د زدهکړې د نړیوالې ورځې (د جنوري ۲۴مه) په مناسبت
د نجونو د زدهکړو ملي کمپاین اعلامیه
په داسې حال کې چې نړۍ د زدهکړې نړيواله ورځ د پوهې، عدالت او هوساینې د ګډ تعهد په توګه لمانځي، موږ له بده مرغه په افغانستان کې له یوه ترخه او دردوونکي واقعيت سره مخ یو: میلیونونه افغان نجونې له خپل بنسټیز انساني حق، یعنې د زدهکړې له حقه په لوی لاس بېبرخې شوې دي.
په ۲۰۱۸ کال کې د ملګرو ملتونو عمومي اسامبلې د جنورۍ ۲۴مه د زدهکړې د نړیوالې ورځې په توګه وپېژندله، څو په دې توګه د زدهکړې پر اړتيا د يوه مسلم انساني حق او عمومي خير په توګه ټيڼګار وشي، او د سولې، دوامداره پرمختګ، او د فقر، بېعدالتۍ او جنسیتي تبعیض د مخنيوي د وسیلې په توګه وهڅول شي.
خو له بده مرغه، په افغانستان کې د زدهکړې د پراختیا او پرمختيا پر ځای، د عصري علومو او په ځانګړي ډول د نجونو د زدهکړو پر وړاندې یوه نااعلانشوې جګړه پيل شوې ده. د څه باندې څلورو کلونو راهيسې د نجونو پر مخ د منځينو، لیسې او لوړو زدهکړو دروازې تړل شوې دي. پوهنتونونه یو په بل پسې تړل کېږي، استادان او محصلین یا د هېواد پرېښودو ته اړ کېږي او یا هم تر ډول ډول فشارونو لاندې يې د چوپتیا او ګوښه کېدو لاره نيولې ده. دا وضعیت نه یوازې د بشر د اساسي حقونو ښکاره نقض دی، بلکې د هېواد پر ملي ګټو، اقتصادي پرمختګ، ټولنیز ثبات، خپلواکۍ او روښانه راتلونکي یو نه جبرانېدونکی ګوزار دی.
د واکمن نظام پالیسۍ، په ځانګړي ډول د نجونو د زدهکړې په برخه کې، نه یوازې زموږ له دیني او فرهنګي ارزښتونو سره په ټکر کې دي، بلکې افغانستان یې په سیمهییز او نړیوال ډګر کې له بېساري انزوا سره مخ کړی دی. له زدهکړې سره دا دښمني، په حقیقت کې د افغانستان له راتلونکي سره دښمني ده.
موږ، د «د نجونو د زدهکړې ملي کمپاین» په توګه، یو ځل بیا پر لاندې ټکو ټینګار کوو:
۱. د طالبانو مسئولیت:
طالبان د هېواد د de facto واکمنانو په توګه، د میلیونونو نجونو د زدهکړې د محرومیت مستقیم مسئول دي. د دغو سیاستونو دوام نه یوازې د دوی کورنی او نړیوال مشروعیت ننګولی دی، بلکې د اوږدمهاله فقر، افراطیت او بېثباتۍ لامل هم ګرځېدلی دی.
طالبان باید یا صادقانه د نجونو د ښوونځيو د تړلو دلیلونه له ولس سره شریک کړي، او یا دې له دې ستر ظلم څخه سمدستي لاس واخلي. په دې برخه کې هر ډول پلمه د دوی د صداقت او کفايت پر نشتوالي دلالت کوي.
۲. د افغانستان ولس مسئولیت:
افغان ولس، په ځانګړي ډول کورنۍ، ديني عالمان، فرهنګیان او روڼاندي باید د دې وضعیت پر وړاندې له چوپتيا او بې تفاوتۍ ډډه وکړي. د نجونو زدهکړه یو سیاسي بحث نه، بلکې یو دیني، وجداني او ملي مسئولیت دی. چوپتیا به له دې ظلم سره د موافقت او همکارۍ معنا ولري.
موږ د هغو مېرمنو، نجونو، استادانو، مدني فعالانو او ټولو مبارزینو له نه ستړې کېدونکو هڅو مننه کوو، چې په تېرو کلونو کې یې د عدالت او حق غوښتنې غږ پورته کړی دی. خو له ژورې اندېښنې سره ګورو چې دا هڅې ورو ورو پيکه کېږي، او دا خطر شته چې ټولنه له دې ستر ظلم سره عادت او معافيت پیدا کړي. د دې وضعیت عادي ګڼل، په چوپتيا سره د تبعیض او بې عدالتۍ منل دي، او دا هغه څه دي چې باید پېښېدو ته يې اجازه ورنه کړو.
۳. د سیاسي او مدني بنسټونو مسئوليت:
سیاسي ګوندونه، مدني بنسټونه، اتحادیې او رسنۍ باید په یوه غږ او پرېکنده ډول د ټولو، او په ځانګړې توګه د نجونو، لپاره د ښوونځيو او پوهنتونونو د بیا پرانیستلو غوښتنه وکړي. د دغو بنسټونو چوپتیا یا بېپامي، د خلکو د استازیتوب په اړه د دوی ادعا له شک او پوښتنې سره مخ کوي.
۴. د نړیوالې ټولنې تعهد:
نړیواله ټولنه باید روان وضعیت عادي ونه ګڼي. له داسې نظام سره بېقیدوشرطه تعامل، چې د هېواد د نیمایي وګړو اساسي حقونه تر پښو لاندې کوي، سیستماتیک تبعیض ته د مشروعیت ورکولو معنا لري. موږ په دې برخه کې د نړيوالې ټولنې د عملي اقداماتو، د مشروطو تعاملاتو، او د زدهکړې په اړه د ولسي نوښتونو د ملاتړ غوښتونکي یو.
په پای کې، یو ځل بیا ټینګار کوو چې د نجونو زدهکړه امتیاز نه، بلکې يو مسلم حق دی. په علمي، فرهنګي، اقتصادي او سیاسي ډګرونو کې د ښځو له فعالې، شعوري او برابرې ونډې پرته به د افغانستان راتلونکی به تل تياره او ناهيلي کوونکی وي.
د روانې بې عدالتۍ او چوپيتا د پای په موخه د وجدانونو د ويښتيا او په ملي او نړیواله کچه د پراخې همغږۍ په هیله!
د نجونو د زدهکړو ملي کمپاین
د ۲۰۲۶ کال د جنورۍ ۲۴مه– د زدهکړې نړيواله ورځ
اعلامیه کمپاین ملی آموزش دختران
به مناسبت روز جهانی آموزش – ۲۴ جنوری ۲۰۲۶
در حالیکه جهان روز جهانی آموزش را بهعنوان نمادی از تعهد مشترک برای گسترش دانش، عدالت و رفاه گرامی میدارد، ما در افغانستان با واقعیتی تلخ و دردناک روبهرو هستیم: میلیونها دختر افغان از ابتداییترین حق انسانیشان، یعنی حق آموزش، محروماند.
در سال ۲۰۱۸، مجمع عمومی سازمان ملل متحد تاریخ ۲۴ جنوری را بهعنوان روز جهانی آموزش به رسمیت شناخت؛ با هدف تأکید بر آموزش بهمثابه یک حق مسلم بشری، یک خیر عمومی، و ابزاری بنیادین برای تحکیم صلح، توسعه پایدار، و شکستن چرخه فقر، بیعدالتی و تبعیض جنسیتی.
اما در افغانستان، بهجای تقویت و گسترش آموزش، شاهد یک جنگ اعلامنشده علیه علوم عصری و بهویژه آموزش دختران هستیم. بیش از چهار سال است که دروازههای مکاتب متوسطه، لیسهها و نهادهای تحصیلات عالی به روی دختران بسته شدهاند. پوهنتونها یکی پس از دیگری سقوط میکنند، استادان و محصلان یا ناگزیر به ترک وطن شدهاند یا در سکوت و سرکوب به حاشیه رانده شدهاند. این وضعیت نهتنها نقض آشکار حقوق اساسی شهروندان است، بلکه ضربهای جبرانناپذیر بر پیکر منافع ملی، توسعه اقتصادی، ثبات اجتماعی و آینده مستقل کشور وارد میسازد.
سیاستهای نظام حاکم در قبال آموزش، بهویژه آموزش دختران، نهتنها با آموزههای دینی و ارزشهای فرهنگی ما در تضاد است، بلکه افغانستان را در انزوایی بیسابقه در سطح منطقهای و جهانی قرار داده است. این دشمنی با تعلیم، در حقیقت دشمنی با آینده افغانستان است.
ما در «کمپاین ملی آموزش دختران» بار دیگر بر نکات زیر تأکید میورزیم:
۱. مسئولیت طالبان:
طالبان بهعنوان حاکمان de facto کشور، مسئول مستقیم محرومیت میلیونها دختر از آموزشاند. ادامه این سیاستها نهتنها مشروعیت داخلی و بینالمللی آنان را زیر سؤال میبرد، بلکه زمینهساز فقر، افراطگرایی و بیثباتی درازمدت خواهد بود.
طالبان باید یا با صداقت دلایل مسدودسازی مکاتب دختران را با ملت در میان بگذارند، یا از این جفای نابخشودنی در برابر حقوق زنان و آینده افغانستان دست بردارند. هرگونه بهانهتراشی در این زمینه، نشانهای از بیصداقتی و بیکفایتی است.
۲. مسئولیت مردم افغانستان:
مردم افغانستان، بهویژه خانوادهها، علما، فرهنگیان و روشنفکران، نباید در برابر این وضعیت سکوت اختیار کنند. آموزش دختران نه یک موضوع سیاسی، بلکه مسئولیتی وجدانی، دینی و ملی است. خاموشی در برابر این ظلم، بهمعنای همدستی با آن است.
ما از مبارزات خستگیناپذیر زنان، دختران، استادان، فعالان مدنی و همه کسانی که در این سالها صدای عدالتخواهی و حقطلبی را بلند کردهاند، صمیمانه سپاسگزاری میکنیم. اما با نگرانی عمیق میبینیم که این تلاشها بهتدریج کمرنگ میشوند و خطر آن وجود دارد که جامعه به این ظلم بزرگ عادت کند. عادیسازی این وضعیت، یعنی پذیرش خاموش تبعیض؛ و این چیزیست که نباید اجازه دهیم اتفاق بیفتد.
۳. نقش نهادهای سیاسی و مدنی:
احزاب سیاسی، نهادهای مدنی، اتحادیهها و رسانهها باید با صدایی واحد و قاطع، خواهان بازگشایی مکاتب و پوهنتونها برای همه، بهویژه دختران شوند. سکوت یا بیتفاوتی این نهادها، مشروعیت ادعای نمایندگی از مردم را زیر سؤال میبرد.
۴. تعهد جامعه جهانی:
جامعه جهانی نباید وضعیت کنونی را امری عادی تلقی کند. ادامه تعامل بدون پیششرط با نظامی که حقوق اساسی نیمی از جمعیت کشور را پایمال میکند، بهمعنای مشروعیتبخشی به تبعیض سیستماتیک است. ما خواهان اقدامات عملی، مشروطسازی تعاملات، و حمایت از ابتکارات مردمی برای آموزش دختران هستیم.
در پایان، بار دیگر تأکید میکنیم: آموزش دختران نه یک امتیاز، بلکه یک حق است. آینده افغانستان بدون حضور فعال، آگاهانه و برابر زنان در عرصههای علمی، فرهنگی، اقتصادی و سیاسی، آیندهای تاریک و بیافق خواهد بود.
به امید بیداری وجدانها و همبستگی ملی و جهانی برای خاتمه اين بی عدالتی و سکوت!
کمپاین ملی آموزش دختران
۲۴ جنوری ۲۰۲۶ – روز جهانی آموزش
د دعوت رسنیز مرکز ملاتړ وکړئ
له موږ سره د مرستې همدا وخت دی. هره مرسته، که لږه وي یا ډیره، زموږ رسنیز کارونه او هڅې پیاوړی کوي، زموږ راتلونکی ساتي او زموږ د لا ښه خدمت زمینه برابروي. د دعوت رسنیز مرکز سره د لږ تر لږه $/10 ډالر یا په ډیرې مرستې کولو ملاتړ وکړئ. دا ستاسو یوازې یوه دقیقه وخت نیسي. او هم کولی شئ هره میاشت له موږ سره منظمه مرسته وکړئ. مننه
د دعوت بانکي پتهDNB Bank AC # 0530 2294668 :
له ناروې بهر د نړیوالو تادیاتو حساب: NO15 0530 2294 668
د ویپس شمېره Vipps: #557320 :
Support Dawat Media Center
If there were ever a time to join us, it is now. Every contribution, however big or small, powers our journalism and sustains our future. Support the Dawat Media Center from as little as $/€10 – it only takes a minute. If you can, please consider supporting us with a regular amount each month. Thank you
DNB Bank AC # 0530 2294668
Account for international payments: NO15 0530 2294 668
Vipps: #557320
Comments are closed.