محمد طارق بزگر

 یوې زړې پوښتنې ته نوې کتنه ملي یووالی زموږ په سیاسي ژبه کې تر ټولو ډېره تکرار شوې کلمه ده، خو ښايي تر ټولو لږ پوښتل شوې هم وي. موږ دا کلمه په غونډو کې وایو، پر بیرغونو یې لیکو او په ویناوو کې یې د یوه سپېڅلي شعار په توګه تکراروو؛ خو ډېر…

افغانستان مو ګډ کور او ګور دی؛ په سیاسي اختلافونو یې مه ورانوئ! د وطن د مور فلسفه، د نیابتي جګړو تاریخي عبرت او د ملي وجدان مسئولیت د ملتونو په تاریخ کې ځینې ارزښتونه د زمانې له بدلون، د حکومتونو له سقوط او د سیاسي ایدیولوژیو له زوال سره…

نه افراط، نه تفریط؛ یوازې منځنۍ لار د معاصر افغانستان د تاریخي دورو ګډ درس: د عقلانیت، اعتدال او ملي همپالنې په رڼا کې تاریخ؛ د ملامتۍ محکمه که د راتلونکي مشعل؟ تاریخ یوازې د تېرو پېښو مجموعه، د پاچاهانو او ولسمشرانو نوملړ، د جګړو…

هنر یوازې ساعت تېری نه ده که یو ملت یوازې په جغرافیه، پاسپورټ، پوځ او سیاسي نظام تعریف کړو، نو د ملت یوه تر ټولو مهمه برخه به مو له پامه غورځولې وي . ملت یوازې هغه خلک نه دي چې په یوه خاوره کې ژوند کوي؛ ملت هغه ګډه حافظه، احساس، کیسې،…

افغانستان! له ماتې شوې هندارې تر ګډ کور پورې د یوې ټوټې شوې ټولنې، اوږدو سیاسي دښمنیو او د ګډ افغانیت د بیا موندلو په اړه افغانستان هغه کور دی چې موږ پکې ټول زېږېدلي یو؛ خو تر ټولو ستره تراژیدي دا ده چې د همدې کور اوسېدونکو کلونه کلونه د…

د «ملي اتل»، «ملي خاین»، «پردي جاسوس»، «د افغانانو قاتل» او «د ملي یووالي دښمن» د مفاهیمو څېړنه د افغانستان د معاصر تاریخ وروستۍ نږدې نیمه پېړۍ یوازې د حکومتونو د بدلېدو تاریخ نه دی؛ دا د واک، وېرې، ایدیولوژۍ، نیابت، مقاومت، مداخلې، هویت…

تحلیل تاریخی، حقوقی، سیاسی و فلسفی مفاهیم «قهرمان ملی»، «خائن ملی»، «جاسوس بیگانه»، «قاتل افغان‌ها» و «دشمن وحدت ملی» نزدیک به نیم‌قرن اخیر تاریخ معاصر افغانستان را نمی‌توان صرفاً سلسله‌ای از تغییر حکومت‌ها، جابه‌جایی قدرت‌ها و سقوط و…

من نه با پشتون مشکل دارم، نه با تاجک؛ نه با هزاره و نه با ازبک. مشکل من با هیچ قوم و تبار افغانستان نیست. مشکل من با فرهنگی است که در آن، گاهی قاتل قهرمان، ویرانگر رهبر و متجاوز به حقوق مردم، ناجی معرفی می‌شود. اما پیش از همهٔ این…

د تاریخ په اوږدو کې که وکتل شي؛ جنګونه تل نرانو راوړي دي او بیه یې ښځه پرې کوي، چې یوه بېلګه یې شیباني دی، چې د خپل ځان د خلاصون لپاره یې مقابل لوري ته خپله خور ورکړه او دی وتښتېده. انسان چې کله په ارام چاپیریال کې ژوند کوي، ذهن یې تخلیقي…

در روز ها و سالیان دشوار مردم ما هنگام تجاوز اتحاد شوروی، هرچند افغان های زیادی بودند که می خواستند در تنازع حق و باطل، منافع ملی ما به حاشیه کشانده نشوند، اما با دستان خالی و این که «روس کُشی»، اولویت داشت، کمتر موفق می شدند محور هایی را…