نعمت الله صدیقي

د اردو ژبې د خورا پیاوړي سیاسي مبصر او کالم لیکوال نصرت جاوید تېر کالم د تېرې جمعې او هفتې په ورځ په اسلام اباد کې د اخبارونو په نه توضع یا ویشنې لیکلی و، چې ګنې د کوم نامعلوم علت له مخې د اخبارونو مخه نېول شوې. ښایي دا خبره اوس دومره مهمه…

د سږ ۲۰۲۶م کال د نوبېل جایزه ۷۶ کلنې سپین سرې ادیبې او لیکوالې این کارسن (Anne Carson) ته ورکړای شوه، دا خبر د هغو خلکو لپاره دومره خبر نه وي، چې د ادبیاتو په بنیادي روح او جوهر پوهېږي؛ خو مطبوعات یې باید خبر خرڅ کړي او لوی اکثریت یا هغوی…

د مصنوعي ځېرکتیا په اړه دا کالم ممکن زموږ څلورم او وروستۍ کالم شي، علمي تنوع او خور وور موضوعي اغېز او مفهوم یې همغه دی، چې د ژوند په تقریباً ټولو برخو یې خپل ګوڼ سیوری غوړولی دی؛ ځکه خو یې د ژباړې په اړه هم د کار و زیار په برخه کې له…

ادبیات او مصنوعي ځېرکتیا ـ (AI) د تېر کالم «مصنوعي زېرکتیا» له خپریدو وروسته مې یوه ادبي ملګري راسره رابطه وکړه او د بحث له مثبت ګڼلو وروسته یې اندیښنه دا وه، چې د ادبیاتو په برخه کې زموږ یو شمیر ادبي دوستان ولې له دا ډول ایجاداتو وېره لري…

مصنوعي ځېرکتیا (AI) له «۲۰۲۰ م تر ۲۰۳۰م» لسیزې ته د ساینس او ټکنالوژۍ د اوج لسیزه وویل شوه او په اړه یې د ډېرو تېزو او توندو غبرګونونو له وړاندوینو معلومېږي، چې راروانې څپې یې تر دې هم پرشدته، ګټندویه او یا هم اندیښنه لرونکي دي؛ بلکې فعلاً…

سلیم راز مرحوم دې خدای وبخښي، له ننګرهار پوهنتون ورسره غږېدم، په خبرو خبرو کې مې ورسره د خپل لسانس د دورې د پایلیک «د متن سپړنې هنر» موضوع یاده کړه، چې دوی یې د اردو په اثر ساختیات او موږ یې راغښتواله بولو، بې له مقدمې او په ترخه خندا یې…

له موډرنېزم منظور هغه نظریاتي اړخ نه دی، چې اډانه یې د غرب له ژورو فکري او تاریخي اساساتو سره رګ و ریښه لري؛ بلکې د هغه معاصریت یا مهالني روش او تمایلاتو په مانا یې اخلو، چې د نړی حاکم تصور او قدرت یې د توازن او سیالی ساتنې ادعا لري؛ یعنې…

دا څو ورځې چې د سیمې او نړۍ جګړه له اورني شدت سره تر اوونیو اوښتې، ښايي زما په څېر د ډېرو خلکو زړونه او ذهنونه هم ورسره له معمول ډېر لرې ان تر دې چې وروسته یې هم خدای مه کړه همداسې پاشلي او له خورو ورو اغیزو خوندي پاتې نشي؛ ځکه چې د جګړې…

ځالو ته ځي او راځي زړونو کې یې سا نه راځي مرغۍ زموږ له ونو ځي لکه چې بیا نه راځي د جنګ شېبه ده، زه په تش کمربند څه کوای شم سترګې دې واړوه چې زړه کې مې درزا نه راځي دومره پوهېږم چې څېره دې منتشره وه بیا غږ دې رنځور دی؟ او که غږ دې بیا…

یو وخت داسې هم و، چې د ژبې په اړه په معمولي څه ویلو هم یو څوک د «اسلام ضد» او په «افغان ملتي» یادېدای شو؛ یعنې اسلام د مورنیو ژبو د پالنې او ترویج مخالف و او ملي والی یا ملت پالنه هم په عیبونو کې ګڼل کېدای شوه؛ خو اوس تقریباً دا تصور ختم…