!جناب محترم انجینیر حکمتیار صاحب

جناب محترم انجینیر حکمتیار صاحب!
په دې ژوند کې تل داسې درېیم انتخاب نه وي چې انسان د خپلې هرې پرېکړې له بیې څخه وژغوري.

تاسو په تېرو شاوخوا پنځوسو کلونو کې د افغانستان له بېلابېلو نظامونو سره د مخالفت او بدلون غوښتنې په بهیرونو کې حضور درلودلی دی.
اوس چې د طالبانو د نظام د بدلون خبره کوی، نو شاید دا پوښتنه هم اړینه وي چې:

که په تېرو پنځوسو کلونو کې هېڅ یو نظام تاسو ته د منلو وړ نه و، نو د ستونزې ریښه یوازې په نظامونو کې ده، که زموږ په سیاسي چلند او د بدلون په طریقه کې هم باید فکر وشي؟

که یو نظام نه منې، نو د هغه د بدلون غوښتنه خپل مسؤولیت او بیه لري.
خو که د هر نوي نظام په راتګ سره بیا د هغه د بدلون غوښتنه تکرارېږي، نو ولس حق لري وپوښتي چې بالاخره د حل لاره څه ده؟

هیڅ بدلون بې له بیې نه راځي.
که د یوه نظام د بدلون غوښتنه کېږي، باید د هغې پایلې، مسؤولیتونه او احتمالي تاوانونه هم په پام کې ونیول شي.

افغان ولس له اوږدو جګړو، بې‌ثباتی او سیاسي بدلونونو وروسته تر ټولو ډېر ثبات، امنیت، عدالت او د خپل هېواد د راتلونکي په اړه روښانه لاره غواړي.

نو اصلي پوښتنه شاید دا نه وي چې:
کوم نظام بدل کړو؟
بلکې دا وي:
څنګه داسې سیاسي حل ته ورسېږو چې افغانان یې ومني او بیا هر څو کاله وروسته د بل بدلون قرباني نه شي؟

که د تېر نیم قرن تجربې راته کوم درس راکوي، هغه دا دی چې یوازې د نظامونو بدلون د افغانستان ټولې ستونزې نه حل کوي؛ د دوامدار حل لپاره د اختلافاتو د سوله‌ییز مدیریت، پراخ سیاسي تفاهم او د ولس د ارادې درناوی هم مهم دی.

د بدلون غوښتنه اسانه ده؛
خو د یوه باثباته او د منلو وړ بدیل جوړول هغه اصلي مسؤولیت دی چې باید ورسره یو ځای ومنل شي.

جناب محترم حکمت یار صاحب !
په یاد ولری چی هره دوره خپل پای لري .
څومره عجیبه ده چې انسان کله ناکله فکر کوي، یو مقام، یو څوکی او یو واک به تل د ده وي.
خو سیاست هم د ژوند په څېر دی؛ هیڅ څوکی د تل لپاره نه وي، هیڅ واک د تل لپاره نه پاتې کېږي، او هره دوره خپل پیل او خپل پای لري.
تاسو خپل وخت درلود.
تاسو د هېواد په سیاسي او اداري جوړښت کې خپل رول ونه شولو لوباولی ، خپلې ورځې مو تېرې کړې او د تاریخ یوه برخه مو وګرځوله.
نن وضعیت بدل شوی، امارت راغلی دی او د واک صحنه بدله شوې ده.
نو ښايي اوس د دې وخت وي چې ومنو:
هر څوک د خپل وخت وار لري.
که پرون ستاسو وار و، نن د نورو وار دی.
پرېږدی هغوی هم خپل وار تېر کړي.
د یوه انسان له صحنې وتل دا معنا نه لري چې هغه بې ارزښته شو؛ لکه څنګه چې د بل چا راتګ دا معنا نه لري چې هغه د تېر کس ټول ځای نیسي.
تاریخ د اشخاصو له راتګ او تګ څخه جوړېږي.
مهمه دا ده چې انسان خپل تېر وخت په عزت ومني، د راتلونکي لپاره له کرکې او انتقام څخه تېر شي، او پرېږدي چې د وخت راتلونکی مخ هم خپل وار ولري.
ځکه واک د چا میراث نه دی؛
وخت د ټولو وارونه لري.
جناب محترم حکمت یار صاحب !
الله ج په قرانکریم کی فرمایلی دی :

أَلَمْ تَعْلَمْ أَنَّ اللَّهَ لَهُ مُلْكُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ ۚ يُعَذِّبُ مَن يَشَاءُ وَيَغْفِرُ لِمَن يَشَاءُ ۗ وَاللَّهُ عَلَىٰ كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ

ایا ته نه پوهېږې چې د اسمانونو او ځمکې پاچاهي یوازې د الله ده؟ چا ته چې وغواړي عذاب ورکوي، او چا ته چې وغواړي بښنه کوي؛ او الله پر هر څه قادر دی.
او ټوله ستاینه د هغه الله لپاره ده چې په مرګ یې د زورواکو غاړې ټیټې کړې، د متکبرانو ملاوې یې ماتې کړې، او د خاورو قبر یې د هر هغه چا وروستی ځای وګرځاوه چې په ناحقه یې پر خلکو ځان لوړ باله او د خپل غرور په نشه کې یې فکر کاوه چې تل به ژوندی وي، نه به ترې پوښتنه کېږي او نه به له منځه ځي.
د دوی هغه ظاهري هیبت له منځه لاړ، زور او واک یې ختم شول، او هغه ټول شهرت او رڼا هم مړه شوه چې د دوی نفس یې په غرور او تکبر اخته کړی و.

هغه لوړې څوکی چې له هغو څخه به یې د خلکو د برخلیک په اړه حکمونه کول، نن چېرته دي؟!
هغه ژبې چې به یې ظلم او سرکشي کوله او یوه ورځ یې فکر کاوه چې دوی د بادارانو له ډلې دي او نور خلک د دوی غلامان دي، نن چېرته دي؟!

هغه مړه شول… او په یوه شېبه کې له ټولې صحنې څخه ووتل. له خپلې ماڼیو ، واک او ساتونکو څخه داسې راوایستل شول لکه هر بل بې وسه انسان. په څو متره سپین کفن کې وپوښل شول چې جیبونه نه لري. نه رتبه ورسره پاتې شوه او نه منصب!

نن به د دنیا ټول هغه ظاهري مقامونه، دروغ او فریبونه پای ته ورسېږي، او هغه ستره محکمه به جوړه شي چې هلته پر هېچا ظلم نه کېږي؛ داسې محکمه چې نه پکې د استیناف لاره شته، نه واسطه شته او نه داسې ټیلیفونونه شته چې له پردې شاته د چا په امر پرېکړې بدلوي.
محترم انجینر صاحب !
په یاد ولره انسان به یوازې، له هر مقام او ظاهري ځواک پرته، د تر ټولو لوی او عادل حاکم، الله تعالی، په وړاندې ودرېږي او د حق د عدالت محکمه به پیل شي:

وَعَنَتِ الْوُجُوهُ لِلْحَيِّ الْقَيُّومِ وَقَدْ خَابَ مَنْ حَمَلَ ظُلْمًا.

هلته به د خلکو د اعمالو کتابونه پرانیستل شي او ټول ظلمونه به مخې ته راشي. داسې کتابونه به راوړل شي چې هېڅ کوچنی او لوی عمل یې نه وي پرې ایښی.

د هغو مظلومو خلکو چیغې او نالې به واورېدل شي چې د زندانونو په تیارو کې یې کړاوونه لیدلي وو. د هغو میندو اوښکې به مخې ته راشي چې خپل اولادونه یې له لاسه ورکړي وو. او د مظلومانو هغه دعاوې به هم مخې ته راشي چې د شپې په تیارو کې یې کړې وې او د الله تر عرش پورې رسېدلې وې؛ په هغه وخت کې چې ظالم په خپل ظلم او غفلت کې ډوب و او فکر یې کاوه چې د الله عدالت به هېڅکله ورته ونه رسېږي.

اې هغه چا چې لا دې په بدن کې ساه شته! او اې هغه چا چې لا دې په لاس کې داسې قلم دی چې د خلکو د برخلیک پرېکړې پرې لاسلیکوي، یا داسې دُره لرې چې د خلکو پر شا یې وهې!

له هغو کسانو عبرت واخلی چې تر تاسو مخکې تېر شوي، مخکې له دې چې تاسو خپله د نورو لپاره د عبرت مثال وګرځی.
جناب محترم حکمت یار صاحب په یاد ولره :
مرګ له هېچا سره جوړجاړی نه کوي.
هغه پاچاهانو او جهادی مشرانو ته هم ورځي، لکه څنګه چې کمزورو او بې وسه خلکو ته ورځي.
ناڅاپه یې راګیروي، د غرور او ظاهري شان و شوکت جامې ترې باسي او بیا یې د قبر په تیارو کې یوازې پرېږدي؛ هلته انسان د خپلو کړنو په بدل کې مسوول وي.
نو افسوس دې وي پر هغه چا چې خپل آخرت یې د بل چا د دنیا لپاره خرڅ کړ!

او څومره به حسرتناک وي د هغه چا حالت چې د ظالمانو مرسته یې کوله، بیا خپل رب ته داسې ورغی چې د مظلومانو په وینو او د بې وسه خلکو په اوښکو یې خپل بار دروند کړی و.

الله تعالی فرمایي:
يَوْمَ لَا يَنْفَعُ الظَّالِمِينَ مَعْذِرَتُهُمْ وَلَهُمُ اللَّعْنَةُ وَلَهُمْ سُوءُ الدَّارِ

په هغه ورځ به د ظالمانو عذرونه هېڅ ګټه ورته ونه رسوي؛ د هغوی لپاره لعنت دی او د هغوی لپاره بد استوګنځای دی.

جناب محترم حکمت یار صاحب !
تاسو د دې هېواد د تاریخ یوه دوره وی.
ستاسو د واک، سیاست او ادارې وخت تېر شو او د تاریخ په پاڼو کې ثبت شو.
نن که تاسو له هېواده بهر یاست او یا د افغانستان د راتلونکي په اړه سیاسي هڅې کوی، دا باید هېره نه کړی چې افغانستان یوازې د څو کسانو، څو ګوندونو او څو سیاسي څېرو ملکیت نه دی؛ افغانستان د میلیونونو افغانانو ګډ کور دی.
که نن بیا د پاکستان او یا بل کوم هیواد په لمن کې د افغانستان د راتلونکي لپاره د سیاسي نقشې جوړولو، د واک ترلاسه کولو او یا د خپلو پخوانیو سیاسي حسابونو د تصفیې هڅې کېږي، نو د تاریخ له تجربو باید عبرت واخیستل شي.
هیڅ بهرنی هېواد د افغانستان د ولس د ارادې ځای نه شي نیولی، او هېڅ سیاسي پروژه هغه وخت دوام نه شي کولی چې د افغانانو له باور، ملي ګټو او خپلواک تصمیم څخه جلا وي.

پرون چې زور , زر , تزویر , میزایل او ستینگر توغندی دواک سره ستاسو په لاس کې و، نن واک د نورو په لاس کې دی؛ خو سبا به بیا د تاریخ بل فصل پرانیستل کېږي.
نو له دې امله د واک د بېرته ترلاسه کولو له فکر څخه مهمه خبره دا ده چې افغانستان د لا ډېرو جګړو، سیاسي انتقامونو او پردیو سیالیو قرباني نه شي.

د افغانستان ستونزې د افغانانو ترمنځ د خبرو، تفاهم او مسؤلیت له لارې د حل وړ دی.
که څوک د افغانستان د راتلونکي لپاره رښتینی فکر لري، نو باید د دې خاورې د خلکو درد، د شهیدانو کورنیو او د بې‌ګناه قربانیانو اوښکې، او د څو لسیزو جګړو ستړیا په پام کې ونیسي.

د پاکستان، ایران، روسیې، امریکا او یا د بل هر هېواد په سیاسي دروازه کې د افغانستان د برخلیک لټول، د افغانستان د خپلواک سیاسي تصمیم بدیل نه شي کېدای.

محترم انجینر صاحب دخدای لپاره له تېر وخت څخه عبرت واخلی.

که پرون مو واک او قدرت درلود، نن یې نه لری؛ که نن څوک واک لري، هغوی هم باید پوه شي چې دا واک تلپاتې نه دی.
د تاریخ قانون پر ټولو یو شان دی.

نه جمهوریت تل پاتې شو، نه به هر سیاسي جوړښت تل پاتې وي.
هره دوره خپل پای لري، هر واک خپل حساب لري، او هر انسان د خپل عمل په وړاندې د مسؤولیت یوه ورځ لري.
نو مخکې له دې چې د افغانستان د راتلونکي لپاره د پردیو په سیاسي محاسبو کې ځان شریک کړی، له ځانه وپوښتی:

ایا موږ د افغانستان لپاره کار کوو، که د خپل تېر واک د بېرته ترلاسه کولو لپاره؟

ایا زموږ هڅې د افغانانو ترمنځ د سولې او تفاهم سبب کېږي، که د نوې شخړې او وینې تویېدو زمینه برابروي؟

او ایا تاریخ به زموږ په اړه ولیکي چې د خپل هېواد د دردونو د کمولو لپاره مو هڅه وکړه، که دا چې د خپل سیاسي هدف لپاره مو یو ځل بیا افغانستان د پردیو د سیالیو ډګر وګرځاوه؟
محترم انجینر صاحب !
د واک عمر لنډ دی؛ خو د یوه ملت پر حافظه د انسان کړنې اوږد اثر پرېږدي.
نو د واک د بېرته ترلاسه کولو پر ځای د افغانستان د راتلونکي په اړه فکروکړی.
د شخصي او سیاسي حسابونو پر ځای د ولس حساب ته وګوری.
او د پردیو د دروازو پر ځای د خپل هېواد د خلکو غږ واوری.
ځکه تاریخ به بالاخره د ټولو د وختونو حساب کوي.
د وخت وار د هېچا په لاس کې نه دی؛
خو دا زموږ په لاس کې ده چې په خپل وار کې څه پرېږدو.

الله تعالی دې موږ ټولو ته توفیق راکړي چې د واک، مقام او سیاست له تېرېدونکي ظاهري ځواک څخه پورته، د افغانستان د خلکو، سولې، عدالت او راتلونکي په اړه فکر وکړو.
وخت تېرېږي، واک بدلېږي، څېرې ورکېږي؛
خو افغانستان پاتې کېږي.

إِنَّ اللَّهَ لَا يُغَيِّرُ مَا بِقَوْمٍ حَتَّىٰ يُغَيِّرُوا مَا بِأَنْفُسِهِمْ
بېشکه الله د هېڅ قوم حالت نه بدلوي، تر هغه چې هغوی خپل حالت په خپله بدل نه کړي.
والسلام .
وما علینا الابلاغ المبین .
والله اکبر والمستقبل للااسلام .

له شریعت څخه استبدادي تعبیر

زموږ انګلیسي ویبپاڼه: