سریزه:
بیعت د اسلام په سیاسي، ټولنیز او اخلاقي نظام کې یو مهم او بنسټیز مفهوم دی. دا د مسلمان او د هغه د مشروع مشر تر منځ د وفادارۍ، اطاعت او ژمنتیا رسمي تړون ته ویل کېږي.
بیعت یوازې یو ظاهري عمل نه دی، بلکې د مسؤولیت، نظم، یووالي او متقابل اعتماد څرګندونه هم کوي.
د اسلامي تاریخ په بېلابېلو پړاوونو کې بیعت د رهبرۍ د مشروعیت، د امت د یووالي او د ټولنیز ثبات د ساتلو لپاره مهم رول لوبولی دی. له همدې امله، د بیعت د مفهوم پېژندل د اسلامي نظام د پوهېدو لپاره ځانګړی اهمیت لري.
د بیعت لغوي معنا:
د بیعت کلمه له “بيع” څخه اخیستل شوې ده، چې معنا یې راکړه ورکړه، معامله او تړون دی.
په پخوانیو زمانو کې به خلکو د معاملې او هوکړې پر مهال یو له بل سره لاسونه ورکول، او همدا لاس ورکول به د تړون او ژمنې نښه وه. وروسته دا عمل د اطاعت، وفادارۍ او ژمنتیا د څرګندولو لپاره هم وکارول شو. له همدې امله، بیعت په لغوي لحاظ د لاس ورکولو، تړون کولو او ژمنې معنا لري.
د بیعت اصطلاحي معنا:
په اسلامي اصطلاح کې بیعت هغه تړون او ژمنه ده چې یو انسان یې له خپل مشر، لکه پیغمبر، امام، خلیفه یا حاکم سره کوي، تر څو د هغه اطاعت وکړي او خپل کارونه ورسره تنظیم کړي. دا اطاعت د حق، عدالت او شریعت په چوکاټ کې وي.
په بله وینا، بیعت یو داسې مسؤولانه تړون دی چې له یوې خوا پیروان د اطاعت او ملاتړ ژمنه کوي، او له بلې خوا مشر مکلف وي چې د حق، عدالت او د اسلامي اصولو له مخې رهبري وکړي.
د بیعت ډولونه:
په اسلامي اصطلاح کې بیعت عموماً په دوه ډوله وېشل کېږي:
۱. عام بیعت:
عام بیعت هغه بیعت دی چې په ټولو عمومي چارو کې د اطاعت او وفادارۍ ژمنه کېږي. یعنې یو شخص له خپل مشر سره په ټولیز ډول د همکارۍ او اطاعت تړون تړي، او د ټولنیز نظم او رهبرۍ د منلو اعلان کوي.
۲. خاص بیعت:
خاص بیعت هغه دی چې په ځانګړي کار یا ځانګړي حالت کې ترسره کېږي. د بېلګې په توګه، د جګړې، دفاع، مقاومت یا کوم ځانګړي مسؤولیت لپاره بیعت کول خاص بیعت بلل کېږي.
په دې ډول بیعت کې اطاعت په یوه ټاکلې برخه پورې محدود وي.
د بیعت اهمیت:
بیعت په اسلامي ټولنه کې د نظم، یووالي او ثبات د ټینګښت وسیله ده. کله چې خلک له خپل مشروع مشر سره بیعت کوي، نو په حقیقت کې د ګډ ژوند، ګډو مسؤولیتونو او منظمې رهبرۍ منل څرګندوي. همدا چاره د دې سبب ګرځي چې په ټولنه کې ګډوډي کمه شي، د اختلافاتو مخه ونیول شي او خلک د یوې واحدې رهبرۍ تر چتر لاندې ژوند وکړي.
بیعت همدارنګه د امت او مشر تر منځ د متقابل اعتماد اړیکه هم پیاوړې کوي.
د بیعت اخلاقي او ټولنیز اړخ:
بیعت یوازې سیاسي تړون نه دی، بلکې اخلاقي ارزښت هم لري. کله چې یو شخص بیعت کوي، نو هغه د وفادارۍ، رښتینولۍ او مسؤولیت منلو ژمنه هم کوي. دا ژمنه د ټولنې په اصلاح، د ګډو اهدافو په ترلاسه کولو او د امت په اتفاق کې مهم رول لري. له همدې امله، بیعت د اطاعت تر څنګ د باور، امانت او صداقت مفهوم هم له ځان سره لري.
د بیعت او رهبرۍ اړیکه:
په اسلام کې مشروعه رهبري د نظم او عدالت لپاره ضروري ګڼل شوې ده، او بیعت د همدې رهبرۍ د منلو او ملاتړ یوه مهمه وسیله ده. مشر ته د بیعت ورکول په حقیقت کې د دې مانا لري چې خلک به د مشروعو لارښوونو پیروي کوي او د ټولنې د ښېرازۍ لپاره به له رهبرۍ سره همکاري کوي. په دې توګه، بیعت د رهبر او رعیت تر منځ اړیکه لا پیاوړې کوي او د مسؤولیت حدود روښانه کوي.
پایله:
په پای کې ویلای شو چې بیعت د اسلام په ټولنیز او سیاسي نظام کې د وفادارۍ، اطاعت او ژمنتیا یو مهم اصل دی. دا هغه تړون دی چې انسان یې له خپل مشروع مشر سره کوي، تر څو د حق، عدالت او نظم په چوکاټ کې ژوند وکړي. د بیعت لغوي معنا د لاس ورکولو او تړون کولو سره تړاو لري، خو په اسلامي اصطلاح کې دا د اطاعت، وفادارۍ او مسؤولیت رسمي تړون بلل کېږي. د عام او خاص بیعت بېلګې ښيي چې دا مفهوم هم په عمومي چارو کې ارزښت لري او هم په ځانګړو حالاتو کې. نو ځکه، بیعت د اسلامي ټولنې د یووالي، ثبات او سالمې رهبرۍ له مهمو بنسټونو څخه شمېرل کېږي.
https://af.dawatmedia24.com/?p=184856
Comments are closed.