محرومیت دختران از آموزش، زنده به گور کردن یک نسل

در مقدمه خاطره‌ای را عرض می‌کنم. در دوره اول حاکمیت طا لبان، احتمالا سال ۱۳۷۹، که سال‌های نخست تدریسم در فاکولته شرعیات هرات بود، غالبا به سخنرانی در محافل عمومی دعوت می‌شدم. در آن زمان، مرحوم حاجی قاری محمد شفیع، مسئول دار الحفاظ باغ آزادی از من خواهش کرد که در محفل شیرینی‌خوری دخترش چند دقیقه‌ای صحبت کنم. من در آن محفل، که جمعی از علمای دینی نیز حضور داشتند به آیه ۷۱ سوره توبه استناد کردم که می‌گوید مردان و زنان مومن یاور و پشتیبان یکدیگرند در فرمان دادن به کارهای شایسته و بازداشتن از کارهای زشت. من گفتم در ذیل این مبحث اهمیت آشنایی با قواعد این کار در میان مفسران مطرح است، و این مستلزم داشتن علم است، و آن مستلزم تعلیم.. و نتیجه‌گیری‌ام این بود که مرد و زن به صورت یکسان باید امکان فراگیری دانش را داشته باشند. در همان جلسه به آن عده از علمای حاضر در محفل اشاره کردم و گفتم ایشان حضور دارند و اگر برداشت من خطاست می‌توانند همین جا بگویند و تصحیح کنند. طبعا کسی اعتراضی نداشت و محفل تمام شد. یک هفته بعد شنیدم که یکی از آن‌ها، که ظاهرا از بقیه ملاتر هم بود، و اکنون سالخورده شده و در هرات است، و البته هراتی نیست، به اداره جنایی طا لبان مراجعه کرده و از سخنرانی من گزارش داده است. طبق آن‌چه از شاگردانش در فخر المدارس شنیدم، وی به آمر جنایی گفته بود بعد از چند سال تلاش امارت اسلامی برای اصلاح جامعه هنوز کسانی پیدا می‌شوند که از تعلیم دختران دفاع می‌کنند و خواهان به فساد کشاندن جامعه هستند.

این ذهنیت که گویا آموزش دختران سبب فساد جامعه می‌شود بخشی از مشکلات موجود در جامعه ماست، که در میان اقشار جاهل و سنتی رواج دارد، و کسانی که از این سنت غلط حمایت و برای ترسیخ آن در جامعه تلاش می‌کنند آن دسته از ملاها هستند. همین دست از ملاها در نظام طا لبانی نقش موثری دارند و امیر المومنین شان نیز یکی از همین طیف است.

در ذهنیت این جماعت، فساد معنای خاصی دارد که با معنای متعارف آن فرق دارد. از نظر انسان‌های عاقل و نرمال فساد یعنی: رشوت گرفتن، تهدید کردن، ترساندن، خانه‌های دیگران را غصب کردن، مردم را به بیکاری و فقر سوق دادن، به تنش‌های قومی دامن زدن، تعصب تباری نشان دادن، میان شهروندان تبعیض ورزیدن، محاکمه صحرایی مخالفان و آنان را اعدام کردن، به زنان و دختران دستگیر شده تجاوز کردن، پسران خردسال را اختطاف کردن و مورد تجاوز قرار دادن، از اموال بیت المال صاحب خانه‌های متعدد شدن، با خویش‌خوری منابع عامه را در میان وابستگان خود تقسیم کردن، و سرنوشت کشوری را برای دهه‌ها به تباهی کشاندن… اما از نظر این گروه فساد خلاصه می‌شود در آن‌چه با زن و موسیقی و خوشی و شادابی ارتباط داشته باشد و از این رو همه توان خود را متمرکز می‌کنند بر سرکوب آن‌ها، و نتیجه‌اش می‌شود جامعه‌ای فقیر، درمانده، گدایگر، تحقیرشده و افسرده که هر کس در صدد فرار از آن است.

محروم کردن ملیون‌ها دختر افغانستان از آموزش، در کنار سایر جنایاتی که طا لب انجام می‌دهد، یکی از بزرگ‌ترین جنایات ضد انسانی این گروه است.. این کار دفن و زنده به گور کردن معنوی یک‌ نسل است. مرحوم طالقانی در تفسیر پرتوی از قرآن، در تفسیر آیه “و اذا الموؤدة سئلت بای ذنب قتلت” می‌گوید مراد از زنده به گور کردن سرکوب استعدادهایی است که می‌توانست شکوفا شود و ثمرات پربرکتی برای خود شخص و برای جامعه انسانی داشته باشد. جلوگیری از شکوفایی استعداد انسان‌ها و گرفتن فرصت آموزش و یادگیری بخشی از همین جنایت ضد انسانی است.

بسیاری از دانشمندان به این نظرند که زنده به گور کردن دختران به شکل فیزیکی در قدیم هم رخ نداده، ‌و اگر هم رخ داده بود به صورت انگشت‌شمار بوده است نه به شکل یک پدیده جمعی و گسترده.. تاکید مکرر قرآن بر جلوگیری از فرزندکشی و به ویژه دخترکشی، با این مفهومی که طالقانی گفته است تناسب بسیار بیش‌تری دارد. ملا هبت الله و پیروانش سردمدار زنده به گور کردن معنوی دختران افغانستان در این عصرند و اکنون پنج سال مکمل است که آنان این گورستان را توسعه می‌دهند.

زموږ انګلیسي ویبپاڼه: