نیک محمد نیکمل

نړیوال سیاست د شطرنج هغه ستنه ده چې پر تور او سپین تخت یې لوی قدرتونه ناست دي، خو مهرې یې د کمزورو ملتونو له وینو، اقتصاد، جغرافیې او برخلیک څخه جوړې شوې دي. دلته پاچا نه وژل کېږي، بلکې خوندي کېږي؛ وزیران قرباني کېږي، خو د تخت شاته ناست…

د لویو قدرتونو سیالي او د کوچنیو ملتونو قرباني….!!! ایا نړیوال قانون د زورورو لپاره دی؟ نړیوال سیاست له لرې نه د قوانینو، تړونونو او انساني ارزښتونو په ژبه خبرې کوي، خو له نږدې چې ورته وکتل شي، د زور، ګټو او سیالیو یوه بې‌رحمه میدان…

سیاست هغه ډګر دی چې پکې شعارونه ژر زړېږي، خو واقعیتونه ورو بدلېږي. د افغانستان د معاصر تاریخ اوږده تجربه دا ښيي چې بهرنی ملاتړ، که هر څومره پراخ او رنګین وي، تر هغه وخته مشروعیت نه شي زېږولای، تر څو چې د ولس له باور، ارزښتي ثبات او داخلي…

نړیوال سیاست کې د اسلامي امارت د مشروعیت خاموشه جګړه….!!! رسمي نه‌پېژندنه، خو عملي تعامل؛ دا تضاد څه پیغام لري؟ په نړیوال سیاست کې ځینې جګړې د ټوپک، بندیز او اعلامیو له لارې نه تر سره کېږي، بلکې د چوپتیا، ځنډ او مبهم تعامل په ژبه…

افغانستان د سیمې په بدلېدونکو معادلو کې؛ فرصتونه او ګواښونه….!!! افغانستان نن د یو داسې تاریخي پړاو په درشل کې ولاړ دی چې هره پرېکړه یې د هېواد د راتلونکي د بریا او ناکامۍ ترمنځ د یوه نري تار حیثیت لري. سیمیز سیاست په تېز بدلون کې دی؛ لوی…

افغانستان هغه خاوره ده چې د تاریخ په اوږدو کې یې د پردیو امپراتورانو غرور مات کړی، خو خپله د پر ځان بساینې، خپلواک اقتصاد، او ملي اتکا په برخه کې لا هم له کړاوونو سره مخ ده. د دې خاورې زامن شجاع، مخلص، او د غیرت ډک تاریخ لري، خو دا غیرت چې…

افغانستان د نعمتونو، حاصل او زراعت هېواد دی. د هر ولایت د خاورې بوی، د هر باغ رنګ، او د هر بزګر تندی د زحمت نښه لري. خو د افسوس ځای دا دی چې دا ټول زحمتونه د هر کال د میوې له موسمه سره یو ځای مري، یا په ګاونډیو هېوادونو پورې تړلي پاتې کېږي.…

افغانستان د آسیا په زړه کې پروت هېواد دی چې د جغرافیایي موقعیت له پلوه د سیمې د اقتصادي او سیاسي بدلونونو مهم محور ګڼل کېږي. د تاریخ په اوږدو کې دا خاوره د تمدنونو د تېرېدو، د سوداګرۍ د لارو د نښلولو، او د ستراتېژیکو رقابتونو مرکز پاتې شوې…

افغانستان او پاکستان د سیمې هغه دوه هېوادونه دي چې له جغرافیې، تاریخ، کلتور او ژبې سره سره، تر ټولو ژور بې‌اعتمادي هم لري. دا بې‌اعتمادي یوازې د سیاست او سرحد په کچه نه ده، بلکې د ذهنیت، ارادې او هدف تر بنسټه رسېږي. پاکستان له خپل جوړېدو…

د نړۍ استعمار که په تېر کې پوځي ټانک او توپ و، نو نن یې وسله فکر، فرهنګ او رسنۍ دي. تېر کې د مسلمانانو ځمکې اشغال کېدې، خو نن د دوی اندېښنې، عقیدې، حیا او ارزښتونه تر برید لاندې دي. دا جګړه بله ماهیت لري، بله بڼه لري او بل هدف لري –…