معضل استفاده بی رویه آب و ساختمان سازی وسیع در شهر کابل

ساختمان‌ها در کابل بالا میروند، اما همزمان سطح آب‌های زیرزمینی پایین می ‌آید، این است که نبود آب آیندهء پایتخت را به شدت تهدید می‌کند. برای جلوگیری لااقل این روند سرسام‌ آور نیاز است تا اقدامات فوری و فراتر از شعار را خودمان انجام دهیم.

از آنجایکه پروردگار عالمیان همه را از آب آفریده و حیات بخشیده است (وَجَعَلْنا مِنَ الْماءِ کُلَّ شَیْ ءٍ حَیٍّ) هرچیز زنده را از آب آفریدیم (ایه 30 سوره انبیا) و نیز متخصصین زمین شناسی و آب، مطالعات علمی و تحقیقی انجام داده و نتایج آنرا از طریق تربیون های ملی و بین المللی نشر و به سمع همهء ما رسانده اند و بعضی بیش بینی های که از طریق نهاد های سازمان ملل متحد نشر شده است تا سال 2030 آب های زیر زمینی شهر کابل خشک خواهد شد و نیز اشرف غنی احمدزی رئیس جمهور سابق در یک اظهار نظر شان کابل را اولین پایتخت بیدون آب در جهان توصیف کرد، پس لازم است تا ما و نهاد های مسئول ملی و بین المللی به این معضل توجه جدی و اقدامات لااقل پی گیرانه نمائیم.

بخش اول مسئولیت ما:

از اینکه شاید نهاد های زیربط در قسمت تنظیم، کنترول و حل این مشکل پلان های دارند اما توجه و سهم گیری همه مردم ما امر ضروری و لازمی است زیرا ما مردم عام و شهرواندان عادی بیشترین صدمه را خواهیم دید و نیز ما میتوانیم در قسمت کنترول و صرفه جوئی آب باید سهم فعال خودرا ایفا نمائیم.

اکثریت مردم ما متاسفانه در قسمت مصرف آب نهایت بی اعتنا و در استفاده آن افراطی عمل میکنند که باعث ضایع شدن آب میشود بطور مثال میتوان از شستن موترهای شان در حالت عادی توسط واترپمپ های یک یا دو انج در حالیکه میتوان با یک سطل آب هم رفع مشکل نمود استفاده نکنند، باید شستن سنگ فرش های صحن حویلی – مقابل منزل یا فروشگاها و حتی کوچه و سرک را توقف نمائیم چون میتوان با جاروب نمودن عادی به این مشکل رسیدگی نمود زیرا این مکان هارا با جاروب میتوان پاک کرد و نباید آب را در حالات عادی باشستن هر روزه ضایع نمود، کم توجهی را در قسمت نل های تخریب شدهء تشنابها و مجراهای انتقال آب که به شکل وسیع متاسفانه آب را ضایع میسازد باید به توجه تبدیل کرد چون با ترمیم بسیار اندک میتوان جلو این اسراف بزرگ را گرفت و با مشاهدهء چنین مشکل عاجل به رفع عارضه پرداخت تا جلوگیر از ضایع شدن آب گردد… متاسفانه زندگی امروزی شهری و بخصوص ساخت و ساز بلاک و آپارتمان های بی شمار نیز مصرف بی رویهء آب را بالا برده است که در هر قسمت آن باید از آب استفاده نمود مثلا: هر تانکی توالت یا به اصطلاح عام (تانکی کمود) به شکل اوسط هشت تا بیست لیتر آب را با هر بار استفاده مصرف میکند و اکثریت تانکی های که کهنه و قدیمی شده اند آنها تخریب نیز شده است که آب را قطره قطره ضایع ساخته و مصرف را بالا میبرد. در حالیکه در این اواخر استفاده از تشت های حمام نسبتا کم و محدود شده است اما استفاده از تشت های حمام نیز یک نوع اسراف دیگر محسوب خواهد شد زیرا یک شخص ممکن با سی لیتر آب حمام کامل نماید اما یک تشت آب حدود صد لیتر اب را گنجایش داشته و حدود بیش از پنجاه لیتر آب در تشت ضایع میشود. هدف از ذکر این موارد و انواع دیگر که باعث اسراف آب میشود متوجه شدن همهء ما برای جلوگیری از اسراف آب میباشد. شاید توجه نمودن همهء ما و جلو گیری از اسراف آب باعث صرفه جویی در آب شده و لااقل چند سال بیشتر به آب های موجود دسترسی داشته باشیم که میتوان اینرا کنترول فردی یا مسئولیت همه شهروندان نام گذاری نمود. البته دوستان و شهروندان با احساسی زیاد داریم که در این قسمت توجه میکنند اما از آنعده شهروندان که متوجه این موارد نیستند خواهش مان بیشتر است تا توجه جدی نموده آب های طلائی شیرین را ضایع نسازند.

بخش دوم مسئولیت نهاد های زیربط:

یکم: اینکه در قسمت رسیدگی به این معضل نهاد های مسئول چه برنامه ها و پلان های حیاتی و دراز مدت دارند متوجه خودشان میشود اما خوب است که نهاد های چون وزارت تحصیلات عالی از طریق دانشگاه های دولتی و خصوص، وزارت معارف ازطریق مکاتب و مدارس دولتی و خصوصی، وزارت اطلاعات و فرهنگ از طریق رسانه های جمعی دولتی و خصوصی همچنان وزارت ارشاد حج و اوقاف از طریق مساجد و تکیه خانه ها به همکاری و هماهنگی وزارت آب و انرژی و شاروالی ها برای مردم آگاهی رسانی و هشداردهی در قسمت عدم اسراف آب نمایند و حتی نهادهای مسئول برای اسراف کنندگان آب مجازات معقول در نظر بگیرند تا مردم به شکل جدی متوجه شده از ضایع ساختن آب های زیرزمینی و حیاتی جلوگیری شود.

دوم: در قسمت ساخت و ساز که هم یک ضرورت است و هم یک منبع بزرگ مصرف آب، خوب است نهادهای مسئول قسمی تنظیم نمایند که برای مواد فاضله انسانی چاه سپتیک بسته و برای آب های حمام، آشپزخانه و آب های برف و باران بام ها و صحن حویلی چاه های جذبی لااقل دومتر عرض دو مترطول (البته نظر به مساحت زمین کوچکتر یا بزرگتر) در صورت ممکن به عمق ده متر به شکل جبری بالای تمام مالکان ساختمان های تجاری، رهایشی سابقه و جدید حفر گردد تا تمام آب های غیر فاضله انسانی به چاهای جذبی هدایت شود و یک قطره آب هم بیهوده به جویچه ها ضایع نشوند.

سوم: قسمت های از شهرها که سطح آب آن نهایت پائین است و نیز منابع تغذیه آبی هم وجود ندارد باید اجازه ساختمان سازی بیش از دو منزل داده نشود و در عوض ساحاتی به بلند منزل ها اختصاص داده شود که منابع آبی زمینی خوب و یا تغذیه حمایوی وجود داشته باشد و حتی میتوان برای ساختمان سازی و بلند منزل ها، شهرک های جدید را در قسمت های که نزدیک بندهای آب گردان است در نظر گرفت مانند بند قرغه، بند شاه و عروس و غیره مناطقی که آب حمایوی لااقل فصلی داشته باشد و یا انتقال آب از کنار دریا ها مانند آب دریای پنجشیر به کابل که حدود یک دهه میشود پلان است ولی از بعد عملی آن خبرهای ضد و نقیض به سمع میرسد که نمیدانیم چه وقت مردم از آن مستفید خواهد شد و غیره موارد معقول و قابل عملی…

چهارم: نهاد های مسئول حکومتی باید بالای همه چاه های آبی دولتی، خصوصی و حتی شخصی منازل کنترول جدی داشته برای همه در قسمت مصرف آب سهمیه بندی نموده میترهای آب برای همه مصرف کنندگان نصب و هر مترمکعب آب را به شکل مناسب قیمت گذاری کرده مانند میتربرق عواید آن جمع آوری شود تا از یک طرف جلوگیر از اسراف آب صورت گرفته و از طرف دیگر عواید جمع شده را در قسمت خدمات و تغذیه آب از بند ها، دریا ها و مجراهای دیگر و همچنان ایجاد بندها در مناطق آبی که آب آن ضایع میشود هزینه نمایند.

پنجم: در صورت ممکن نهاد های ملی و بین المللی در پائین دامنه های کوهای شهر کابل و در هر چند صد متر فاصله ذخایر بزرگ آبی ایجاد نمایند تا آبهای باران های فصلی در آن ذخایر هدایت و ذخیره گردد بعدا با وسایل پیشرفته تصفیه شده برای باشندگان اطراف ذخایر به شکل منظم تقسیمات و توزیع صورت گیرد.

نهائی: ممکن بعضی نظریات مناسب نباشد و یا برای مردم سخت و چالشزا معلوم شود اما نسبت به اینکه اکثریت ما خانه و داشته های خویشرا مجبور شده ترک نمائیم بهتر آن خواهد بود تا از قبل بعضی هزینه را متقبل شویم و از یک بحران جدی و نزدیک جلوگیری نمائیم.

زموږ انګلیسي ویبپاڼه: