لوکیمیا څه ډول ناروغي ده؟

لوکیمیا (Leukemia) څه ډول ناروغي ده؟ نښې، لاملونه، ډولونه او درملنه

لوکیمیا یا د وینې س+رطان یوه جدي ناروغي ده چې د انسان د وینې جوړولو په سیستم، په ځانګړي ډول د هډوکي مغز (Bone Marrow) اغېز کوي. په دې ناروغۍ کې د وینې سپینې حجرې په غیرنورمال ډول ډېرې تولیدېږي او د وینې د نورو مهمو حجرو ځای نیسي.

هډوکي مغز د بدن هغه برخه ده چې د وینې سره حجرې، سپینې حجرې او پلیټلېټونه جوړوي. کله چې لوکیمیا رامنځته شي، د وینې جوړېدو دا عادي بهیر ګډوډېږي.

لوکیمیا څنګه په بدن اغېز کوي؟

په عادي حالت کې:

– سره د وینې حجرې (Red Blood Cells) بدن ته اکسیجن رسوي.
– سپینې حجرې (White Blood Cells) له میکروبونو سره مبارزه کوي.
– پلیټلېټونه (Platelets) د وینې بندېدو کې مرسته کوي.

په لوکیمیا کې غیرنورمال حجرې ډېرېږي او د عادي حجرو د جوړېدو مخه نیسي. له همدې امله:

– بدن کمزوری کېږي.
– د انتاناتو پر وړاندې مقاومت کمېږي.
– وینه ژر بهېږي یا شین داغونه پیدا کېږي.

د لوکیمیا عامې نښې

۱- دوامداره ستړیا او کمزوري

کله چې سره د وینې حجرې کمې شي، بدن ته اکسیجن لږ رسېږي، نو انسان ژر ستړی کېږي او د کمزورۍ احساس کوي.

۲- تکراري انتانات او تبه

د سپینو وینې حجرو د خراب فعالیت له امله بدن له میکروبونو سره په ښه ډول مبارزه نه شي کولای، نو ناروغ ډېر ژر په انتاناتو اخته کېږي.

۳- د وینې بهېدنه او شین داغونه

د پلیټلېټونو د کمېدو له امله:

– د پوزې وینه راتلل.
– د لثو وینه کېدل.
– پر بدن بې دلیله شین داغونه پیدا کېدل.

۴- د هډوکو او بندونو درد

د هډوکي مغز کې د غیرنورمال حجرو د زیاتېدو له امله د هډوکو درد پیدا کېدای شي.

۵- د وزن کمېدل او د شپې خولې

بې دلیله وزن کمېدل، د شپې ډېرې خولې او بې‌اشتهايي هم لیدل کېدای شي.

۶- د لمفاوي غدو پړسوب

د غاړې، تخرګ یا د ورن په برخه کې د لمفاوي غدو پړسوب رامنځته کېدای شي.

د لوکیمیا ډولونه

لوکیمیا څو ډولونه لري:

۱- حاده لوکیمیا (Acute Leukemia)

دا ژر پرمختګ کوي او د درملنې لپاره چټکې پاملرنې ته اړتیا لري.

۲- مزمنه لوکیمیا (Chronic Leukemia)

دا ورو پرمختګ کوي او ځینې وختونه د اوږدې مودې لپاره کنټرولېدای شي.

همدارنګه د حجرې د ډول له مخې:

– ALL (Acute Lymphoblastic Leukemia)
– AML (Acute Myeloid Leukemia)
– CLL (Chronic Lymphocytic Leukemia)
– CML (Chronic Myeloid Leukemia)

د لوکیمیا لاملونه او د خطر عوامل

په ډېرو مواردو کې دقیق لامل نه معلومېږي، خو ځینې عوامل د خطر احتمال زیاتوي:

– د بدن په حجرو کې جنیټیک بدلونونه.
– د وړانګو ډېر تماس.
– ځینې کیمیاوي مواد.
– ځینې پخوانۍ سرطان ضد درملنې.
– ځینې ارثي ناروغۍ.

تشخیص څنګه کېږي؟

ډاکټر د لاندې معایناتو له لارې تشخیص کوي:

– د وینې عمومي معاینه (CBC).
– د هډوکي مغز معاینه (Bone Marrow Biopsy).
– ځانګړې لابراتواري ازموینې.

درملنه

د لوکیمیا درملنه د ناروغۍ له ډول، عمر او حالت سره تړاو لري.

ممکنه درملنې:

– کیموتراپي (Chemotherapy)
– هدفمنده درملنه (Targeted Therapy)
– معافیتي درملنه (Immunotherapy)
– د هډوکي مغز پیوند (Bone Marrow Transplant)
– ځینې وخت وړانګو درملنه (Radiotherapy)

ایا لوکیمیا درملنه کېدای شي؟

هو، د لوکیمیا ځینې ډولونه په ځانګړي ډول د وختي تشخیص او مناسبې درملنې په صورت کې ښه پایلې ورکوي. د درملنې بریا د ناروغۍ ډول، وخت، عمر او د بدن حالت پورې اړه لري.

کله باید ډاکټر ته مراجعه وشي؟

که څوک لاندې نښې ولري او دوام وکړي:

– بې دلیله ستړیا
– تکراري تبه
– د پوزې یا لثو وینه
– بې دلیله شین داغونه
– د وزن کمېدل
– دوامداره کمزوري

نو باید د وینې معاینه او د ډاکټر مشوره واخلي.

لوکیمیا یوه جدي خو د درملنې وړ ناروغي ده. د بدن د غیرعادي نښو په وخت پېژندل او ژر طبي معاینه د غوره پایلو لپاره ډېر مهم دي.