جناب پیر صیب سید احمد ګیلاني رحمه‌الله ژوند، فکري مزل او د سولې لپاره تاریخي هڅې

جناب پیر صیب سید احمد ګیلاني رحمه‌الله ژوند، فکري مزل او د سولې لپاره تاریخي هڅې

جناب پیر صیب سید احمد ګیلاني رحمه‌الله د افغانستان له هغو سترو ملي او روحاني شخصیتونو څخه و، چې ژوند یې د دین، سیاست، ملي وحدت او سولې تر منځ د توازن یوه روښانه بېلګه ګڼل کېږي. هغه نه یوازې د قادرية طریقت باوقاره روحاني مشر و، بلکې د افغانستان د معاصر تاریخ په حساسو پړاوونو کې یې د اعتدال، حکمت او ملي مسئولیت پر بنسټ اغېزمن رول لوبولی دی.

پیر صیب ګیلاني رحمه‌الله په علمي، دیني او روحاني کورنۍ کې زېږېدلی و. د هغه شجرة النسب تر حضرت عبدالقادر ګیلاني رحمه‌الله، مشهور صوفي عالم او زاهد پورې رسېږي، او د دې سلسلې له لارې یې د رسول الله صلی الله علیه وسلم اهل بیت ته نښتي دي. په کورني چاپېریال کې د علم، تصوف او اخلاقو فضاء هغه ته ژور اغېز کړی و. له ځوانۍ څخه یې نه یوازې د دیني علومو زده کړه کوله، بلکې د ټولنې، سیاسي بدلونونو او نړیوالو اړیکو په اړه یې هم ژوره پوهه ترلاسه کړې وه، چې دا پوهه وروسته په متوازن او حکیمانه دریځ کې څرګنده شوه.

پیر صیب ګیلاني رحمه‌الله د افغانستان د جهادي مقاومت په دوره کې د یوه ځانګړي فکري او روحاني مشرتابه څېره و. فعالیتونه یې یوازې پوځي نه، بلکې فکري، سیاسي، فرهنګي او تعلیمي بڼه هم لرله. په فکري برخه کې، هغه ټینګار کاوه چې جهاد باید د اسلامي اصولو، ملي ګټو او د ولس د خیر په چوکاټ کې وي، او له افراط او تفریط څخه لرې پاتې شي. د هغه فکر د خلکو ذهنونه د دروغو، شعوري یا غیر شعوري اغراضو څخه ساتل او د جهاد اصلي هدفونه یې واضح کول وو.

په سیاسي برخه کې، پیر صیب د مختلفو جهادي ډلو ترمنځ د تفاهم او همغږۍ هڅې کولې او د شخصي یا تنظیمي ګټو پر ځای یې د ولس د وحدت او ملي ګټو اهمیت ته لومړیتوب ورکولو. هغه د سیاسي اختلافاتو د پراختیا مخنیوی کاوه او د جهاد د انسجام لپاره یې بنسټیزه ونډه لرله.

فرهنګي او اخلاقي اړخ کې، هغه د خلکو دودونه، ارزښتونه او اسلامي اخلاق تل په پام کې نیول او هڅه یې کوله چې ټولنه د خپل کلتوري هویت سره تړلې پاتې شي، حتی د جګړې په جریان کې. تعلیمي هڅې یې د جهاد له پوځي ابعادو سره یو ځای د دیني او عصري زده کړو پراختیا ته ځانګړې پاملرنه وه، څو ولس د علم پر بنسټ د فکري او اخلاقي ودې په لور حرکت وکړي.

په ټوله کې، د پیر صیب ګیلاني جهاد یوه متوازن او ټول اړخیزه مبارزه وه، چې د افغانستان د ملي ګټو، اسلامي اخلاقو او ولسي وحدت لپاره بېلګې وړ کارنامې وړاندې کړې.

له جهاد وروسته، کله چې افغانستان د کورنیو جګړو، سیاسي بې‌ثباتۍ او ټولنیز تشتت ښکار شو، پیر صیب ګیلاني رحمه‌الله د سولې، روغې جوړې او ملي تفاهم غږ پورته کړ. هغه باور درلود چې جګړه د ستونزو حل نه دی، او د افغانستان د راتلونکي لپاره باید د خبرو، زغم او ملي اجماع لاره غوره شي. له همدې امله، هغه د هغو محدودو ملي مشرانو له ډلې و، چې تل یې د جګړې پر ځای د سولې مشروعیت ته لومړیتوب ورکړ.

د هغه د سیاسي او ملي خدمتونو وروستۍ او تر ټولو مهمه دنده، د افغانستان د سولې عالي شورا د رئیس په توګه وه. په دې حساس مسئولیت کې، پیر صیب ګیلاني رحمه‌الله هڅه وکړه چې د جګړې ښکېل اړخونه د خبرو مېز ته راوبولي، د اعتماد فضا رامنځته کړي او د سولې بهیر ته دیني، ملي او اخلاقي مشروعیت ورکړي. هغه باور درلود چې سوله یوازې سیاسي معامله نه ده، بلکې یو اخلاقي او انساني مکلفیت دی.

پیر صیب ګیلاني رحمه‌الله تر وروستیو شېبو پورې د سولې په لاره کې پاتې شو. هغه د سولې په دنده، د سولې لپاره، او د سولې په نیت له دې نړۍ سترګې پټې کړې. دا یو ژور سمبولیک حقیقت دی چې د هغه ژوند د سولې په پیغام پیل شو او د سولې په ماموریت پای ته ورسېد.

له وفاته وروسته، هغه په خپل ټاکلي قبرستان کې په وقار، سکون او سوله کې خاورو ته وسپارل شو؛ لکه څنګه چې یې ټول ژوند د وقار، سکون او اعتدال استازیتوب کاوه. د هغه جنازه یوازې د یوه شخصیت د خاورې ته سپارل نه و، بلکې د سولې، زغم او ملي یووالي د یوه فکر د دوام اعلان هم و.

د هغه وروستۍ دنده د افغانستان د سولې عالي شورا د رئیس په توګه، د هغه د ژوند بشپړ مسیر او د تر آخِرې پورې د ملي ارمان او خدمت ستره نتیجه وه.

نن، د جناب پیر صیب سید احمد ګیلاني رحمه‌الله یاد د افغانستان د معاصر تاریخ یوه روښانه پاڼه ده. هغه موږ ته درس راکوي چې روحانیت که له ملي مسئولیت سره یو ځای شي، سیاست که له اخلاقو بېل نه وي، او مشرتابه که د سولې پر محور وڅرخي، نو ټولنه کولای شي له سختو بحرانونو هم د نجات لاره ومومي.

الله تعالی دې پرې پراخ رحمتونه نازل کړي، روح دې یې ښاد وي، او جنت الفردوس دې یې وروستی استوګنځای وګرځوي. آمین.

شخصي شاهدي: د سولې پر باور ولاړ ژوند
زه د یوې شخصي شاهدۍ په توګه لیکم. ما د جناب پیر صیب سید احمد ګیلاني رحمه‌الله ملتیا کوله، هغه مهال چې د یوه افغان د فاتحې لپاره روان وو. زه د موټر په شا څوکۍ کې د هغه تر څنګ ناست وم، او زموږ تر منځ عادي خبرې روانې وې. ناڅاپه مې پام شو چې د موټر ټولې ښیښې روښانه دي، هېڅ پرده پرې نه ده اچول شوې؛ خلک موږ په بشپړ وضاحت لیدل، او هغوی هم موږ لیدل.

ما په درناوي وویل: جناب معمول دا دی چې ستر سیاستوال او مشران د امنیتي اندېښنو له امله د خپلو موټرو ښیښې پټوي، خو دلته دا کار نه تر سترګو کېږي.»

پیر صیب رحمه‌الله په ارامۍ موسک شو او په ډاډه غږ یې وویل:
«ما هېڅ څوک نه دی وژلی. برعکس، ما تل خلک د کورنیو جګړو له اوره ژغورلي دي او د جګړې پر ځای مې ټول اړخونه د سولې لوري ته هڅولي دي. له همدې امله ډاډه یم چې هېڅوک به پر ما ډز ونه کړي. که ښیښې پټې کړم، ښايي ځینو ته شک پیدا شي، او په ناپوهۍ کې ممکن پر ما ډز وکړي، حال دا چې هدف یې بل څوک وي.»

دا خبرې یوازې یو ځواب نه و، بلکې د یوه ژوند لنډیز و. هغه سړی چې د سولې لپاره یې مبارزه کوله، د سولې په باور یې ژوند کاوه، او د همدې باور په اطمینان سره یې تګ راتګ کاوه. دا شخصي شاهدي د پیر صیب ګیلاني رحمه‌الله د اخلاقو، جرأت او صداقت ژوره هنداره ده—یو مشر چې د سولې په پیغام ژوندی و او د سولې په حالت کې یې له نړۍ سترګې پټې کړې.

زموږ انګلیسي ویبپاڼه: