Browsing Tag

نور محمد غفوری

سیستم څه ته وایي؟

سریزه سیستم (System) د انسان د ژوند، طبیعت، ټولنې، اقتصاد او سیاست یوه مهمه اصطلاح ده. موږ په ورځني ژوند کې له بېلابېلو سیستمونو سره مخ کېږو، خو ښایي تل دې ته پام ونه کړو چې سیستم څه شی دی، له کومو برخو جوړ دی او څنګه فعالیت کوي. په…

د واکمنې ډلې بدلېدل د ستونزې حل نه دی

د واکمنې ډلې بدلېدل د ستونزې حل نه دی د افغانستان د سیاسي بحران، حکومتولۍ او بنسټیزو اصلاحاتو تحلیلي ارزونه افغانستان د څو لسیزو جګړو، سیاسي بې‌ثباتۍ، د رژیمونو د پرله‌پسې بدلونونو او د دولتي بنسټونو د کمزورتیا له امله له ژورو سیاسي،…

د جلاوطنه حکومت ټولنیز ـ کلتوري مشروعیت؛ له ادعا تر استازیتوب

د جلاوطنه حکومت د جوړېدو موضوع په افغانستان کې له څه مودې راهیسې د سیاسي بحثونو یوه برخه ده. په دې موده کې بېلابېلو سیاسي څېرو او ډلو له هېواده بهر د افغانستان د حکومت، موقت حکومت او یا د یوه بدیل سیاسي جوړښت د رامنځته کولو ادعاوې کړې دي.…

!آزموده را بار بار آزمودن خطاست

نگاهی به تجربهٔ قدرت سیاسی با اتکای خارجی در افغانستان تاریخ معاصر افغانستان سرشار از تجربه‌هایی است که در آن قدرت‌های خارجی، مستقیم یا غیرمستقیم، در شکل‌گیری، تقویت و به قدرت رسیدن جریان‌های سیاسی و نظامی نقش داشته‌اند. در برخی مقاطع،…

فرانسه و افغانستان؛ مقایسهٔ تاریخی یا مقایسهٔ دو نتیجه؟

در یکی از نوشته‌های اخیر، مقایسه‌ای میان فرانسهٔ دوران ناپلئون و افغانستانِ دورهٔ درانی و پس از آن صورت گرفته است؛ مقایسه‌ای که از یک پرسش مهم آغاز می‌شود: چرا فرانسه در اوایل قرن نوزدهم به نهادهای حقوقی و اداری جدیدی مانند «کود مدنی» رسیده…

د سیاسي فعالیت لپاره د ایډیا او رهبر جوړول

د سیاسي فعالیت لپاره د ایډیا او رهبر جوړول: (هیله من یم چې دا لیکنه د سیاست او سازماني فعالیت مینه وال ژوره او په حوصله ولولي او دقیقه یې وارزوي. ) سریزه: د سیاسي فعالیت اساسي مسئله: هر سیاسي حرکت د یوه مشخص ټولنیز واقعیت په…

په جګړه کې زموږ ګټه څه ده؟

افغانستان نور د جګړې توان نه لري او افغان ولس نور د جګړې د دوام زغم نه لري. زموږ د نږدې نیمې پېړۍ تجربې په ښکاره ډول راښيي چې جګړه هېڅکله د عامو خلکو د ژوند د ښه کېدو، د هېواد د آبادۍ او د ملي ګټو د خوندي کېدو لاره نه ده. هیڅ افغان نه…

د فکر خونه یا څه ته وایي؟

د فکر خونه یا (Think Tank) څه ته وایي؟ د سیاسي، ټولنیزو، علمي او اقتصادي ډلو او بنسټونو ترمنځ، په ځانګړي ډول د ځوان نسل په منځ کې، د فکر خونو (Think Tanks)  جوړول او تنظیمول په یوه مخ پر ودې دود بدل شوي دي. خو له بده مرغه، یو شمېر…

محمد امین واکمن؛ د یوه درانه انسان تلپاتې یاد

محمد امین واکمن؛ د یوه درانه انسان تلپاتې یاد نن مې د انټرنیټی رسنیو له لارې د محمد امین واکمن د مړينې خبر ولوست، چې ډیر ورباندې غمجن شوم. د افغانستان په معاصر سیاسي او فکري تاریخ کې داسې شخصیتونه شته چې د هغوی د ژوند ارزښت یوازې په دې نه…

من با پاسخ‌گویی نخبگان مخالف نیستم؛ با قومی‌کردن پاسخ‌گویی مخالفم

در جوامعی که سیاست هنوز تا حد زیادی تحت تأثیر هویت‌های قومی، زبانی و گروهی قرار دارد، یکی از دشوارترین کارها این است که میان مسئولیت فردی و هویت جمعی مرز روشنی کشیده شود. هیچ جامعه‌ای بدون پاسخ‌گویی سیاسی نمی‌تواند از تجربه‌های تلخ گذشته…