د طالبانو جزایی اصولنامه

د روان کال د جنوري پر دیرویشتمه یا څلېرویشتمه د طالبانو حکومت د محاکمو د جزایی اصولنامې په نوم د خپل امیر هبت الله اخوند یو فرمان خپور او په هماغه ورځ نافذ کړ؛ چي ښايي په نړۍ کي هیڅ مثال ونه لري.

د دې اصولنامې تر ټولو لوی عیب دا دی چي په لس ګونو داسي عبارات پکښي راغلي دي چي یوازي لوی او باسواده ملایان ورباندي پوهیږي. په داسي حال کي چي دا په اصطلاح اصولنامه د افغانستان د خلکو لپاره جاري سوې ده او باید چي ټول خلک ورباندي وپوهیږي، کنه نو څرنګه اوڅشي به عملي کوي اوله کومو شیانو څخه به ځان ژغوري.

د مثال په ‌ډول:

حق الله تعالی: هغه حق دی چي ټولو وګړوته یې ګټه عامه وي او تر کوم شخص پوري خاص نه وي. د عظمت شان او ټولو وګړوته د شاملېدلو له وجهي نسبت یې الله پاک ته کیږي.

۲- حق العبد: هغه حق دی چي د فعل ترک اوتاوان یې شخص ته رسیږي او په ګټورو عمومي چارو پوري مربوط نه وي.

زه پخپله د دې دواړو په مفهوم پوه نه سوم. په کار خودا وه چي د حق الله او حق العبد څو مثالونه یې ورکړي وای څو موږ غوندي په اصطلاح امپړ خلک ورباندي پوه سوي وای. طالبانو یا د طالبانو لوی امیر د دغو پورتنیو او نورو دغه ‌‌ډول لس هاوو مفاهیمو ترجمه په حاشیو کي په عربي ژبه کړې ده چي البته یوازي ملا هبت الله او د هغه نیژدی کسان به په وپوهیږي اوښايی د دوی مطلب هم دغه وي.

دا اصولنامه چي ښايی د بشري نړۍ په تاریخ کي تر ټولو تاریک او ظالمانه فرمان وي او په یویشتمه پېړۍ کي یې د ځنګله قانون بللای سو د طالبانو لپاره صرف د شرم خبره ده.

د ځنګله قانون یې ځکه بولم چي د دې اصولنامې د پنځمي صفحی په دوهمه کرښه کي راغلي دي چي هر مسلمان چي ګناه کوونکی په حقوق الله کي د ګناه په حالت کي وویني، د ګناه کولو په وخت کي د تعزیر ورکولو صلاحیت لري، ځکه چي دا د نهی عن المنکر له قبیلې څخه ده او د حد د جاري کولو صلاحیت نه لري.

اوس نو تاسی فکر وکړی چي لومړی خو حقوق الله سم تعریف سوي نه دي او ورپسې که د افغانستان ټولواوسېدونکو ته د سزا د جاري کولو حق ورکړو دا په ټولنه کي څه حالت راولي؟ دلته لږترلږه داهم نه دي ویل سوي چي سزا ورکوونکی یا تعزیرونکی شاهد یا شاهدانو ته اړتیا لري کنه.

احمد به پر محمود باندي لرګي را اخیستي وي، وهي به یې اووايی به چي محمود روژه خوړله او ما وواهه. دوهمه خبره دا ده چي تعزیر خو اندازه هم نه لري او محمود بېچاره به یې دونه وهلی وي چي یوه میاشت به یې له کاره غورځولی وي.

خبره اصلاً په دی کي ده چي حق الله د حق متعال ج پور دی. لکه لمونځ، زکات، روژه، حج او نور عبادات. د حق له پور سره د بنده کار نسته. حق متعال د هغه د پور د نه ادا کولو په صورت کي بنده ته په اخرت کي سزا ورکوي. او پر دې دنیا د هر فرض او واجب د قضا کولو او ترک وهلو لپاره کفاره موجوده ده. که لمونځ قضا کړي باید چي قضایی را ورګرځوي او که روژه قصداً وخوري باید چي په عوض کي ۶۰ روژې په متواتر شکل ونیسي. دا په ملا هبت الله اړه نه لري چي په خلکو په وچ زور یا لمونځ وکړي او یا روژه په ونیسی. که ‌‌ډېر مجبورت سي نو خلک به یې اوداسه لمونځ وکړي او په پټه به روژه وخوري. ګواکي تطبیقول یې د طالبانو او د هغوی د لوی شیخ په وس پوره نه دي.

افغانستان په نړۍ کي یوازینی هیواد دی چي په لوی لاس د ځنګله قانون نافذوي او ټولو اتباعو ته د یوه بل د سزا ورکولو حق ورکوي. په ټولي نړۍ کي اود بشریت په ټول تاریخ کي د سزا ورکولو حق یوازي حکومتي ادارو ته حاصل دی او دا یوازي د طالبانو اسلامي نظام یا اسلامي بې نظمي ده چي د نړۍ په ټول تاریخ کي د لومړي ځل لپاره خپلو ټولو اتباعو ته د یوه بل د وهلو او سزا ورکولو حق ورکوي.

په دې په اصطلاح اصولنامه کي تر ټولو ظالمانه او حتی وحشیانه برخه هغه ده چي د ګناه په مقابل کي یې د سزا ورکولو په برخه کي انسانان د هغوی دنیایی مقام او شته منیو په اساس وېشلي دي. څرنګه چي دوی خپله دغه اصولنامه شرعي بولي او د اسلام د دین پر اصولو یې بنا کوي او موږ پر دې خبري ایمان لرو چي د اسلام د دین رهنما کتاب قرآن شریف د حق متعال ج کلام دی. طالبان دانسته یا نادانسته حق متعال ته نعوذ بالله! د ظلم او د مال او مقام په اساس د امتیاز ورکولو او لحاظ کولو نسبت کوي. دوی دا هېره کړې ده او یا فکر کوي چي موږ خبر نه یو چي حق متعال په خپل کلام کي وايي:

اِنٌ اکرمکم عندالله اتقاکم. ستاسي تر ټولو پرهېزګار ماته ته تر ټولو قدرمن دی. او حق متعال د بنده ګانو په پرهېزګاري کي هیڅ ‌ډول مادي او معنوي امتیاز ته قایل نه دی. هغه ته ټول انسانان یو شان دي او یوازي ښه بندګي او اطاعت او له بدو پرهېز ورته مطرح دی او د همدغو اصولو په اساس سزا اوجزا ټاکي.

د طالبانو امیر په خپله اصولنامه کي د عین ګناه او خطا په بدل کي مختلفو کسانو ته مختلفي سزا وي او د سزا ډولونه ټاکلي دي.

۱– د علماوو او لوړ رتبه خلکو تعزیر: د مذکوره خلکو تعزیر د قاضي له لوري په داسي خبرداري سره دی! ماته خبر رسېدلی دی چي ته داسي او داسي . . . کارونه کوې.

( طبیعي خبره ده چي قاضي به دا خبره په ډېر ادب او عاجزي ورته کوي. ځکه چي که علماء وي خو سبا به په جومات کي اعلان وکړي چي قاضي وهابي سوی دی. کور به یې ورخراب کړي او که عالي رتبه مقامات وي نو بیا خو د قاضي صاحب ډوډۍ اوتنخوا په هغوی اړه لري سبا به وايی چي ته یې نه قاضي هغه بل یې قاضي)

۲ــ د اشرافو لکه د قبیلو مشرانو او تاجرانو تعزیر: د ذکر سویو خلکو تعزیر د قاضي له لوري په خبر ورکولو او محکمې ته په ورغوښتلو سره دی. ( یعني تاجر او د قبیلې مشر د ګناه په بدل کي له سزا څخه معاف دی!! دا ځکه چي هغه د قبیلې مشر او یا خان دی. دا هم منطق دي؟ )

۳ـــ د ټولني د متوسطو خلکو تعزیر: د ذکر سویو خلکو تعزیر محکمې ته په ورغوښتلو او په بندي کولو سره دی.

۴ــ د ټولني د ټیټو خلکو تعزیر: د ذکر سویو خلکو تعزیر په تهدیدولو او وهلو سره دی. البته که د وهلو تعزیر په نهايی اندازه کي وو لکه نهه دېرش دُرې بیا دي مجرم د بدن پر یوه ځای نه وهل کیږي. ( د دې وروستیو دوو مادو معنا دا ده چي عالم، عالي رتبه مامور، تاجر او د قبیلې مشر که ګناه کوي د هغوی خو حق دی. خواره غریبه ستا یې له خیره. ته ولي ګناه کوې؟ دا نه یوازي ظالمانه قانون دی. دا نه یوازي وحشیانه قانون دی بلکه د هغه خالق پر عدالت باندي څرګند بهتان دی چي موږ ته یې د اسلام د دین شرف او پر قرآن باندي د ایمان درلودلو نعمت را په برخه کړی دی)

که له ملاصاحب څخه پوښتنه وکړې چي دا احکام دي له کومه کړي دي نو دی سمدستي پر درالمختار، ردالمختار، فتاوای هندیه او فتاوی قاضي خان باندي حواله ورکوي. او دا کتابونه هم د ده په څېر نورو ملایانو لیکلي دي چي د خپلو احکامو لپاره یې نه پر قرآن او نه پر معتبرو احادیثو باندي استناد کړی دی.

په داسي حال کي چي د قرآن شریف د سورة المایدة په دریم آیة کي صراحت سوی دی:

الیوم اکملت لکم دینکم و اتممت علیکم نعمتی و رضیت لکم الاسلام دیناً الآیة

دغه نن مي ستاسي لپاره ستاسي دین بشپړ کړ او پر تاسي باندي مي خپل نعمت تکمیل کړ او ستاسي لپاره مي د اسلام دین منظور کړ . . .

زموږ دین اسلام دی او هغه د پورتني آیة مبارک په استناد تکمیل سوی دی. که حضرت رسول ص غوښتي وای چي موږ د خپل دین لپاره نور کتابونه ولرو نو هغه د علم ښار وو پخپله به یې کتابونه لیکلي او یا توصیه کړي وای. په داسي حال کي چي لوی ملا ته دا معلومه ده چي حضرت رسول ص د احادیثو د لیکلو اجازه هم نه ورکوله ځکه چي ده ویل مسلمانان یوازي یو کتاب لري او هغه قرآن دی. او دغه علت دی چي د احادیث غونډول او لیکل کېدل د حضرت رسول ص له وفات څخه څه باندي ۲۰۰ کاله وروسته پیل سول.

ملایانو چي هر څه لیکلي دي هغه د دوی خپل نظریات دي او موږ ته یوازي هغه نظریات او عقاید مهم دي چي له قرآن شریف سره مطابقت ولري نه د لوی ملا خبري.

په نهمه صفحه کي یوولسمه ماده دوهم جز‌ء:

په حقوق الله کي د تعزیر تطبیق هغه وخت لازم دی چي د جاني ( جنایتکار) اصلاح له تعزیر پرته ممکن نه وي. که اصلاح یې بې له تعزیره شوې وي یعني د توبې آثار پرې ښکاره شي نو قاضي کولای شي چي تعزیر یې ترک کړي.

دلته معلومیږي چي زموږ لوی ملاصاحب، چي ماشاءالله شیخ القرآن والحدیث دی، د ګناه او جنایت په توپیر نه پوهیږي. یا ښايی دی دواړه یو شان بولي.

ګناه: د حق متعال له احکامو څخه سرغړونه او د فرایضو قضاکول یا ترک وهل دي.  څرنګه چي دلته حساب یوازي د خدای او بنده ترمنځ دی نو سزا یې هم د خدای له خوا ټاکله کیږي او هغه معمولاُ په آخرت کي وي. په حقوق الله کي د سستۍ کولو او یا حتی ترک وهلو سزا په انسانانو اړه نه لري.

جنایت: د دولت د قوانینو په خلاف عمل دی او یا هغه عمل دی چي د ټولني یوه فرد یا افرادو ته یې زیان ورسیږي لکه غلا، قتل، رشوت، د پور نه تادیه کول او باندي پښېمانه کېدل، د چا د جایدادونو غصبول او نور.

دا ټول هغه اعمال دي چي د سزا وړ دي او حکومتونه مکلف دي چي د ټولني د افرادو د حقوقو د خوندي کولو په منظور جنایتکارانو ته سزا ورکړي.

په حقیقت کي هر جنایت په خپل ضمن کی ګناه هم ده مګر هره ګناه جنایت نه سی بلل کېدلای. غلا، قتل، غصب، په چاړه وهل یا په دروغو پر یوه مسلمان باندي شاهدي ویل او داسی نور اعمال هم جنایتونه دي او هم ګناهونه شمېرل کېدلای سي. مګر روژه خوړل، لمونځ نه کول، زکات نه ورکول او حج ته نه تلل ګناهونه دي مګر جنایتونه نه دي.

د یوه حکومت یا  یوې ادارې په اصولنامه کي چي د ګناه او جنایت، چي د حقوقو او قضا یو له تر ټولو مهمو بحثونو څخه دی،  توپیر نه وي سوی او دواړو ته په یوه سترګه کتل سوي وي نو سړی به له هغي ادارې او د هغوی له اصولنامې څخه تمه ولري؟

په هر صورت؛ په دې په اصطلاح اصول نامه کي، چي ښايی په نړۍ کي چنداني ساری ونه لري،  دونه تیمګړتیاوي او خطاوي موجودي دي چي سړی یې صرف د نړۍ تر ټولو ظالمانه، بې مسوولیته اووحشیانه فیصلې بللای سي. دا اصولنامه نه شرعي ده او نه هیڅ ‌ډول قانوني حیثیت لري. او دا چي طالبانو پر دې اصولنامه باندي انتقاد او له هغې سره مخالفت له شریعت سره مخالفت بللی دی. په حقیقت کي هغوی هم له شریعت څخه سرغړونه کړې او هم یې ځانونه د افغانانو او جهان ریشخند کړي دي.

زما له ټولو هغو افغان لیکوالانو، شاعرانو، ژورنالیسټانو او محققینو څخه دا غوښتنه ده چي د طالبانو د دې ظالمانه قوانینو اواعمالو په مقابل کي بې تفاوته پاته نه سي او خپل افغانان او نړۍ وال د طالباني رژیم دې اعمالو ته چي افغانستان ورځ تر بلی تیارې ته بیایی متوجه کړي او په دې توګه له خپلو هغومظلومو وطنوالو سره چي د ناروا بین المللی سازشونو له لاري یې افغانان د طالبانو منګولو ته سپارلي دي مرسته وکړي.

زه به په دې برخه کي، له خپل بندګي وس او طاقت سره سم، خپلو لیکنو او پر حق اعتراضونو ته دوام ورکوم.

ملي وحدت زموږ د تاریخ په رڼا کي

زموږ انګلیسي ویبپاڼه: