جګړې څه راکړل او څه راکوي؟

انسان دې یو ځل ځان سره حساب ته کېني چې د دې دومره کلونو جګړې موږ ته څه راکړل؟ پوهېږئ ځواب به یې  څه وي. هېڅ.
تېر شل کلن حکومت کې هم یوه ورځ کراري نه وه، هره ورځ یوه نوې لوبه او هره ورځ به یوه نوې پېښه وه. د هرې چاودنې وژل شوی او ټپي شوی بېګناه او مظلوم انسان و چې  یوې حلالې مړۍ مزدورۍ پسې به وتلی و. یا هم هغه بېګناه زده کوونکي چې د روښانه راتلونکي لپاره یې درسونه ویل. جګړه موږ ته هدیرې راکړې، موږ ته یې کونډې او یتیمان راکړل، چې د ماشومتوب پر ځای یې د غم دروند بار په اوږو کېښود.
موږ ته یې وېره راکړه؛ داسې وېره چې د دروازې هر ټک  مو د زړه درزا ډېروله.

‎ جګړه به نن موږ ته څه راکړي؟

نن که بیا هم د جګړې خبرې کېږي، زیان به یې هماغه عادي خلک ویني؛ هغه مزدور چې د ورځې ستړی ماښام کور ته راګرځي؛ خو د سهار د لمر وړانګې یې په کور نه بلکې د قبر په شناخته لګېږي. هماغه یتیمان، کونډې او له مړو ډکې هدیرې راکوي.
هغه کسان هم چې د پښتون، ننګ او غیرت په نوم احساسات راپاروي هماغه کسان دي، چې د تیښتې په لومړي صف کې ولاړ ول. هماغه  چې په دسترخوان یې دولس ډوله خواړه ایښې، براند جوړې اغوندي او تر ټولو مهمه دا چې خپل اولاد یې د نړۍ په بهترین پوهنتون کې زده کړې کوي.
هغه وخت چې د وطن نیمه برخه نفوس د نجلۍ او ښځې په نوم په کور کیناستې کاشکې هغه وخت هم غیرت او میړانه وای. کاشکې هغه وخت چې یوه ښځه او نجلۍ له ډیرې بې وسۍ خیرات غوښتو ته اړه شوه میړانه او غیرت وای. غیرت او ننګ یوازې په جګړه کې نه ده.
جګړه موږ ته پرمختګ نه راولي بلکې د ویجاړولو لارې ښیي، د ټوپک او نور بیلابیل جنګي وسایل کارول زده کوي.

جګړه چې په هر هېواد کې وي ښه نه ده… .