جناب محترم سیستانی
ستون استوار حافظه ملی
قلمی که خستگی نمی شناسد و یکسر کوشش و تلاش است .
در روزگاری که بسیاری از روشنفکران افغان یا در سکوت تبعید فرو رفتند یا قلم را زمین گذاشتند، جناب سیستانی در سرزمین برف و آرامش سوئدن ٫ نه یک کتاب، نه ده کتاب، بلکه بیش از پنجاه اثر ماندگار نوشت و نزدیک به هزار مقاله تحقیقی به یادگار گذاشت.
این عدد، صرف آمار نیست ٫ این تصویر یک عمر است که تمام لحظاتش را وقف وطن کرده، بی آنکه وطن زیر پایش باشد.
مهاجری که وطن را در قلم حمل کرد
بسیاری از مهاجران، وطن را در خاطره حمل می کنند.
سیستانی وطن را در قلم حمل کرد.
از سال ۱۹۹۵ تا ۲۰۲۵، در غربت سوئدن، با همان شور و درد کسی که خاک کشورش را زیر ناخن دارد، از احمدشاه ابدالی تا خط دیورند، از زن افغان تا یعقوب لیث، از سیستان تا قندهار نوشت.
او ثابت کرد که تبعید می تواند زندان باشد یا کتابخانه ٫ و او دومی را برگزید.
سیستانی نگهبان حافظه ای که دشمن می خواست بسوزد،
تاریخ افغانستان بارها در معرض تحریف، انکار و آتش بوده است.
سیستانی در برابر این توطئه خاموش ننشست. آثاری چون «آیا افغانستان یک نام جعلی است؟»، «تخریب تاریخ ملی خیانت ملی است» و «ظهور افغانستان و احمدشاه ابدالی» نشان می دهند که این مرد نه تنها مورخ است، بلکه پاسبانی است که شب و روز بر سر گنجینه هویت ملی نگهبانی داده است.
صدایی برای آنانی که تاریخ فراموششان کرد
یکی از شکوهمندترین ابعاد کار سیستانی، توجه او به حاشیه نشینان تاریخ است.
از بلوچ های مبارز سیستان تا مردم پکتیا و وزیرستان، از قیام های فراموش شده قرن هشتم تا هجدهم ٫ او صدای کسانی شد که هیچ کس حاضر نبود داستانشان را بنویسد.
در جهانی که تاریخ را قدرتمندان می نویسند، سیستانی قلم را به دست ضعیفان داد.
مردی که در برابر دروغ سکوت نکرد
سیستانی هیچ گاه از رویارویی با تحریف و دروغ هراس نداشت.
چه در نقد تاریخ غبار، چه در پاسخ به توهین های ناآگاهانه درباره پشتون ها، چه در دفاع از سردار ترقی شاه امانالله غازی در برابر منتقدانش ٫ او هربار با سند، با استدلال و با قلمی برنده پاسخ داد.
این شجاعت علمی، نادرترین فضیلت در فرهنگ هایی است که سکوت را امنیت می پندارند.
مدافع زن افغان در تاریک ترین دورانها
در زمانی که بسیاری حتی از نوشتن نام زن در عنوان کتاب می هراسیدند، سیستانی آثاری چون «سیمای زن افغان در حماسه و تاریخ» و «وضعیت حقوقی زنان افغان» نوشت و ثابت کرد که زن افغان نه موجود حاشیه ای، بلکه ستون حماسه و هویت این سرزمین است.
این دو کتاب، در کشوری که امروز زن را از مکتب و پوهنتون بیرون رانده اند، مانیفستی انسانی اند.
پل میان نسل ها
آنچه سیستانی ساخته، تنها برای نسل خودش نیست.
جوانی که امروز می خواهد بداند یعقوب لیث که بود، وزیر اکبرخان چه کرد، یا چرا خط دیورند زخم ناسور است ٫ می تواند به آثار سیستانی رجوع کند.
او پل زده است میان گذشته و آینده، میان نسلی که دیده و نسلی که باید بداند.
این پل سازی، بزرگ ترین هدیه یک نویسنده و مورخ به ملتش است.
درس آموز اخلاق علمی
در دنیایی که در آن بسیاری با یک مقاله ادعای استادی می کنند، سیستانی با پنجاه کتاب و هزار مقاله همچنان با فروتنی می نویسد، منابع ذکر می کند، به نقد پاسخ می دهد و هیچ گاه قلم را ابزار خودنمایی نکرده است.
او نشان داده که دانش واقعی نه بر بلندای غرور می نشیند، بلکه در خدمت حقیقت زانو می زند.
سیستانی ،شمشادی که طوفان خمش نکرد،
از کودتای ثور تا جنگ های داخلی واز سقوط جمهوریت، تا بازگشت طالبان، سیستانی درتمام این توفان ها [استقلال فکری خود را حفظ کردودفاع از ارزشهای ملی را بالاترازهرچیز دیگردانست. ودر سویدن نیز هیچ گاه قلمش را بجز درراه دفاع از استقلال ودفاع از نمادهای ملی افغانستان بکار نگرفت.]
او چون شمشاد است ٫ درختی که در سخت ترین زمستان ها سبز می ماند، خم می شود اما نمی شکند. این استواری در برابر ناملایمات، نه تنها درس مورخ شناسی، بلکه درس زندگی است.
میراثی که مرگ را نمی شناسد
پنجاه و دو کتاب، نزدیک به هزار مقاله، دهه ها تلاش بی وقفه ٫ اما مهم تر از همه اینها، سیستانی یک چیز ساخته که هیچ آتش و تحریفی نمی تواند نابودش کند:
حقیقت مکتوب.
او ثابت کرده که یک انسان با قلم، می تواند از هزار سرباز مسلح ماندگارتر باشد.
نام سیستانی در حافظه افغانستان خواهد ماند نه به خاطر قدرت یا ثروت، بلکه به خاطر اینکه وقتی همه می رفتند، او ماند و نوشت.
عمر اش طولانی باد ![🌹]()
درود بر قلمی که وطن را در غربت نگه داشت.
عدالت انتقالی افغانستان سال هاست درد خود را پنهان کرده است
زموږ انګلیسي ویبپاڼه:
![]()
د دعوت رسنیز مرکز ملاتړ وکړئ
له موږ سره د مرستې همدا وخت دی. هره مرسته، که لږه وي یا ډیره، زموږ رسنیز کارونه او هڅې پیاوړی کوي، زموږ راتلونکی ساتي او زموږ د لا ښه خدمت زمینه برابروي. د دعوت رسنیز مرکز سره د لږ تر لږه $/10 ډالر یا په ډیرې مرستې کولو ملاتړ وکړئ. دا ستاسو یوازې یوه دقیقه وخت نیسي. او هم کولی شئ هره میاشت له موږ سره منظمه مرسته وکړئ. مننه
د دعوت بانکي پتهDNB Bank AC # 0530 2294668 :
له ناروې بهر د نړیوالو تادیاتو حساب: NO15 0530 2294 668
د ویپس شمېره Vipps: #557320 :
Support Dawat Media Center
If there were ever a time to join us, it is now. Every contribution, however big or small, powers our journalism and sustains our future. Support the Dawat Media Center from as little as $/€10 – it only takes a minute. If you can, please consider supporting us with a regular amount each month. Thank you
DNB Bank AC # 0530 2294668
Account for international payments: NO15 0530 2294 668
Vipps: #557320
Comments are closed.