Browsing Tag

نوراحمد خالدی

چرا نامیدن میرویس خان هوتک «جورج واشنگتن افغانستان» درست است؟

خاستگاه این عبارت این مقایسه از کتاب «افغانستان» (۲۰۰۴) اثر نویسنده امریکایی استیون اوتفینوسکی سرچشمه می‌گیرد، که در آن میرویس هوتک را «جورج واشنگتن افغانستان» خوانده است. بعدها نشریه «دیپلمات» آن را در مقاله‌ای در سال ۲۰۱۵ با عنوان «۳۰۰…

!دموکراسی در ترازو: تجربه غرب و افغانستان

27 سپتمبر 2026 باز هم میشنویم که میگویند باید در افغانستان نظام دیکتاتوری برقرار باشد چون برای برقراری نظام دموکراسی شرایط آماده نیست! میگویند دموکراسی باید بعد از گسترش سواد همگانی، تأمین رشد اقتصادی و آمادگی مردم از نظر فرهنگی،…

اقتصاد افغانستان در پنج سال حاکمیت طالبان

اقتصاد افغانستان در پنج سال حاکمیت طالبان: سرمایه‌گذاری، کمک‌های نقدی و دارایی‌های مسدودشده 23 سپتمبر 2026 پیشگفتار با گذشت پنج سال از بازگشت طالبان به قدرت در اگست ۲۰۲۱، اقتصاد افغانستان تصویر پیچیده‌ای را به نمایش…

نظام‌های حکومتی در افغانستان  (پادشاهی، جمهوری، امارتی)

پیشگفتار در دو فصل پیشین، با مفاهیم بنیادین دولت و حاکمیت و نیز ساختارهای عنعنوی قدرت در افغانستان آشنا شدیم. اکنون نوبت به آن رسیده است کهنظام‌های حکومتیای را بررسی کنیم که در طول یک قرن اخیر بر این کشور حاکم بوده‌اند. افغانستان در کمتر…

به پاسخ دکتَر حمیدالله مفید: خراسان: نامی تاریخی-سیاسی یا صرفاً یک مفهوم فرهنگی؟

به پاسخ دکتَر حمیدالله مفید: خراسان: نامی تاریخی-سیاسی یا صرفاً یک مفهوم فرهنگی؟ پاسخ به یک ادعای نادرست 18 سپتمبر 2026 اخیراً آقای دکتر حمیدالله مفید در نوشته‌ای در فیسبوک (15 سپتمبر 2026م)، به نقل از داکتر نوراحمد خالدی، نویسندهٔ کتاب…

مفاهیم دولت، حکومت و حاکمیت

برزبن، 17 سپتمبر 2026 پیشگفتار درکِ هر نظام سیاسی، نیازمندِ شناختِ دقیقِ مفاهیمِ بنیادینی است که ستونِ فقراتِ آن نظام را تشکیل می‌دهند. «دولت»، «حکومت» و «حاکمیت» سه مفهومِ کلیدی در علمِ سیاست و حقوقِ اساسی هستند که متأسفانه در گفتارهایِ…

نقطهٔ عطف در تاریخ معاصر افغانستان: شورای نظار و ایجاد بحران هویت ملی

نقطهٔ عطف در تاریخ معاصر افغانستان: شورای نظار و ایجاد بحران هویت ملی 14 سپتمبر 2026 پیش‌گفتار در فصل‌های پیشین این درس، مفاهیم بنیادین دولت، حاکمیت، ساختارهای عنعنوی قدرت و نظام‌های حکومتی در افغانستان را بررسی کردیم. دیدیم که…

!زبان رسمی و زبان ملی

طبق ماده شانزدهم قانون اساسی سال ۲۰۰۴ افغانستان، زبان‌های پشتو و دری زبان‌های رسمی دولت شناخته شده‌اند و در کنار آن، سایر زبان‌ها (مانند ازبکی، ترکمنی، بلوچی، پشه‌یی، نورستانی، پامیری و قرغزی) در مناطقی که اکثریت مردم به آن‌ها تکلم می‌کنند،…

بررسی ریشه و نام زبان دری کدام درست است: دری، فارسی دری، فارسی؟

بررسی ریشه و نام زبان دری کدام درست است: دری، فارسی دری، فارسی؟ دوکتور نوراحمد خالدی پنجم سپتمبر 2026 پاسخ مختصر نام اصلی و تاریخی این زبان«دری» است. این زبان در خراسان و ماوراءالنهر (افغانستان امروزی و بخش‌هایی از آسیای مرکزی)…

جایگاه زنان در افغانستان: یک تحلیل تاریخی

داکتر نوراحمد خالدی رئیس انجمن تاریخ افغانستان ۱ سپتامبر ۲۰۲۶ ]این تحلیل به منظور حمایت از تهیهٔ یک فصل برای جلد انتشارات پوهنتون آکسفورد در مورد حقوق زنان در افغانستان آماده شده است.[ بخش اول: پرسش عمومی دربارهٔ محدودیت‌های حقوق زنان…