د محمد طارق بزګر مقالوې اثارو ته لنډه کتنه

د محمد طارق بزګر مقالوې اثارو ته لنډه کتنه

د محمد طارق بزګر صاب څو مقالې مي چي ولوستې ، یوه خبره راته ډېره روښانه سوه چې دی یوازي د لیکلو له پاره نه لیکي، بلکي د فکر جوړولو له پاره یې لیکي. د ده په لیکنو کي داسي خبري سته چي انسان یې یوازي نه لولي، بلکي لږ تم کیږي او له ځانه پوښتنه کوي چي موږ ولې تردي ځایه راغلو اوله دي وروسته باید څه وکوو. زما په نظر د بزګر صاب ترټولو غټه ځانګړنه دا ده چي هغه هڅه کوي افغان انسان له پخوانیو شخړو او تکراري بحثونو لږ پورته کړي او د راتلونکي په اړه فکرکولو ته یې وهڅوي. دی تل دا خبره رامخته کوي چي افغانسان یوازي د یوه قوم، یوې ډلې، یوې سیمې یا یوه فکر نوم نه ده، بلکې د ټولو افغانانو ګډ کور ده. دا خبره کیدای سي ساده ښکاره سي، خو!
په داسې ټولنه کې چې ډېر وخت مو د «زما» او «ستا» په خبرو کې عمر تېر کړی، د «زموږ» خبره کول خپله یو لوی فکر ده.
د ده په مقالو کې تاریخ هم په بل ډول را اخلي تاریخ یوازې د دې لپاره نه یادوي چې یو څوک اتل او بل څوک خاین ثابت کړي، بلکې هڅه کوي چې له تاریخ څخه درس واخلو. دا ډېره مهمه خبره ده، ځکه که تاریخ مو یوازې د یو بل د ملامتولو لپاره استعمال کړی، نو راتلونکی نسل به هماغه زړې دښمنۍ له ځانه سره وړي. خو که تاریخ د زده کړې لپاره ولولو، بیا کولای سو چې د خپلو تېرو تېروتنو له تکرار څخه ځان وژغورو.
د بزګر صاب د لیکنو بله مهمه خبره دا ده چې انسان باید د قوم، ژبې، سیمې او سیاسي نوم پر ځای د خپل عمل له مخې وکتل سي. دا فکر زموږ د ټولنې لپاره ډېر اړین ده. ځکه یو ښه انسان یوازې د دې لپاره ښه نه وي چې زموږ له ډلې ده او یو بد کار یوازې د دې لپاره بد نه سي چې د بلې ډلې ده. عدالت هغه وخت عدالت وي چې د خپل او پردي لپاره یو شان معیار ولري.
د ده د قلم یوه بله ځانګړنه دا ده چې د قدرت په اړه هم ډېرې مهمې پوښتنې راپورته کوي. دی قدرت د شخصي ملکیت په توګه نه ویني، بلکې د خلکو امانت یې ګڼي. دا فکر باید زموږ په ټولنه کې ډېر پیاوړی سی. حکومت او واک د دې لپاره نه ده چې یو څوک پرې د تل لپاره ځان لوړ وبولي، بلکې واک هغه وخت ارزښت لري چې د خلکو ژوند ښه کړي، قانون پلی کړي، عدالت وساتي او د خلکو عزت خوندي کړي.
بزګر صاحب یوازې د سیاست او تاریخ خبرې نه کوي. هنر، ادب، کلتور او د ټولنې ګډه حافظه هم د ده د فکر یوه برخه ده. دا موضوع ډېره ارزښتناکه ده، ځکه یو هېواد یوازې په سړکونو، ودانیو او وسلو نه جوړېږي. یو ملت خپلې کیسې، شعرونه، هنرونه، ژبې، دودونه او فرهنګي یادونه هم لري. که دا شیان له منځه ولاړ سي، د ملت یوه برخه حافظه هم ورسره له منځه ځي.
د ده په لیکنو کې تعلیم او پوهه هم ځانګړی ځای لري. دا خبره یې ډېره مهمه ده چې افغانستان یوازې په سیاسي بدلون نه جوړېږي. ښوونځي، پوهنتونونه، استادان، څېړونکي، مسلکي ځوانان او د پوهې خاوندان د هېواد اصلي پانګه ده. که موږ یو قوي افغانستان غواړو، باید د ځوانانو ذهنونه قوي کړو. ځکه د یوه هېواد راتلونکی یوازې په لاسونو نه، بلکې په فکرونو هم جوړېږي.
بزګر صاحب د ښځو او نارینه وو، قومونو او سیمو، بېلابېلو فکرونو او ټولنیزو ډلو په اړه هم د ګډ ژوند خبره کوي. د ده له لیکنو داسې ښکاري چې د افغانستان ستونزه دا نه ده چې خلک مختلف دي، ستونزه هغه وخت پیدا کېږي چې اختلاف د دښمنۍ وسیله وګرځي. اختلاف باید د یو بل د له منځه وړلو سبب نه سي. موږ کولای سو مختلف فکر ولرو، خو بیا هم یو هېواد ولرو.
زما په نظر د ده د قلم تر ټولو لویه لاسته راوړنه دا ده چې هڅه کوي افغانان له شخصیتونو څخه institutions او له شعارونو څخه عمل ته متوجه کړي. موږ ډېر وخت د یوه مشر، یوه قوماندان، یوه سیاسي څېرې یا یوه ډلې په تمه پاتې سوي یو چې زموږ ټولې ستونزې حل کي. خو د هېوادونو ستونزې یوازې په اشخاصو نه حل کېږي. قوي قانون، قوي ادارې، تعلیم، اقتصاد، عدالت او د خلکو باور هغه شیان دي چې یو هېواد په اوږده موده کې قوي کوي.
د بزګر صاحب لیکنې ځکه هم ارزښت لري چې دی د هرې موضوع لپاره یوه ساده او اسانه لاره نه وړاندې کوي. دی هڅه کی چې انسان د موضوع دواړه اړخونه وویني. نه هر پخوانی شی په بشپړه توګه بد ګڼي او نه هر نوی شی په بشپړه توګه ښه. نه تاریخ د انتقام لپاره غواړي او نه راتلونکی د تېر وخت له هېرولو سره جوړوي. د ده په فکر کې د منځنۍ لارې، عقل، عدالت او انساني کرامت خبره ډېره ښکاره ده.
البته هر لیکوال خپل نظر لري او هر لوستونکی حق لري چې له یوه لیکوال سره په هره خبره کې موافق یا مخالف وي. خو د یوه لیکوال ارزښت یوازې په دې نه اندازه کېږي چې ټول خلک ورسره موافق دي که نه. کله کله د لیکوال تر ټولو لوی کار دا وي چې داسې پوښتنه راپورته کړي چې خلک پرې فکر کولو ته اړ سي. د بزګر صاب په لیکنو کې زه همدا ځانګړنه ډېره وینم.
ده یوازې ستونزې نه دي حسابلې، بلکې هڅه یې کړې چې د فکر یوه لاره هم وښيي. داسې فکر چې پکې افغانستان د ټولو ګډ کور وي، قانون د هر چا لپاره یو رقم وي، واک د خلکو امانت وي، تعلیم د هېواد د راتلونکي بنسټ وي، تاریخ د زده کړې وسیله وي، هنر د ملت حافظه وي او انسان د هرې سیاسي او ټولنیزې نظریې تر ټولو مهم اصل وي.
په یوه داسې هېواد کې چې ډېرې خبرې مو اورېدلې، ډېر شعارونه مو لیدلي او ډېرې ژمنې مو تجربه کړې، د داسې قلم اړتیا ډېره ده چې انسان ته د فکر کولو جرئت ورکړي. داسې قلم چې یوازې احساسات ونه پاروي، بلکې عقل هم راویښ کړي. داسې لیکوال چې یوازې د تېر وخت په اړه خبرې ونه کړي، بلکې له موږ وپوښتي چې راتلونکي نسل ته څه پرېږدو.
ما د بزګر صاب! په لیکنو کې تر ټولو زیات همدا احساس لیدلی چې افغانستان باید د خپلو زړو دښمنیو په منځ کې بند پاتې نه سي. موږ باید له خپل تېر تاریخ څخه زده کړه وکوو، خو د خپل راتلونکي لاره باید د تېر وخت د کرکې په وسیله ونه ټاکو.
زموږ ځوان نسل ته داسې فکر ډېر ضرورت لري. ځوان باید یوازې دا ونه زده کې چې څوک یې مخالف ده، بلکې دا هم باید زده کي چې خپله د هېواد لپاره څه کولای سي. باید یوازې د خپل قوم په اړه فکر ونه کي، بلکې د خپل هېواد په اړه هم فکر وکي. باید یوازې د تېرو خلکو په اړه بحث ونه کې، بلکې د راتلونکو خلکو لپاره هم کار وکې.
د بزګر صاب د قلم ستاینه ځکه کوم چې د ده په لیکنو کې د افغانستان د ستونزو تر څنګ د افغانستان د جوړېدو هیله هم سته. د ده خبرې یوازې شکایت نه دې، بلکې د فکر کولو بلنه ده. یوازې نیوکه نه ده، بلکې د اصلاح غوښتنه هم ده. یوازې د تېر وخت یادونه نه ده، بلکې د راتلونکي لپاره پوښتنه هم ده.
زما په اند د ده د لیکنو اصلي ارزښت په دې کې ده چې هڅه کوي موږ له دې پوښتنې څخه چې «زموږ څوک دی؟» لږ وړاندې یوسي او دې پوښتنې ته مو ورسوي چې «موږ څه ډول افغانستان غواړو او د هغه لپاره خپله څه کولای سو؟»
همدا فکر د یوه سالم قلم نښه ده.
هیله ده چې زموږ په ټولنه کې داسې لیکنې او داسې قلمونه نور هم ډېر سي چې خلک سره ونه وېشي، بلکې د فکر، پوهې، عدالت او ګډ راتلونکي پر لور یې راټول کې، افغانستان نن تر هر څه زیات داسې فکر ته اړتیا لري چې انسان، علم، قانون، عدالت، عزت او ملي ګټې د شخصي او ډله ییزو ګټو څخه پورته کړي.
د محمد طارق بزګر صاب! د قلم لپاره تر ټولو لویه خبره شاید همدا وي چې دی هڅه کوي د افغانستان په اړه یوازې خبرې ونه کې، بلکې د افغانستان د فکر کولو طریقه هم بدله کې. او که یو قلم وکولای سي چې یو ځوان لږ تم کې، فکر کولو ته یې اړ کې او د خپل هېواد په اړه له نوې زاویې سوچ ورکې، نو دا خپله یوه لویه کارنامه ده.
د بزګر صاب مقالوې اثار ځوانان ، ټولنه ، د هیواد اینده کلتور، فرهنګ، سیاسي واک ته موږ متوجه کوي ترڅو خپل راتلونکی دبل له لاس څخه خلاص کوو او خپل هیواد پخپله جوړ کوو نه د نورو په لاس. زما په آند دغه زرین اثار باید نور هم ډېر سي.
ویاړو چي د تعلیم په ډګر کې داسي څېري لرو چې د وطن راتلونکی روښان وساتې او تل حق ویل ولیکې.
ستا قلم د حقیقت په لار روان ده
د ځوانانو د فکرونو لوی نښان ده
په هره کرښه دې دعلم رڼا ښکاري
هره خبره دې د پوهې یو جهان ده
ته چې قلم پورته کوې د خوار ولس لپاره
ستا لیکنه د سبا نسل پیغام ده
طارقه ستا د فکر قدر به تل کېږي
ستا قلم د علم په ډګر کې یو مقام ده
د نصرت غوندې سړي ته یو الهام ده
نصرت الله نصرت

ځواني او د هغې ارزښت -لومړۍ برخه

زموږ انګلیسي ویبپاڼه: