پیشروی شدیدتر اسرائیل در لبنان نشان میدهد که نخستوزیر از مسیر احتمالی مذاکرات و واکنش رأیدهندگان نگران است، بهگفتهٔ یک سفیر پیشین
بقلم: متیو گولد
منبع: روزنامهٔ تایمز
یکشنبه ۳۱ می ۲۰۲۶ مطابق ۱۰ جوزا ۱۴۰۶
لینک مطلب:
—————————————-
اگر بنیامین نتانیاهو اهل خوداندیشی صادقانه میبود—که نیست—در وضعیتی که اکنون در آن قرار دارد، به طنزی عمیق پی میبرد. او مانند قهرمان یک تراژدی یونانی، به آرزوی قلبی خود رسیده، اما همین آرزو ممکن است سبب سقوطش گردد.
برای دستکم سه دهه، «بیبی» خواهان آن بوده است که ایالات متحده در کنار اسرائیل برای نابودی رژیم ایران، برنامههای هستهای و راکتی آن و همچنین گروههای نیابتیاش وارد عمل شود. سه ماه پیش، نیروهای امریکا و اسرائیل مشترکاً یک کارزار شدید بمباران علیه ایران را آغاز کردند. نتانیاهو در کنار دونالد ترامپ قرار داشت و افکار عمومی اسرائیل نیز پشت او صف کشید. محبوبیت او در نظرسنجیها بهطور چشمگیری افزایش یافت.
اما اکنون که وارد مرحلهٔ پایانی چه واقعی باشد چه نه—این منازعه شدهایم و امریکا و ایران در حال گفتوگو بر سر شرایط صلحاند، نتانیاهو بیش از پیش به یک «برنده» شبیه نیست. اهداف جنگی او تحقق نیافته و احتمال دارد ترامپ به توافقی برسد که نتانیاهو از آن نفرت دارد؛ امری که نخستوزیر اسرائیل را در آستانهٔ انتخابات پاییزی، میان یک جنگ ناکام و جامعهای خسته گرفتار میسازد.
گزارش شده است که میانجیگران پاکستانی و قطری در حال آمادهسازی نامههای تفاهمی هستند که قرار است از سوی امریکا و ایران امضا شود. این توافق میتواند درگیری را منجمد کرده و یک دورهٔ زمانی محدود برای بازگشایی تنگهٔ هرمز و رسیدگی به برنامه هستهای ایران ایجاد کند.
-تنگه هرمز
این روند برای نتانیاهو نگرانکننده خواهد بود. او بهخوبی درک میکند که وقتی ایران به این مرحله برسد، احساس خواهد کرد به هدف نزدیک شده است. با منجمد شدن جنگ و باز شدن تنگه، مذاکرهکنندگان ایرانی میتوانند به شیوهٔ همیشگی خود—ابهامآفرینی، تعلل و خریدن زمان—بازگردند و برای بازسازی موقعیت خود فرصت پیدا کنند.
در هفتههای اخیر، نتانیاهو و ترامپ دربارهٔ یک توافق احتمالی گفتوگوهای دشواری داشتهاند. پس از یکی از تماسها در اواسط ماه می، گزارش «اکسیوس» به نقل از یک منبع امریکایی نوشت که «موی نتانیاهو از شدت نگرانی برافروخته بود». در همین حال، ترامپ به خبرنگاران گفت که نتانیاهو «هر کاری من بخواهم انجام خواهد داد» در قبال ایران. از سوی دیگر، سفیر اسرائیل در واشنگتن به سیاستمداران امریکایی گفته است که نتانیاهو از این گفتوگو «بسیار نگران» شده است.
ماشین دیپلوماتیک اسرائیل بهطور فشرده در حال لابیگری در کاخ سفید و کنگره امریکا است؛ با یک هدف مشخص: افزودن بندی تحت عنوان «آزادی اقدام» که به اسرائیل اجازه دهد در صورت نقض توافق از سوی ایران، بهصورت یکجانبه اقدام نظامی انجام دهد.
چنین بندی از دید ایران کاملاً غیرقابل پذیرش است؛ همانقدر که از دید اسرائیل ضروری به نظر میرسد. تهران هیچگاه با توافقی موافقت نخواهد کرد که به دشمن اصلیاش حق حملهٔ احتمالی و یکجانبه بدهد.
برای خروج از این بنبست دیپلوماتیک، نتانیاهو همان کاری را میکند که همواره انجام داده است: تشدید وضعیت در میدان نبرد برای تعیین شرایط در میز مذاکره. هفتهٔ گذشته، او عملیات نظامی را در هر دو جبههٔ لبنان و غزه افزایش داد. روز جمعه، نیروهای نیروهای دفاعی اسرائیل (IDF) از شمال، فراتر از رود لیتانی پیشروی کردند؛ خطی که پیشتر از آن عبور نکرده بودند. این اقدام، منطقهٔ حائل اسرائیل را بهطور قابل توجهی گسترش داده است؛ منطقهای که برای حفاظت از شمال اسرائیل در برابر حملات حزبالله طراحی شده است.
بنیامین نتانیاهو در جلسهٔ کابینه امنیتی گفته است:
«ارتش اسرائیل با نیروهای بزرگ در میدان عملیات میکند و مناطق مسلط را تصرف مینماید… ما پای خود را از گاز برنمیداریم، بلکه برعکس، دستور دادهام فشار را بیشتر کنند.»
این اقدامات نظامی چند هدف دارد: نخست، بهبود موقعیت اسرائیل در میدان، تا در زمان توقف جنگ هرگاه ترامپ دستور توقف بدهد ارتش اسرائیل در برابر حزبالله برتری راهبردی داشته باشد. دوم، تغییر وضعیت منطقهٔ حائل به شکلی که یک توافق سیاسی نتواند شرایط پیشین را تثبیت کند.
همچنین این اقدامات، رسیدن به توافق دیپلوماتیک را دشوارتر میسازد و در عین حال موقعیت نتانیاهو را در برابر متحدان راستگرای افراطیاش تقویت میکند؛ از جمله ایتامار بنگویر که خواهان بازگشت به جنگ شدید و حتی کنترل دایمی بخشهایی از خاک لبنان شده است.
واکنش واشنگتن تا این مرحله عمدتاً حمایتی بوده است. به گفتهٔ یک مقام ارشد امریکایی: «این دولت بایدن نیست». دولت پیشین در چنین مرحلهای اسرائیل را به خویشتنداری فرا میخواند، اما تیم ترامپ روشن ساخته است که انتظار ندارد اسرائیل حملات نیابتی را «بهگونهٔ منفعلانه تحمل کند».
با این حال، تشدید عملیات نظامی برای اسرائیل خطرات جدی دارد؛ از جمله خستگی شدید جامعه و کمبود نیروی انسانی در ارتش. نتانیاهو اخیراً مفهومی را مطرح کرده که آن را «سوپر اسپارتا» مینامد؛ یعنی اسرائیلی که بهگونهٔ دایمی بسیج بوده و در وضعیت جنگی چندجبههای و کمشدت اما پیوسته قرار داشته باشد. اما به نظر نمیرسد افکار عمومی اسرائیل چندان با این دیدگاه همدل باشد.
به گفتهٔ رئیس ستاد ارتش، ارتش اسرائیل با کمبود حدود ۱۵ هزار سرباز فعال روبرو است و اقتصاد کشور نیز از فشار خدمتهای ذخیره آسیب دیده است. با وجود نارضایتی گسترده، بخش عمدهٔ یهودیان افراطی مذهبی (ارتدوکس) از خدمت سربازی معافاند و ائتلاف حاکم نیز قصد ندارد آنان را وادار به خدمت کند.
در نزدیک به سه سال پس از حملهٔ ۷ اکتبر، جامعهٔ اسرائیل طعم دولت «سوپر اسپارتا»ی نتانیاهو را چشیده و بسیاری از آن خسته شدهاند. هرچند مردم خواهان امنیت شمال کشور در برابر راکتهای حزبالله هستند، اما نمیخواهند دوباره در «گلولای لبنان» گیر کنند. هرچه نتانیاهو نیروهایش را بیشتر به داخل لبنان بفرستد، خاطرهٔ اشغال ۱۸ سالهٔ جنوب لبنان که در سال ۲۰۰۰ پایان یافت، بیشتر زنده میشود.
این وضعیت، بنبست سیاسی نتانیاهو را در آستانهٔ انتخابات—که تا پایان ماه اکتبر برگزار میشود شدیدتر کرده است. با کاهش حمایتها به دلیل جنگی که در آن به اهدافش نرسیده، اپوزیسیون او نیز در حال ایجاد یک جبههٔ متحد است. یائیر لاپید و نفتالی بنت، دو شریک اصلی ائتلافی که در سالهای ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۲ موقتاً نتانیاهو را کنار زده بودند، اکنون جنبش «بییَخَد» (به معنای «باهم») را تشکیل دادهاند.
نخستین نظرسنجی پس از این ادغام نشان داد که این جنبش ۲۶ کرسی از ۱۲۰ کرسی پارلمان را به دست میآورد؛ یک کرسی بیشتر از حزب لیکود نتانیاهو. در سیاست اسرائیل، تنها عدد حیاتی ۶۱ است؛ یعنی حد نصاب تشکیل دولت. در نظرسنجی اخیر، پیشبینی شده است که بلوک راستگرای مذهبی نتانیاهو از ۶۴ کرسی به ۵۱ کرسی سقوط کند.
اگر این وضعیت در انتخابات نیز تکرار شود، نتانیاهو برای تشکیل دولت اکثریت با مشکل جدی روبهرو خواهد شد؛ بهویژه آنکه جریانهای ارتدوکس، برخلاف تصور، الزاماً پایبند ایدئولوژیک نیستند و میتوانند حمایت خود را به سوی ائتلافی میانهرو که وعدهٔ حفظ امتیازاتشان را بدهد، تغییر دهند.
در نهایت، گزینههای پیش روی نتانیاهو بسیار سنگین است: از یکسو رؤیای سرنگونی رژیم ایران، پایان کامل برنامههای هستهای و موشکی آن، تضعیف حزبالله و پیروزی بزرگ انتخاباتی قرار دارد؛ و از سوی دیگر، احتمال تحمیل توافقی از سوی رئیسجمهور امریکا که ایران و متحدانش را در جای خود نگه میدارد، سپس شکست انتخاباتی و حتی از دست رفتن امکان توقف پروندههای قضایی علیه او.
به همین دلیل است که گفته میشود «از شدت نگرانی، آرامش خود را کاملاً از دست داده است».
زموږ انګلیسي ویبپاڼه:
د دعوت رسنیز مرکز ملاتړ وکړئ
له موږ سره د مرستې همدا وخت دی. هره مرسته، که لږه وي یا ډیره، زموږ رسنیز کارونه او هڅې پیاوړی کوي، زموږ راتلونکی ساتي او زموږ د لا ښه خدمت زمینه برابروي. د دعوت رسنیز مرکز سره د لږ تر لږه $/10 ډالر یا په ډیرې مرستې کولو ملاتړ وکړئ. دا ستاسو یوازې یوه دقیقه وخت نیسي. او هم کولی شئ هره میاشت له موږ سره منظمه مرسته وکړئ. مننه
د دعوت بانکي پتهDNB Bank AC # 0530 2294668 :
له ناروې بهر د نړیوالو تادیاتو حساب: NO15 0530 2294 668
د ویپس شمېره Vipps: #557320 :
Support Dawat Media Center
If there were ever a time to join us, it is now. Every contribution, however big or small, powers our journalism and sustains our future. Support the Dawat Media Center from as little as $/€10 – it only takes a minute. If you can, please consider supporting us with a regular amount each month. Thank you
DNB Bank AC # 0530 2294668
Account for international payments: NO15 0530 2294 668
Vipps: #557320
Comments are closed.