آتروما څنګه ناروغي ده؟

آتروما( Atheroma) څر نګه ناروغي ده ؟

د شریان د دیوال غټوالی چې د غوړو، لکه کلسترول (Cholesterol)، د راټولېدو له امله رامنځته کېږي او په پایله کې د شریانونو تنګوالی پیدا کوي .

آتروما (Atheroma):

آتروما هغه حالت دی چې پکې د شریانونو په داخلي دیوال کې غوړ مواد، په ځانګړي ډول کلسترول (Cholesterol)، ورو ورو راټولېږي. د دې غوړو د زېرمې له امله د شریان دیوال غټ او کلک کېږي، د شریان لاره تنګېږي او د وینې بهېدل کمېږي. که دا حالت دوام ومومي، نو د زړه، مغزو او نورو مهمو غړو د وینې رسېدنه ګډوډوي او د زړه حملې او دماغي سکتې خطر زیاتوي .

د آتروما لاملونه

آتروما ډېر وخت د لاندې لاملونو له امله رامنځته کېږي:

• د وینې د کلسترول (Cholesterol) لوړوالی

• د غوړو ډېر خوړل، په ځانګړي ډول حیواني غوړي

• د شکر ناروغي (Diabetes Mellitus)

• د وینې لوړ فشار (Hypertension)

• سګرټ څکول

• لږ بدني حرکت

• زیات وزن او چاغوالی

• ارثي تمایل (کورنۍ سابقه)

د آتروما نښې

په لومړیو پړاوونو کې ښايي هېڅ نښه و نه لري، خو د شریان د تنګېدو له زیاتېدو سره دا نښې څرګندېږي:

• د سینې درد (که د زړه شریانونه اغېزمن شي)

• د ساه لنډوالی

• ژر ستړیا

• د پښو درد د ګرځېدو پر مهال

• سر ګرځېدل یا ناڅاپي بې‌حسي (که د مغزو شریانونه تنګ شي)

د آتروما پایلې او خطرونه

که آتروما پر وخت ونه پېژندل شي او درملنه یې و نه شي، نو دا ستونزې رامنځته کولای شي:

• د زړه حمله (Myocardial Infarction)

• دماغي سکتې (Stroke)

• د پښو د وینې کمښت

• ناڅاپي مرګ

د آتروما مخنیوی

د آتروما د مخنیوي لپاره دا کارونه ډېر ګټور دي:

• د غوړو او خوږو خوړو کمول

• د سبزیو، مېوو او سالمو خوړو زیاتول

• هره ورځ منظم بدني حرکت (لکه چټک قدم وهل)

• د وزن کنټرول

• سګرټ پرېښودل

• د وینې فشار، شکر او کلسترول منظم کنټرول

د آتروما درملنه

د آتروما درملنه د ناروغ د حالت له مخې توپیر لري:

۱. د ژوند د لارې بدلون

• سالم خواړه

• بدني حرکت

• د وزن کمول

۲. درملنه

• د کلسترول کموونکي درمل، لکه: Statins

• د وینې نری کوونکي درمل، لکه: Aspirin (د ډاکټر په سلا)

۳. جراحي یا مداخله‌يي لارې

• Angioplasty

• Stent ایښودل

• Bypass surgery