چرا میراث بلخ

ن . جلیل زاد

67
چرا میراث بلخ
باید در سایهٔ لغات بیگانه ایرانی کم‌ رنگ گردد؟
مخدوم رهین پاسخ دهد
در روزگاری که زبان، ستونِ هویت یک ملت است، بزرگ‌ ترین خیانت نه در میدان سیاست، بلکه در میدان لغت ‌ها رخ می‌ دهد.
خیانتی آرام، اما ویرانگر٫ خیانتی که سال‌ ها در رسانه‌ های افغانستان جریان داشت و یکی از چهره‌ های اصلی آن، [[ مخدوم رهین بود ]] کسی که به‌جای پاسداری از زبان شیوای دریِ برخاسته از بلخ، آن را با سیلی از لغات بیگانه و نامأنوس آشفته ساخت.
دانشمندان زبان‌ شناس، چه در ایران و چه در افغانستان، بارها گفته‌ اند که ریشهٔ زبان دری، ریشه‌ ای بلخی است ٫ زبانی که از دل تاریخ این سرزمین برخاسته و با خون و اندیشهٔ مردمش بالیده است.
اما آنچه در دورهٔ مدیریت فرهنگی رهین رخ داد، نه غنا بخشیدن به زبان، بلکه تحمیل یک‌ سویهٔ لغات وارداتی بود ٫ لغاتی که نه از مسیر طبیعی تبادل فرهنگی، بلکه از مسیر وابستگی سیاسی و فکری وارد شدند.
غنا زمانی معنا دارد که دو سوی یک زبان، یکدیگر را به رسمیت بشناسند.
اما وقتی یک‌ طرف، طرف ایرانی لغات و میراث ادبی ما را از فرهنگ‌ نامه‌ هایش حذف می‌ کند، و طرف دیگر آدمی مثل مخدوم رهین همچنان دروازه‌ ها را بی‌ قید و شرط باز می‌ گذارد، این دیگر تبادل نیست٫ تسلیم است.
و تسلیم در حوزهٔ زبان، یعنی بریدن ریشهٔ یک ملت.
مخدوم رهین باید پاسخ دهد که چرا رسانه‌ های افغانستان را به آزمایشگاهی برای لغت های بیگانه بدل کرد ؟
چرا زبان رسانه را از مسیر طبیعی‌اش منحرف ساخت ؟
چرا به‌ جای تقویت زبان دریِ برخاسته از بلخ، آن را به نسخهٔ تقلیدیِ رسانه‌ های دیگر تبدیل نمود ؟
این کار، نه اشتباه ساده، بلکه ضدیت با فرهنگ و حافظهٔ جمعی بود.
زبان، تنها ابزار سخن گفتن نیست ٫ حافظهٔ تاریخی یک ملت است.
هر لغت بی‌ جای تحمیل‌شده، یک زخم کوچک بر پیکر این حافظه است.
و وقتی این زخم‌ ها پی‌ درپی تکرار شوند، هویت یک ملت آرام‌آرام فرسوده می‌ شود.
ملت افغانستان حق دارد بپرسد:
چرا زبان ما باید یک‌ طرفه قربانی شود؟
چرا میراث بلخ باید در سایهٔ لغات بیگانه کم‌ رنگ گردد؟
چرا کسی که مسئول پاسداری از فرهنگ بود، خود به عامل تضعیف آن بدل شد؟
پاسخ‌ گویی، کمترین وظیفهٔ مخدوم رهین است.
زبان این سرزمین، میراث هزارسالهٔ مردمش است٫ و هیچ‌کس حق ندارد آن را به میدان آزمایش سیاست‌های بیگانه تبدیل کند.

 

میلیون‌ها دالر گم‌شده، فرهنگِ گم‌ شده‌ تر

زموږ انګلیسي ویبپاڼه: 

د دعوت رسنیز مرکز ملاتړ وکړئ
له موږ سره د مرستې همدا وخت دی. هره مرسته، که لږه وي یا ډیره، زموږ رسنیز کارونه او هڅې پیاوړی کوي، زموږ راتلونکی ساتي او زموږ د لا ښه خدمت زمینه برابروي. د دعوت رسنیز مرکز سره د لږ تر لږه $/10 ډالر یا په ډیرې مرستې کولو ملاتړ وکړئ. دا ستاسو یوازې یوه دقیقه وخت نیسي. او هم کولی شئ هره میاشت له موږ سره منظمه مرسته وکړئ. مننه

د دعوت بانکي پتهDNB Bank AC # 0530 2294668 :
له ناروې بهر د نړیوالو تادیاتو حساب: NO15 0530 2294 668
د ویپس شمېره Vipps: #557320 :

Support Dawat Media Center

If there were ever a time to join us, it is now. Every contribution, however big or small, powers our journalism and sustains our future. Support the Dawat Media Center from as little as $/€10 – it only takes a minute. If you can, please consider supporting us with a regular amount each month. Thank you
DNB Bank AC # 0530 2294668
Account for international payments: NO15 0530 2294 668
Vipps: #557320

Comments are closed.