طایر ځلاند

ښاغلی پیرمحمد کاروان د پښتو ادب په معاصره دوره کې یو له هغو نوښتګرو شاعرانو څخه دی چې شاعري یې د ژوبل زړه او تلپاتې امید غږ انځوروي او د پښتو شعر یو نوی تعارف او پېژندګلو له یې د پښتو شعر لوستونکو سره وکړه. د هغه شاعري یوازې نوې نه ده،…

پرې مې نه ږدې زما یاره لکه لاره راسره ګرځه په لاره لکه لاره اندېښنې مې ستا په باب په سر کې ګرځي له خپل کوره تر بازاره لکه لاره ته سکڼی سکڼی ماښام یې زما مخ کې زما سترګې پرغباره لکه لاره چرته یو خو به د ستا په طرف راشي قدمونه پردي…

غزل په هر تصویر باندې مې زړه کاوه، ګمان دهغې څوک پکې ځای نه شول ،چې و دغه مکان دهغې ځمکې راواړولې سترګې خپل خاموش وجود ته مرسته، چې ونه کړ ه په سخته کې اسمان دهغې ما په کې نښې د ژوندون درنګ ونه کتلې هر څو که جوړو آینو ځنې دوکان دهغې…

“هغه شپه چې توري والوتل” ( د کتاب د نړیوالې ورځې په مناسبت نثري نظم) شپه ارامه تېره شوه کتابونه د الماریو په تیارو کې لکه زاړه شاهدان چوپ پراته وو. ⸻ هیڅوک نه پوهېده چې د کلمو ساه ورو ورو له پاڼو وځي لکه بوی چې له ګل نه بې‌…

ګردونه دي په سترګو دې دپاسه آيېنې دا ولې شولې دومره بې احساسه آيېنې تاو کړی هرسړي و له خپل ځان ځنې حجاب یو ته يې، چې دې ښار کړه بې لباسه آيېنې راټول يې ښایستونه وو موسم کې دځوانۍ له ځانه شوله ورکه ستا له لاسه آينې چې هر خوا مې…

د رومانویت ادبي او فکري خوځښت د ۱۸مې پېړۍ په وروستیو او د ۱۹مې پېړۍ په پیل کې هغه مهال وزېږېد چې د اروپا فکري فضا د عقل‌باورۍ او صنعتې بدلونونو تر سخت اغېز لاندې وه. د عقل‌باورۍ مکتب ادعا لرله چې نړۍ په بشپړ ډول د منطق، ساینس او تجربې له…

د نولسمې پېړۍ په ادبي تاریخ کې د میري شیلي نوم د هغې د هغه ناول له امله ژوندی پاتې شوی چې په اتلس کلنۍ کې یې ولیکه، د فرېنکېنشټاین په نوم دا اثر چې په۱۸۱۸م کال کې خپور شو، له خپل پيدایښته د انسان د علمي زړورتیا، طبعیت سره د ټکر او د بشري…

پښتو شاعري د خپل اوږد ادبي تاریخ په اوږدو کې د بدلونونو پر څو پړاوونو تېره شوې ده؛ داسې پړاوونه چې د ژبې د هنري ظرفیت د پراخېدو او د انسان د دروني تجربو د بیان لپاره نویو لارو ته زمینه برابروي. د کلاسیکو غزلیزو دودونو څخه نیولې تر ساده…

د ۱۹۹۵ کال د جنورۍ اوه‌لسمه، سهار د کوبې ښار اوسېدونکي لا د خوب او بیدارۍ تر منځ وو، چې ناڅاپه د ځمکې له سینې د زلزلې یو زورور ټکان راپورته شو. د ساعت ستنې په ۵:۴۶ ولاړې وې، خو د ثانیو په موده کې ښار د لوېدو او سوځېدو پر منظره بدل شو.…

شعر، که یوازې د احساساتو یو روايت وي، د زړه خواله وي، یا د چاپېریال د انځورونو انعکاس وي، بیا نو پوښتنه دا چې په ټولنه او ادبیاتو کې له ټولنیز او مانیز پلوه ولې دومره لوړ ځای او ارزښت لري؟ ولې هر ښه شعر د شعر یوه نوې مانا زېږوي؟ ځکه چې هر…