.

دفاع از آزادیخواهان بلوچ توسط هند موجب اخلال در پیشرفت کار ( سی، پی، او، سی ) چین میگردد.

ازین گذشته هندوستان با مصروف نگاهداشتن پاکستان در بلوچستان از توجه ترورستی پاکستان به کشمیر کم میکند.

اما واقعیت اینست که مداخله هندوستان در بلوچستان در آن سطحی نیست که پاکستان ادعا مینماید.

مداخله هندوستان در دفاع از داعیه آزادی بلوچستان بیشتر استخباراتی و سیاسی است تا رزمی و جنگی : هندوستان در ۲۰۱۴ از شکایت فوج جمهوری بلوچ بر ضد پاکستان در دیوان جزای بین المللی حمایت کرد. در ۲۰۱۶ از « براحمداغ » بوگتی دعوت کرد تا در رأس یک حکومت جلای وطن قرار بگیرد.

در سپتامبر ۲۰۱۶ « مودی » رئیس جمهور هندوستان  بدنبال خبر ناپدید شدن ۲۰ هزار بلوچ، دوسیه بلوچستان را در شورای حقوق بشر ملل متحد حواله کرد. « مودی » در اگست ۲۰۱۶ در روز تجلیل استقلال هندوستان پیام قاطع به این عبارت به پاکستان فرستاد : « . . . وقت آن رسیده است که پاکستان دست از کشتار مردم بیگناه بلوچ بردارد و به مطالبات مشروع شان جواب بگوید ».

قسمت جارم به پیوند تاریخی و جغرافیایی افغانستان و بلوچستان اختصاص خواهد یافت.

                             

مأخذ :

https://www.courrierinternational.com/article/pendant-que-vous-dormiez-attentats-au-baloutchistan-no-ice-a-milan-irak-les-informations-de-la-nuit_240057

https://www.la-croix.com/pakistan-le-baloutchistan-en-etat-d-alerte-apres-des-attaques-ayant-fait-pres-de-200-morts-20260201

https://fa.wikipedia.org/wiki:Pakistan_Balochistan

https://www.bbc.com/afrique/articles/c06m4546nzdo

https://shs.cairn.info/revue-les-cahiers-de-l-orient-2010-2-page-85?lang=fr

https://lediplomate.media/nouvel-axe-chine-pakistan-talibans-jeu-geopolitique-isoler-inde/

https://lediplomate.media/baloutchistan-poudriere-oubliee-asie-sud-entre-ambitions-regionales-derives-terroristes/

۱۶/۰۲/۲۰۲۶   

بلوچستان آزاد در تعامل ژیوپولتیک با لوی افغانستان/ ۲

زموږ انګلیسي ویبپاڼه: